Kościół św. Jakuba Większego (Červený Kostelec)

Kościół św. Jakuba Większego to rzymskokatolicka świątynia parafialna stojąca na głównym placu Červeného Kostelca, niewielkiego miasta w kraju hradeckim we wschodnich Czechach. Jaskrawe barwy elewacji sprawiają, że budynek widać z każdego zakątka rynku — to on, obok ratusza, nadaje miejscowości charakterystyczny wygląd.

Jak dotrzeć?

Červený Kostelec leży około 15 km na północ od Náchodu, przy drodze łączącej Hradec Králové z pogórzem Gór Stołowych. Kościół stoi bezpośrednio przy rynku (współrzędne 50.4763, 16.0935), więc z dowolnego miejsca w centrum widać go już z daleka — wystarczy iść w stronę wieży. Miasto ma połączenia autobusowe z Náchodem i Trutnovem, a najbliższy większy węzeł kolejowy to Hradec Králové.

Jaka jest historia świątyni?

Parafię w tym miejscu wzmiankowano już w 1362 roku, a pierwotny kościół miał gotycki rodowód. Wielki pożar miasta w 1591 roku zniszczył budowlę doszczętnie — odbudowano ją dopiero w 1668 roku. Obecny, barokowy kształt świątynia zawdzięcza przebudowie z lat 1744–1754, sfinansowanej przez Octavia Piccolominiego. Prace prowadził František Kermer, królewski budowniczy z Hradca Králové, działający w ścisłej współpracy z Kiliánem Ignácem Dientzenhoferem — jednym z najważniejszych architektów czeskiego baroku, twórcą m.in. praskich kościołów.

Dientzenhofer planował dla kościoła dwie wieże, jednak zrealizowano tylko jedną — wysoką, wolnostojącą dzwonnicę, która do dziś dominuje nad okolicą. Kolejny pożar, w 1831 roku, poważnie uszkodził konstrukcję wieży; obniżono ją wówczas i tymczasowo przykryto prostym namiotowym dachem. Dopiero w latach 1939–1940 wieżę odbudowano do pierwotnej wysokości, a prowizoryczny dach zastąpiono cebulastą, pseudobarokową kopułą, którą można oglądać dzisiaj. Od 1958 roku kościół jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze nie jest jednolite stylistycznie, co samo w sobie jest ciekawostką dla zwiedzających — kolejne pokolenia dodawały elementy w duchu swojej epoki. Główny ołtarz pochodzi z 1906 roku i utrzymany jest w stylu pseudorenesansowym, podczas gdy boczne ołtarze portalowe — poświęcone św. Janowi Nepomucenowi oraz Marii Pannie — reprezentują barok. Ambona z około 1760 roku ozdobiona jest w stylu rokokowym, a stacje drogi krzyżowej pochodzą z 1905 roku. Ławki oraz szafa w zakrystii mają neogotycki charakter. Warto poszukać wzrokiem niewielkiej cynowej chrzcielnicy z czeską inskrypcją datowaną na 1555 rok — to jeden z najstarszych zachowanych elementów wyposażenia.

Kiedy przyjechać?

Kościół najlepiej ogląda się w ciągu dnia, gdy światło podkreśla kontrast między jaskrawą elewacją a otaczającą zabudową rynku. Ponieważ jest to czynna świątynia parafialna, zwiedzanie wnętrza zależy od godzin nabożeństw i otwarcia — warto sprawdzić aktualny harmonogram na miejscu lub w informacji turystycznej miasta przed planowaną wizytą. Sam plac przed kościołem to naturalny punkt wyjścia do spaceru po centrum Červeného Kostelca.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował barokową przebudowę kościoła? Prace w latach 1744–1754 prowadził František Kermer, budowniczy z Hradca Králové, we współpracy z Kiliánem Ignácem Dientzenhoferem, jednym z czołowych architektów baroku w Czechach.

Dlaczego kościół ma tylko jedną wieżę, skoro planowano dwie? Pierwotny projekt Dientzenhofera zakładał dwie wieże, jednak z przyczyn finansowych lub organizacyjnych zrealizowano wyłącznie jedną — wysoką dzwonnicę stojącą osobno od bryły kościoła.

Od kiedy kościół jest zabytkiem? Świątynia figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej od 1958 roku.

Co najstarszego można zobaczyć wewnątrz? Najstarszym elementem wyposażenia jest niewielka cynowa chrzcielnica z czeską inskrypcją z 1555 roku, poprzedzająca obecny barokowy kształt budowli.