World Wars memorial in Golčův Jeníkov

Pomnik ofiar wojen światowych w Golčově Jeníkově to niewielki, ale wymowny monument stojący w samym centrum miasteczka, na Masarykovie náměstí (rynku Masaryka). To jeden z tych obiektów, które łatwo minąć bez zatrzymania, a które w rzeczywistości opowiadają historię całej lokalnej społeczności na przestrzeni dwóch wojen światowych.

Jak wygląda pomnik?

Kompozycja opiera się na smukłym obelisku, do którego z czasem dołączono dwie granitowe płyty. Obelisk zwieńczony jest państwowym godłem i datą, a w jego dolnej części umieszczono czarną, polerowaną tablicę z nazwiskami czterdziestu mieszkańców Golčova Jeníkova, którzy zginęli podczas I wojny światowej. To właśnie ta pierwotna, obeliskowa część powstała jako pierwsza — wzniesiono ją po roku 1918, w okresie, gdy w wielu czeskich miastach i miasteczkach stawiano podobne monumenty ku pamięci poległych żołnierzy nowo powstałej Czechosłowacji.

Kogo upamiętniają granitowe płyty?

Po zakończeniu II wojny światowej pomnik rozbudowano, dodając dwie granitowe płyty. Znalazły się na nich nazwiska kolejnych ofiar — zarówno mieszkańców miasteczka, jak i żołnierzy radzieckich, którzy zginęli w trakcie działań wojennych 1939–1945. W ten sposób monument stał się zapisem pamięci obejmującym obie wojny światowe, a nie tylko pierwszą z nich — stąd też jego nazwa, odnosząca się wprost do ofiar obu konfliktów.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Pomnik stoi na Masarykovie náměstí, głównym placu Golčova Jeníkova, co czyni go łatwo dostępnym punktem dla każdego, kto odwiedza to niewielkie miasto w kraju Wysoczyna (Vysočina), w powiecie hawliczkobrodzkim. Jego lokalizacja w samym sercu miejscowości sprawia, że naturalnie wpisuje się w trasę spaceru po rynku i okolicznej zabudowie, obok innych historycznych punktów miasteczka.

Dlaczego warto się zatrzymać w Golčově Jeníkově?

Golčův Jeníkov to miejsce znane przede wszystkim jako miejsce urodzenia Karela Havlíčka Borovskiego — czeskiego dziennikarza, poety i polityka, jednej z czołowych postaci czeskiego odrodzenia narodowego XIX wieku. Pomnik ofiar wojen światowych na rynku dopełnia ten lokalny krajobraz pamięci: obok postaci związanej z walką o tożsamość narodową w XIX wieku stoi monument poświęcony mieszkańcom, którzy zapłacili życiem w konfliktach XX wieku. Dla podróżnych zatrzymujących się w regionie Wysoczyny to skromny, ale autentyczny przystanek — świadectwo tego, jak niewielkie miasteczka pielęgnują pamięć o swoich mieszkańcach poległych na wojnach.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi pomnik ofiar wojen światowych w Golčově Jeníkově? Na Masarykovie náměstí, głównym rynku miasteczka, w regionie Wysoczyna.

Z czego składa się monument? Z obelisku zwieńczonego państwowym godłem, z czarną tablicą z 40 nazwiskami ofiar I wojny światowej u jego podstawy, oraz z dwóch granitowych płyt dodanych po 1945 roku z nazwiskami ofiar II wojny światowej.

Kogo dokładnie upamiętnia pomnik? Mieszkańców Golčova Jeníkova poległych podczas I wojny światowej (40 nazwisk na tablicy) oraz ofiary II wojny światowej — zarówno lokalnych mieszkańców, jak i żołnierzy radzieckich.

Kiedy powstał pomnik? Pierwotny obelisk wzniesiono po 1918 roku, a monument rozbudowano o granitowe płyty po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku.