Moulin de la Montagne

Moulin de la Montagne to zabytkowy wiatrak typu cavier, który stoi pośród winnic na wschodnim skraju Thouarcé — jednej z pięciu wsi połączonych w 2016 roku w gminę Bellevigne-en-Layon, w departamencie Maine-et-Loire. Budowla wznosi się na niewielkim wzniesieniu przy drodze zwanej chemin de la Montagne, w pobliżu miejscowości Le Petit-Bonnezeaux, około 20 km na południe od Angers, w samym sercu winiarskiego doliny Layon.

Czym różni się ten wiatrak od innych?

Moulin de la Montagne należy do typu moulin-cavier, charakterystycznego dla regionu Anjou. Zamiast klasycznej drewnianej konstrukcji na całej wysokości, dolną część młyna tworzy murowana, stożkowata wieża kamienna z pomieszczeniem wykutym w jej wnętrzu — dawniej służącym jako magazyn zboża i mąki. Na szczycie wieży osadzona jest ruchoma drewniana kabina, tzw. hurtownia (calotte), która obracała się wraz z całym mechanizmem i skrzydłami, aby ustawić się zgodnie z kierunkiem wiatru. To rozwiązanie pozwalało młynowi pracować niezależnie od tego, z której strony wiał wiatr — bez konieczności obracania całej budowli.

Młyn był wyposażony w skrzydła systemu Bertona, opatentowane w 1845 roku i wyróżniające się samoczynnie regulowanymi żaluzjami, które ułatwiały pracę przy zmiennej sile wiatru. Wewnątrz znajdowały się dwa komplety kamieni młyńskich służące do mielenia zboża na mąkę.

Jaka jest historia młyna?

Moulin de la Montagne powstał w XIX wieku i pracował nieprzerwanie do 1914 roku. Wtedy młynarz został powołany do wojska na front I wojny światowej, a młyn — pozbawiony obsługi — zaprzestał produkcji mąki i nigdy już nie wrócił do dawnej działalności gospodarczej.

Podczas II wojny światowej wieża młyna, znana lokalnie pod nazwą Beauregard (identyczną z nazwą pobliskiego płaskowyżu), została wykorzystana przez wojska niemieckie jako punkt obserwacyjny. Przy wycofywaniu się w sierpniu 1944 roku Niemcy częściowo zniszczyli konstrukcję.

Warto dodać, że w XIX wieku sama gmina Thouarcé liczyła ponad dwadzieścia młynów wodnych i wietrznych — dziś większość z nich jest w ruinie, a Moulin de la Montagne należy do nielicznych zachowanych w dobrym stanie przykładów tego dziedzictwa.

Czy młyn jest chroniony i można go zwiedzać?

Budowla została wpisana do rejestru zabytków (monument historique) 30 lipca 1980 roku. W połowie lat 80. XX wieku przeszła restaurację, a jej ponowne otwarcie jako obiekt dziedzictwa nastąpiło w 1986 roku. Młyn jest własnością prywatną i nie prowadzi już działalności młynarskiej — funkcjonuje jako zachowany zabytek architektury wiejskiej.

Ze względu na status własności prywatnej wnętrze nie jest ogólnodostępne na stałe. Budowlę można jednak dobrze zobaczyć z zewnątrz, korzystając z lokalnych szlaków pieszych prowadzących przez winnice Thouarcé, m.in. trasy prowadzącej na płaskowyż Beauregard oraz szlaku łączącego pobliskie wiatraki regionu, w tym Moulin de la Pinsonnerie w Faye-d'Anjou.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest Moulin de la Montagne? Wiatrak pochodzi z XIX wieku i jest jednym z lepiej zachowanych młynów typu cavier w okolicach Thouarcé.

Czym jest moulin-cavier? To typowy dla Anjou wiatrak z murowaną, stożkowatą wieżą kamienną i ruchomą drewnianą kabiną na szczycie, która obracała się wraz ze skrzydłami, ustawiając się względem wiatru.

Dlaczego młyn przestał działać? Produkcję przerwano w 1914 roku, gdy młynarz został zmobilizowany na front I wojny światowej i nie powrócił do pracy w młynie.

Co się z nim stało podczas II wojny światowej? Wieża, znana jako Beauregard, służyła wojskom niemieckim jako punkt obserwacyjny i została częściowo zniszczona podczas ich odwrotu w sierpniu 1944 roku.

Czy można wejść do środka? Młyn jest własnością prywatną, więc wnętrze nie jest regularnie dostępne dla turystów — można go jednak obejrzeć z zewnątrz podczas spacaru po okolicznych szlakach winnic.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn? Przy chemin de la Montagne, na wschód od centrum Thouarcé, w gminie Bellevigne-en-Layon, niedaleko miejscowości Le Petit-Bonnezeaux.