Grömlingovský palác

Grömlingovský palác stoi na Malej Stranie w Pradze, w bezpośrednim sąsiedztwie Malostranskiego Náměstí — jednego z najbardziej reprezentacyjnych placów w tej części miasta. To jeden z ciekawszych, choć często pomijanych przez turystów, przykładów praskiego rokoka, ukryty tuż przy głównym szlaku spacerowym prowadzącym od Mostu Karola w stronę Zamku Praskiego.

Skąd wzięła się ta budowla?

Pałac nie powstał od podstaw — to wynik scalenia pięciu odrębnych kamienic, sięgających czasów gotyku, renesansu i baroku. Po 1786 roku prawnik Karel z Grömlingu wykupił wszystkie pięć posesji i zlecił ich przebudowę architektowi Josefowi Jägerowi. Efektem była jednolita, rokokowa fasada, która nadała całemu zespołowi budynków dzisiejszy charakter. Nazwa pałacu pochodzi właśnie od nazwiska tego dawnego właściciela — wcześniej budynek (a właściwie jeden z pięciu domów wchodzących w jego skład) nosił nazwę „U Kamiennego Stołu".

Co widać w architekturze pałacu?

Grömlingovský palác uchodzi za jedną z bardziej wartościowych realizacji praskiego rokoka. Charakterystyczne dla elewacji są portale z wycinanymi, falistymi narożnikami u góry, bogata sztukateria rokokowa oraz zdobienia w formie rocaille'i i girland. Attykę dachu wieńczą kamienne wazony i rzeźby — ich autorstwo przypisuje się Ignácowi Františkowi Platzerowi, jednemu z czołowych rzeźbiarzy praskiego baroku i rokoka, a powstały one około 1787 roku. Mimo jednolitej, XVIII-wiecznej fasady, wnętrza budynku wciąż kryją ślady dawniejszej historii — zachowały się piwnice oraz fragmenty murów, w tym sklepienia, pochodzące jeszcze z pierwotnych gotyckich i renesansowych domów.

Jak zmieniało się przeznaczenie pałacu?

Parter budynku od dawna pełnił funkcje handlowo-gastronomiczne. Już w 1740 roku, a więc jeszcze przed przebudową w obecnym kształcie, działał tu lokal, w którym oprócz jedzenia i napojów sprzedawano także tytoń i gazety. W 1874 roku w tym samym miejscu otwarto kawiarnię Radetzky — początkowo miejsce spotkań oficerów, które z czasem stało się punktem spotkań osobistości czeskiego życia kulturalnego, m.in. pisarza Jana Nerudy, śpiewaczki Emy Destinnovej oraz malarza Jana Zrzavego.

Co mieści się w pałacu obecnie?

Dziś w dawnej kawiarni Radetzky działa kawiarnia międzynarodowej sieci Starbucks — to właśnie tutaj, w 2008 roku, otwarto pierwszą filię tej sieci w Czechach. Dzięki temu wnętrza pałacu, mimo zmiany szyldu, wciąż pełnią swoją historyczną funkcję miejsca spotkań przy kawie, tyle że dla znacznie szerszej, międzynarodowej publiczności odwiedzającej Malą Stranę.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Grömlingovský palác? Na Malej Stranie w Pradze, przy Malostranskim Náměstí — w samym centrum tej historycznej dzielnicy, blisko głównych tras turystycznych.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Od Karela z Grömlingu, prawnika, który po 1786 roku wykupił pięć stojących tu wcześniej kamienic i zlecił ich przebudowę w jednolity, rokokowy pałac.

Kto zaprojektował obecną fasadę? Architekt Josef Jäger, autor przebudowy zakończonej w 1786 roku, która scaliła pięć wcześniejszych budynków w jeden pałac.

Czy można dziś wejść do środka? Tak — na parterze działa kawiarnia sieci Starbucks, mieszcząca się w miejscu dawnej, historycznej kawiarni Radetzky z 1874 roku.

Co jest najcenniejsze w architekturze pałacu? Rokokowa fasada z charakterystycznymi portalami, sztukaterią, rocaille'ami i girlandami, a także wieńczące attykę kamienne wazony i rzeźby przypisywane Ignácowi Františkowi Platzerowi.