Chapel of the Annunciation

Kaple Zvěstování Panny Marie to niewielka barokowa świątynia stojąca na wzgórzu Hrobek w dzielnicy Plhov w Náchodzie, na wysokości około 372 metrów nad poziomem morza. To skromny, ale malowniczo położony obiekt sakralny, który przez wieki zmieniał swoje przeznaczenie – od miejsca modlitwy, przez magazyn prochu, aż po ponowne otwarcie jako kaplica.

Jak dotrzeć?

Kaplica znajduje się na wzniesieniu w obrębie Plhova, jednej z dzielnic Náchodu, niedaleko centrum miasta. Najwygodniej dojechać samochodem lub dojść pieszo z okolicznych ulic osiedlowych – wzgórze Hrobek jest widoczne z dużej części Plhova, a sama kaplica stanowi lokalny punkt orientacyjny. Ze względu na niewielką wysokość wzniesienia spacer nie zajmuje dużo czasu, a droga prowadzi przez spokojne, zielone otoczenie na obrzeżach zabudowy mieszkaniowej.

Co zobaczysz?

Kaplica ma prostą, czworoboczną, murowaną bryłę z boniowanymi narożnikami, charakterystyczną dla architektury barokowej pierwszej połowy XVIII wieku. Od strony zachodniej znajduje się skromny barokowy szczyt oraz prostokątne wejście na poziomie parteru, obramowane piaskowcem. Nad wejściem umieszczona jest wnęka z figurą Matki Boskiej, nawiązująca do wezwania kaplicy. Na kalenicy dachu wznosi się ośmioboczna wieżyczka na drewnianej konstrukcji, zwieńczona iglicą z kulą, na której wybito rok 1718 – datę odnoszącą się do budowy obiektu.

Historia kaplicy nie była linearna. Powstała w latach 1717–1718, jednak już w 1786 roku została zamknięta, co wpisywało się w szerszą falę kasat obiektów sakralnych w monarchii habsburskiej w tamtym okresie. W 1815 roku w jej wnętrzu urządzono magazyn prochu – zupełnie inne przeznaczenie niż pierwotne, sakralne. Dopiero w 1834 roku obiekt odrestaurowano i 17 sierpnia tego roku ponownie otwarto jako kaplicę, przywracając jej pierwotną funkcję religijną. W nowszej historii, w 2022 roku, w Náchodzie powstała filia Kościoła prawosławnego, a budynek kaplicy został wówczas udostępniony na potrzeby nabożeństw prawosławnych, co dodało obiektowi kolejnego, ekumenicznego wymiaru.

Dla odwiedzających kaplica jest przede wszystkim przykładem architektury sakralnej małej skali, która przetrwała burzliwe koleje historii regionu – od okresu józefinizmu, przez wykorzystanie militarne, aż po współczesne życie religijne. Sam widok z Hrobku na okolicę Plhova i Náchodu to dodatkowy atut miejsca, doceniany przez spacerowiczów.

Kiedy przyjechać?

Kaplica i wzgórze, na którym stoi, dostępne są przez cały rok, a spacer na Hrobek najprzyjemniej wypada wiosną i latem, gdy zieleń wokół wzniesienia jest najbardziej bujna, a widoki najlepsze. Jesienią wzgórze zyskuje dodatkowy urok dzięki kolorystyce liści, natomiast zimą warto liczyć się z możliwym oblodzeniem ścieżek prowadzących na szczyt. Ponieważ obiekt bywa wykorzystywany do nabożeństw, warto zachować dyskrecję, jeśli w trakcie wizyty odbywa się tam msza lub nabożeństwo prawosławne.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica? Na wzgórzu Hrobek w dzielnicy Plhov w Náchodzie, na wysokości około 372 m n.p.m.

Kiedy powstała kaplica? Została zbudowana w latach 1717–1718, o czym świadczy data 1718 na kuli wieńczącej iglicę wieżyczki.

Czy kaplica jest nadal czynna? Tak, po okresie zamknięcia i wykorzystania jako magazyn prochu została odrestaurowana w 1834 roku, a od 2022 roku bywa udostępniana także na potrzeby nabożeństw prawosławnych.

Czy kaplica jest chroniona prawnie? Tak, figuruje jako kulturowy zabytek Republiki Czeskiej.