Hôtel Petit de Marivat

Hôtel Petit de Marivat to XVIII-wieczna kamienica pałacowa w sercu starego Besançon, przy Place Jean Cornet, uznawana za jeden z pierwszych przykładów paryskiego stylu architektonicznego w mieście.

Skąd wzięła się ta rezydencja?

Budynek powstał w 1732 roku z inicjatywy François-Michela Petit de Marivat, komisarza wojskowego (commissaire ordonnateur des guerres), żyjącego w latach około 1675-1764. Działkę pod budowę wcześniej wykupiły siostry Borrey, ciotki żony fundatora, od rodziny Monnier de Noironte — ci z kolei nabyli grunt jeszcze w XVII wieku od zakonu joannitów (komandorii Temple), który zajmował sąsiednią posesję. Projekt rezydencji powierzono paryskiemu architektowi Jean-François Blondelowi, co samo w sobie było w Besançon nowością — dotąd budowlami tej rangi zajmowali się głównie miejscowi twórcy.

Co warto wiedzieć o architekturze?

Budynek zaprojektowano na planie litery U, między dziedzińcem a ogrodem — układ typowy dla paryskich hôtels particuliers, ale w Besançon zastosowany po raz pierwszy. Kamienica stoi na sklepionych piwnicach. We wnętrzu prawego skrzydła znajduje się kamienne schody z żelazną balustradą, prowadzące na dziedziniec przez trzy duże otwory zamknięte łukiem koszowym; w lewym skrzydle umieszczono dodatkową klatkę schodową wykonaną w drewnie. Taki układ pozwalał rozdzielić reprezentacyjną i gospodarczą część rezydencji, co było praktycznym rozwiązaniem stosowanym w bogatych domach epoki.

Dlaczego budynek jest ważny historycznie?

1 maja 1839 roku w Hôtel Petit de Marivat urodził się hrabia Hilaire de Chardonnet, wynalazca sztucznego jedwabiu (znanego dziś jako rayon). Jego odkrycie zapoczątkowało rozwój przemysłu włókien sztucznych na skalę światową, a sama postać pozostaje jedną z bardziej znanych osobistości związanych z Besançon. W połowie XX wieku budynek należał do zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia, co świadczy o zmianach funkcji, jakim rezydencja podlegała na przestrzeni wieków — od prywatnej siedziby urzędnika po budynek o charakterze instytucjonalnym.

Od 8 lipca 1942 roku Hôtel Petit de Marivat figuruje na liście zabytków historycznych Francji (monument historique), co chroni go przed przebudową naruszającą oryginalny charakter elewacji i wnętrz.

Jak zwiedzić okolicę?

Rezydencja znajduje się w obrębie La Boucle — historycznego centrum Besançon otoczonego zakolem rzeki Doubs, wpisanego wraz z twierdzą Vaubana na listę UNESCO. Spacerując po tej części miasta, można w naturalny sposób dotrzeć do Place Jean Cornet i zobaczyć fasadę kamienicy z zewnątrz — jako budynek prywatny lub instytucjonalny, wnętrza nie są standardowo udostępniane zwiedzającym, warto to sprawdzić na miejscu lub w lokalnym punkcie informacji turystycznej. Okolica obfituje w inne przykłady architektury z XVII i XVIII wieku, co czyni tę część Besançon atrakcyjną dla osób zainteresowanych historią urbanistyki regionu Franche-Comté.

Najczęstsze pytania

Czy Hôtel Petit de Marivat to hotel, w którym można nocować? Nie — mimo nazwy to zabytkowa kamienica pałacowa (hôtel particulier), czyli dawna rezydencja mieszczańska lub urzędnicza, a nie obiekt noclegowy.

Kto zaprojektował budynek? Paryski architekt Jean-François Blondel, na zlecenie komisarza wojskowego François-Michela Petit de Marivat, w 1732 roku.

Dlaczego budynek jest znany poza kręgiem historyków architektury? Ponieważ urodził się w nim Hilaire de Chardonnet, wynalazca sztucznego jedwabiu, jedna z ważniejszych postaci XIX-wiecznej innowacji przemysłowej we Francji.

Czy można zwiedzić wnętrza? Budynek jest chroniony jako zabytek od 1942 roku, ale dostępność wnętrz zależy od aktualnego przeznaczenia obiektu — najlepiej zweryfikować to lokalnie przed wizytą.