Pomnik Josefa Merhauta

Pomnik Josefa Merhauta to niewielkie, ale znaczące miejsce pamięci w parku Lužánky w Brnie – popiersie czeskiego pisarza, dziennikarza i krytyka teatralnego, jednej z ważniejszych postaci morawskiego życia literackiego przełomu XIX i XX wieku. Dla osób zwiedzających największy park Brna to przystanek, który łączy spacer wśród zieleni z odrobiną lokalnej historii literatury.

Kim był Josef Merhaut?

Josef Merhaut (1863–1907) większość życia spędził w Brnie, gdzie pracował jako dziennikarz i krytyk teatralny, a jednocześnie tworzył prozę osadzoną w realiach miasta. Jego opowiadania i powieści opisywały życie brneńskich przedmieść i zwykłych mieszkańców z wyraźnym społecznym współczuciem, momentami przybierając ton oskarżycielski wobec niesprawiedliwości epoki. Styl pisarza cechował się impresjonistycznym, nastrojowym podejściem do opisu miejsc i ludzi, co odróżniało go od bardziej klasycznej prozy realistycznej tamtego okresu. Merhaut jest dziś wymieniany jako jeden z czołowych twórców literatury morawskiej swoich czasów, a jego twórczość pozostaje ważnym źródłem wiedzy o dawnym Brnie.

Gdzie stoi pomnik i jak wygląda?

Popiersie znajduje się przy skrzyżowaniu alejek w parku Lužánky – największym parku miejskim Brna, popularnym miejscu spacerów i odpoczynku mieszkańców. Rzeźbę, przedstawiającą pisarza w nieco większej niż naturalna skali, wykonał czeski rzeźbiarz Emil Hlavica. Na przedniej ścianie cokołu widnieje metalowy, wypukły napis „SPISOVATEL JOSEF MERHAUT" (pisarz Josef Merhaut), informujący przechodniów, komu poświęcono monument.

Jaka jest historia pomnika?

Pomnik nie stał od początku w obecnym miejscu. Odsłonięto go w 1929 roku na placu Náměstí 28. října w centrum Brna, a dopiero dekadę później, w 1939 roku, przeniesiono do parku Lužánky, gdzie stoi do dziś. Taka przeprowadzka pomników w okresie międzywojennym i tuż przed drugą wojną światową nie była w Brnie rzadkością – zmieniał się układ urbanistyczny centrum, a parki stawały się naturalnym miejscem dla monumentów poświęconych postaciom kultury.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sam park Lužánky to coś więcej niż tło dla pomnika – to najstarszy publicznie dostępny park w Czechach, z rozległymi alejami, stawami i miejscami do odpoczynku, chętnie odwiedzany zarówno przez mieszkańców Brna, jak i turystów szukających chwili wytchnienia od miejskiego zgiełku. Spacer do pomnika Merhauta można więc łatwo połączyć z dłuższym zwiedzaniem parku.

Najczęstsze pytania

Kim był Josef Merhaut? Czeskim pisarzem, dziennikarzem i krytykiem teatralnym żyjącym w latach 1863–1907, związanym przede wszystkim z Brnem, autorem prozy o życiu miasta i jego mieszkańców.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Przy skrzyżowaniu alejek w parku Lužánky w Brnie.

Kto jest autorem rzeźby? Popiersie wykonał rzeźbiarz Emil Hlavica.

Czy pomnik zawsze stał w Lužánkach? Nie – pierwotnie w 1929 roku odsłonięto go na placu Náměstí 28. října, a do parku Lužánky przeniesiono go w 1939 roku.