Military cemetery in Náchod

Wojenský hřbitov (Cmentarz wojenny) w Náchodzie to niewielka, ale historycznie gęsta nekropolia położona zaledwie 900 metrów na zachód od zamku w Náchodzie, przy alei Kateřiny Zaháňské. Zajmuje powierzchnię zaledwie 577 m², a mimo skromnych rozmiarów jest wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Skąd wzięło się to miejsce?

Cmentarz powstał w 1867 roku na zachodnim skraju parku zamkowego, w miejscu starszego pochówku żołnierzy poległych podczas wojny siedmioletniej w 1762 roku. Ufundowała go rodzina ówczesnego właściciela zamku w Náchodzie, księcia Wilhelma von Schaumburg-Lippe (1834–1906). Zdecydowano się nadać miejscu formę romantycznej ruiny kościoła, wykorzystując do budowy kamień z rozebranego zamkowego spichlerza. Uroczyste poświęcenie cmentarza odbyło się 26 czerwca 1870 roku.

Dlaczego powstał akurat tutaj?

Odpowiedź kryje się w wydarzeniach 1866 roku. Podczas wojny austriacko-pruskiej wojska pruskie zajęły Náchod, a w miejscowym zamku urządzono szpital wojskowy dla rannych żołnierzy walczących po obu stronach konfliktu. Zmarli pacjenci tego szpitala trafiali właśnie na nowo założony cmentarz. Wśród pochowanych znalazło się 20 oficerów, których nazwiska do dziś widnieją na pomnikach i tablicach wmurowanych w cmentarny mur, oraz około 200 szeregowych żołnierzy spoczywających w grobach zbiorowych, oznaczonych żeliwnymi krzyżami.

Co wydarzyło się tu podczas II wojny światowej?

Historia tego miejsca nie kończy się na XIX wieku. Około 100 metrów przed głównym cmentarzem wojennym znajdują się groby z zupełnie innego okresu — pochowano tu niemieckich żołnierzy, którzy zmarli w náchodzkich szpitalach oraz podczas bitwy pod Bělovsí 9 maja 1945 roku, a także niemieckie ofiary z náchodzkiego browaru z 10 maja 1945 roku. Cmentarz stał się więc świadectwem dwóch odległych w czasie konfliktów zbrojnych, które dotknęły ten sam skrawek ziemi.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Charakterystyczna forma "romantycznej ruiny kościoła" wyróżnia ten cmentarz spośród typowych nekropolii wojennych — zamiast surowego, wojskowego układu, odwiedzający trafiają na malownicze, częściowo zrujnowane mury przypominające dawną budowlę sakralną. Zachowane pomniki i tablice z nazwiskami oficerów pozwalają prześledzić fragment historii wojny 1866 roku, a zbiorowe mogiły żołnierzy przypominają o skali strat wśród szeregowych.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał cmentarz wojenny w Náchodzie? Cmentarz założono w 1867 roku, a jego uroczyste poświęcenie odbyło się 26 czerwca 1870 roku.

Kto jest pochowany na tym cmentarzu? Głównie żołnierze zmarli w szpitalu wojskowym urządzonym w zamku w Náchodzie podczas wojny austriacko-pruskiej 1866 roku — 20 oficerów oraz około 200 szeregowych żołnierzy. Dodatkowo w pobliżu znajdują się groby niemieckich ofiar z maja 1945 roku.

Jaka jest architektura cmentarza? Cmentarz zaprojektowano w formie romantycznej ruiny kościoła, wykorzystując kamień z rozebranego spichlerza zamkowego.

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? Około 900 metrów na zachód od zamku w Náchodzie, przy alei Kateřiny Zaháňské, na zachodnim skraju parku zamkowego.