Maloskalická tvrz

Maloskalická tvrz to pozostałości średniowiecznej strażnicy w Českiej Skalicy, wznoszącej się na wyniesieniu nad prawym brzegiem rzeki Úpa. Choć z pierwotnej budowli zostały dziś tylko fragmenty fundamentów i zrekonstruowana podstawa wieży, miejsce to od kilku dekad funkcjonuje jako część muzealnego areału poświęconego historii regionu.

Kiedy powstała tvrz i dlaczego właśnie tutaj?

Strażnicę wzniesiono w połowie XIII wieku, za panowania Przemysła Otakara I, pod nazwą Skalička. Lokalizację wybrano nieprzypadkowo — wzniesienie nad Úpą kontrolowało skrzyżowanie ważnych szlaków handlowych prowadzących w stronę Kladska oraz wzdłuż rzeki Úpa. Z czasem osada i sama budowla zaczęły być określane jako Malá Skalice, w odróżnieniu od rozwijającego się w pobliżu miasta.

Kto władał tvrzą w średniowieczu?

Pierwszym udokumentowanym właścicielem był Nevlas ze Skalice, wymieniany w źródłach z 1363 roku. W kolejnych dwóch i pół wiekach — od XIV do XVII wieku — tvrz wielokrotnie zmieniała posiadaczy, co było typowe dla niewielkich obiektów obronnych tej wielkości w regionie. Ostatnim znanym właścicielem, odnotowanym w 1634 roku, był Octavio Piccolomini de Aragona, włoski dowódca wojskowy działający na terenie Czech w okresie wojny trzydziestoletniej.

Co spowodowało zniszczenie tvrzy?

Los obiektu przypieczętowała wojna trzydziestoletnia. Około 1639 roku szwedzkie wojska spaliły Českou Skalici, a wraz z miastem zniszczeniu uległa i tvrz. Budowla nigdy nie została odbudowana — jej ruiny stały opuszczone przez blisko dwa stulecia. Ostateczny koniec pozostałości murów nastąpił w latach 1822–1826, kiedy materiał z rozbiórki wykorzystano do budowy nowych obiektów: zajezdnej hospody „U bílého lva" (wzniesionej w 1824 roku) oraz budynku klasztornego z kapliczką przy trakcie cesarskim.

Co odkryli archeolodzy?

Teren dawnej tvrzy pozostawał niezbadany aż do drugiej połowy XX wieku. W trakcie badań archeologicznych prowadzonych w latach 1980–1983 odkryto fundamenty dawnych fortyfikacji oraz kołowy zarys podziemnej części masywnej wieży. Znalezisko to pozwoliło zrekonstruować kształt wieży na poziomie terenu, dzięki czemu dziś odwiedzający mogą zobaczyć jej obrys w miejscu, gdzie niegdyś stała.

Co można zobaczyć na miejscu dzisiaj?

Obszar dawnej tvrzy wchodzi w skład Maloskalického muzejního areálu, związanego z pamięcią pisarki Boženy Němcové, która spędziła dzieciństwo w Českiej Skalicy. Na miejscu funkcjonuje ekspozycja poświęcona historii tvrzy, a teren wykorzystywany jest także do organizacji wystaw irysów — kwiatów, które w okolicy mają swoją lokalną tradycję. To połączenie historii militarnej, archeologii i przyrody sprawia, że miejsce jest ciekawym punktem dla osób zwiedzających Českou Skalici poza głównymi atrakcjami związanymi z Boženą Němcovou.

Najczęstsze pytania

Czy z tvrzy zachowały się jakieś oryginalne mury? Nie — naziemne mury zostały rozebrane w latach 1822–1826. Zachował się jednak zarys fundamentów oraz podziemna, kołowa część wieży, odkryta podczas wykopalisk w latach 80. XX wieku.

Kto zniszczył tvrz? Tvrz uległa zniszczeniu około 1639 roku, gdy wojska szwedzkie spaliły Českou Skalici w trakcie wojny trzydziestoletniej.

Czy tvrz można zwiedzać? Teren jest dostępny jako część muzealnego areału, gdzie znajduje się ekspozycja o historii obiektu oraz odbywają się wystawy irysów.

Jaka była pierwotna nazwa tvrzy? Budowlę pierwotnie nazywano Skalička; nazwa Malá Skalice pojawiła się później, dla odróżnienia od rozrastającego się miasta Česká Skalice.

Kim był ostatni znany właściciel tvrzy? W 1634 roku jako właściciela wymieniano Octavia Piccolominiego de Aragona, wojskowego dowódcę działającego w Czechach w czasie wojny trzydziestoletniej.