Zamek w Hraběšínie

Zamek w Hraběšínie to niewielka, dwuskrzydłowa rezydencja stojąca we wsi Hraběšín na południowy zachód od Čáslavi, w powiecie Kutná Hora. Obiekt łączy w sobie renesansowe początki, barokową przebudowę zakonną i ponad sto lat w rękach rodu Schwarzenbergów, dla których przez dziesięciolecia był siedzibą myśliwską.

Kto założył dworek w Hraběšínie?

Wieś Hraběšín po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1379 roku, kiedy jej właścicielem był Ješek z Hraběšína. Sama rezydencja powstała jednak znacznie później. Dopiero po 1622 roku, gdy majątek stał się samodzielnym dominium, Adam Studenecký z Pašiněvsi wzniósł tu późnorenesansowy dwór jako siedzibę niewielkiego majątku ziemskiego. To właśnie ta budowla z pierwszej połowy XVII wieku stanowi jądro dzisiejszego zamku.

Jak dwór trafił w ręce klasztoru?

W 1658 roku majątek przeszedł pod zarząd cystersów z pobliskiego opactwa w Sedlcu i pozostawał w ich rękach aż do 1783 roku. To właśnie w okresie klasztornym, w latach czterdziestych XVIII wieku, dwór przeszedł gruntowną przebudowę w duchu baroku. Z tego etapu pochodzi ozdobny portal wejściowy zwieńczony figurą świętego Jana Nepomucena oraz kaplica dostawiona do wschodniego skrzydła budynku. Cały zespół — pałac, zabudowania gospodarcze i mur otaczający — zachował ten układ do dziś.

Dlaczego obiekt stał się myśliwskim schronieniem Schwarzenbergów?

Po kasacie majątków klasztornych dwór przeszedł pod zarząd funduszu religijnego, a w 1819 roku odkupił go książę Karel Filip ze Schwarzenbergu. Od tego momentu rodzina traktowała Hraběšín jako zaplecze łowieckie — miejsce, z którego korzystano przy okazji polowań w okolicznych lasach, a nie jako reprezentacyjną siedzibę rodu. W XIX wieku odnowiono fasady i wymieniono dach, nadając budynkowi wygląd, który w dużej mierze zachował się do dzisiaj. Schwarzenbergowie pozostawali właścicielami majątku aż do 1945 roku.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Po drugiej wojnie światowej, w latach 1948–1989, majątek został znacjonalizowany przez władze komunistyczne, tak jak większość dawnych dóbr arystokratycznych w Czechosłowacji. Sytuacja zmieniła się dopiero po przemianach 1989 roku — w 1992 roku, w ramach restytucji majątkowych, zamek wrócił w ręce rodziny Schwarzenbergów, która pozostaje jego właścicielem do dziś. Obiekt jest wpisany na listę zabytków kultury.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Budynek ma formę dwuskrzydłową, nakrytą dachem naczółkowym, z kaplicą przylegającą do wschodniego trakcie. Elewacje noszą ślady kilku epok — renesansowy rdzeń, barokowy portal z figurą świętego, dziewiętnastowieczną modernizację fasad. Wokół pałacu zachował się zespół zabudowań gospodarczych oraz mur graniczący z terenem posiadłości. Obiekt pozostaje własnością prywatną i pełni funkcję zbliżoną do dawnej roli myśliwskiej rezydencji — nie ma potwierdzonych informacji o stałym, ogólnodostępnym ruchu turystycznym wewnątrz budynku.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży zamek w Hraběšínie? We wsi Hraběšín, na południowy zachód od Čáslavi, w powiecie Kutná Hora w Czechach środkowych.

Kiedy powstał dwór? Po 1622 roku, gdy Adam Studenecký z Pašiněvsi wzniósł tu późnorenesansową siedzibę majątku.

Kto przebudował zamek w stylu barokowym? Cystersi z klasztoru w Sedlcu, którzy administrowali majątkiem w latach 1658–1783 i w latach 40. XVIII wieku gruntownie przebudowali budynek.

Czym był zamek dla rodziny Schwarzenbergów? Od 1819 roku, kiedy odkupił go książę Karel Filip ze Schwarzenbergu, obiekt służył głównie jako siedziba myśliwska rodu, aż do 1945 roku.

Kto jest właścicielem zamku obecnie? Po nacjonalizacji w okresie komunistycznym majątek wrócił w 1992 roku w ramach restytucji do rodziny Schwarzenbergów, która pozostaje jego właścicielem.

Czy zamek można zwiedzać? Brak potwierdzonych informacji o regularnym udostępnieniu wnętrz zwiedzającym — obiekt pozostaje własnością prywatną.