Lipý Castle

Lipý to wodny zamek w samym centrum Czeskiej Lipy, wznoszący się nad brzegiem rzeki Ploučnice, tuż przy międzynarodowym szlaku turystycznym E10. To jedna z najstarszych budowli w mieście i jednocześnie miejsce, od którego wzięła nazwę cała miejscowość.

Skąd wziął się zamek Lipý?

Zamek założył w 1277 roku Chval z rodu Ronovców — możnego czeskiego rodu, który w tamtym czasie budował sieć warownych siedzib na północy Czech. Lipý szybko zyskał rangę jednej z ważniejszych rezydencji Ronovców, a wokół warowni zaczęło rozwijać się poddane jej miasteczko. Najsłynniejszym członkiem rodu związanym z tym miejscem był Jindřich z Lipé — możnowładca, który prawdopodobnie odpowiadał za rozbudowę osady miejskiej. W 1319 roku sprzedał majątek rodowi Berków z Dubé, którzy władali zamkiem aż do wojen husyckich.

Jak zamek przetrwał burzliwe stulecia?

Czasy husyckie nie oszczędziły Lipý — w 1426 roku zamek i miasto zdobyły wojska Jana Roháča z Dubé, jednego z najbardziej zaciętych dowódców husyckich. Kolejny cios przyszedł w 1515 roku, gdy warownię strawił pożar. Odbudowa poszła jednak w duchu renesansu: Berkowie z Dubé, którzy utrzymali zamek do połowy XVII wieku, przekształcili go w XVI stuleciu w renesansową rezydencję z dwukondygnacyjnym pałacem.

Przełom przyniósł rok 1622, gdy Czeską Lipę wykupił Albrecht z Wallensteinu, słynny wódz wojny trzydziestoletniej. Po bitwie pod Białą Górą majątek trafił w jego ręce, ale zarząd dobrami przeniesiono do Nowego Zamku w Zahrádkach — od tego momentu Lipý zaczął podupadać. W XIX wieku budynki zamkowe służyły najróżniejszym celom: mieścił się tu teatr, warsztat odlewniczy dzwonów, a nawet cukrownia. Najbardziej zniszczoną część zamku rozebrano w latach 50. XX wieku.

Co dziś można zobaczyć na zamku?

Po jedenastoletnich badaniach archeologicznych zamek otworzono dla zwiedzających w 2003 roku. Z pierwotnej zabudowy zachowała się tylko jedna budowla — brama wjazdowa z wieżą, w której urządzono ekspozycję poświęconą życiu na zamku Lipý na przełomie XIX i XX wieku. Trasa zwiedzania z przewodnikiem prowadzi też przez dziedziniec, gdzie oglądać można pozostałości dawnej architektury obronnej, oraz przez unikatowe podziemia zamkowe z niewielką prezentacją znalezisk archeologicznych.

Jak dotrzeć na zamek Lipý?

Zamek leży w samym centrum Czeskiej Lipy, więc dotarcie na miejsce z dworca kolejowego czy autobusowego zajmuje kilkanaście minut spacerem. Lokalizacja przy szlaku E10 sprawia, że to również wygodny punkt dla turystów pieszych i rowerowych zwiedzających region Máchova kraje i Lužických hor.

Kiedy przyjechać?

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, a wycieczki startują co godzinę: o 9:00, 10:00, 11:00, 13:00, 14:00, 15:00 i 16:00 (przerwa obiadowa 12:00–13:00). W październiku ostatnia grupa wyrusza o 15:00. Poza sezonem letnim warto zarezerwować zwiedzanie telefonicznie z wyprzedzeniem. Zamek żyje też wydarzeniami kulturalnymi — wiosną odbywają się tu Misteria Wielkanocne, latem miejskie uroczystości, a przed Bożym Narodzeniem zamek wypełnia się adwentowym nastrojem.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Lipý można zwiedzać samodzielnie? Nie — zwiedzanie odbywa się wyłącznie w grupach z przewodnikiem, a wycieczki startują co pełną godzinę.

Ile zajmuje zwiedzanie zamku? Trasa obejmuje dziedziniec, podziemia oraz wieżę bramną z ekspozycją historyczną — pełne zwiedzanie z przewodnikiem trwa zwykle około godziny.

Czy z zamku Lipý wzięła nazwę Czeska Lipa? Tak — miasto rozwinęło się jako osada podległa zamkowi, a jego nazwa (Lipá/Lipý) dała początek dzisiejszej nazwie miasta.

Czy w pobliżu zamku jest coś jeszcze do zobaczenia? Zamek leży nad rzeką Ploučnicí przy szlaku E10, w samym centrum miasta, więc łatwo połączyć zwiedzanie ze spacerem po starówce Czeskiej Lipy.