Moulin de Vertain, Templeuve

Moulin de Vertain to zabytkowy wiatrak stojący w miejscowości Templeuve-en-Pévèle, w regionie Nord we Francji. Znany również jako Moulin Blanc lub Moulin de Briques, jest jednym z ostatnich zachowanych przykładów tego typu budowli młynarskiej w regionie Pévèle.

Czym wyróżnia się ten wiatrak?

Z zewnątrz Moulin de Vertain przypomina klasyczny młyn wieżowy — murowaną, ceglaną konstrukcję z obrotową czapą na szczycie. W praktyce jednak jego wnętrze działa według zasady młyna kozłowego (post mill), gdzie cały mechanizm młynarski obraca się wraz z konstrukcją, a nie tylko górna czapa. To połączenie dwóch odmiennych tradycji budowlanych sprawia, że jest to unikatowa konstrukcja — jedyna zachowana tego typu w okolicy.

Budynek wzniesiono z cegły, a jego elewację pokrywają drewniane gonty. Wiatrak ma dwie kwadratowe kondygnacje z widoczną, odkrytą konstrukcją szkieletową z drewna. Nad korpusem wznosi się stożkowy dach zwieńczony dłuższym, pochyłym daszkiem — charakterystyczny detal, który łatwo rozpoznać z daleka.

Jaka jest historia młyna?

Historia miejsca jest znacznie starsza niż sama budowla, którą widzimy dziś. Młyn w tym miejscu wzmiankowano już w 1328 roku w archiwach opactwa w Anchin, pod nazwą „Modlin de Viertain”. Wcześniejsza konstrukcja spłonęła w 1616 roku w wyniku działań wojennych. Obecny wiatrak powstał u schyłku XV wieku i przez wieki służył lokalnej społeczności do przemiału zboża.

Ostatnim czynnym młynarzem był Jean-Baptiste Houze, który zmarł w 1908 roku. Po jego śmierci wdowa dokończyła realizację zaległych zamówień, po czym młyn zaprzestał działalności i z czasem popadł w zaniedbanie.

Jak wiatrak przetrwał do naszych czasów?

Los budowli odwrócił się dzięki lokalnym staraniom o zachowanie dziedzictwa przemysłowego regionu. Dzięki działaniom stowarzyszenia ARAM gmina wykupiła młyn w 1973 roku, planując jego pełną renowację. Prace restauracyjne trwały od 1980 do 1985 roku pod kierownictwem Jeana Bruggemanna. Efektem tych starań było przywrócenie młyna do stanu roboczego — wiatrak może dziś realnie obracać skrzydłami i demonstrować swój mechanizm. Uroczyste otwarcie odrestaurowanego obiektu odbyło się 15 czerwca 1985 roku.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Zwiedzający mogą obejrzeć nietypową konstrukcję łączącą elementy młyna wieżowego i kozłowego, przyjrzeć się drewnianej ramie konstrukcyjnej oraz stożkowemu dachowi. Miejsce to stanowi żywy przykład lokalnego dziedzictwa przemysłowego regionu Pévèle — nie tylko zabytek architektoniczny, ale świadek wielowiekowej historii przemiału zboża na tych terenach. Wiatrak wpisuje się też w trasy turystyczne i piesze prowadzone przez okolicę Templeuve-en-Pévèle, co czyni go dobrym punktem na krótki przystanek podczas wycieczki po regionie.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Moulin de Vertain? Wiatrak stoi w miejscowości Templeuve-en-Pévèle, w departamencie Nord, w regionie Hauts-de-France we Francji.

Kiedy powstał ten młyn? Obecna konstrukcja pochodzi z końca XV wieku, choć młyn w tym miejscu jest wzmiankowany już w dokumentach z 1328 roku.

Czym różni się od typowego młyna wieżowego? Zewnętrznie wygląda jak młyn wieżowy, ale wewnętrzny mechanizm działa jak w młynie kozłowym — cała konstrukcja młynarska obraca się razem z budowlą, co jest rzadkim rozwiązaniem technicznym.

Czy wiatrak można zwiedzać? Po renowacji zakończonej w 1985 roku młyn jest przywrócony do stanu roboczego i udostępniany do zwiedzania, często w ramach lokalnych wydarzeń związanych z dziedzictwem regionu.