Palác Smiřických

Pałac Smiřických to renesansowa rezydencja stojąca na rogu Malostranského náměstí i ulicy Sněmovní na praskiej Malej Stranie, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła św. Mikołaja. Budynek zapisał się w czeskiej historii przede wszystkim jako miejsce, w którym w maju 1618 roku zapadła decyzja o wyrzuceniu cesarskich urzędników przez okno praskiego zamku – wydarzeniu znanym jako druga defenestracja praska, otwierającym wojnę trzydziestoletnią.

Skąd wzięła się rezydencja na Malostranskim náměstí?

Działkę w wschodniej części dzisiejszego pałacu nabył Jarosław Smiřický jeszcze w XVI wieku, do roku 1572. Kilka dekad później, w 1603 roku, ówczesny właściciel Zygmunt Smiřický uzyskał pozwolenie na rozbudowę domu o narożną rotundę i okrągłą wieżę – to właśnie te elementy nadały budynkowi charakterystyczną, rozpoznawalną do dziś sylwetkę. Prace budowlane trwały z przerwami aż do 1613 roku, a w 1612 roku do rodowej posiadłości dołączono sąsiedni dom Chlapowskich, powiększając w ten sposób cały kompleks. W efekcie powstała okazała, czteroskrzydłowa budowla z wewnętrznym dziedzińcem i narożnymi wieżami, z arkadami w przyziemiu od strony placu i czterema kondygnacjami powyżej – rezydencja godna jednego z najzamożniejszych rodów ówczesnych Czech.

Dlaczego to miejsce łączy się z defenestracją praską?

We wtorek 22 maja 1618 roku w pałacu Smiřickich odbyło się tajne spotkanie przywódców stanowej opozycji przeciwko habsburskiej władzy. Gospodarzem był Albrecht Jan Smiřický, jeden z czołowych przedstawicieli protestanckiej szlachty czeskiej. Podczas tego spotkania uczestnicy dopracowali plan działania przeciwko cesarskim namiestnikom rezydującym na Hradczanach – plan, który już następnego dnia, 23 maja 1618 roku, doprowadził do wyrzucenia dwóch cesarskich miejscodzierżawców i ich pisarza przez okno kancelarii na Zamku Praskim. Ten akt, znany jako druga defenestracja praska, stał się bezpośrednim zapalnikiem powstania czeskich stanów i w konsekwencji – wojny trzydziestoletniej, jednego z najkrwawszych konfliktów w historii Europy.

Co stało się z pałacem po klęsce stanów czeskich?

Ponieważ ród Smiřickich stanął po stronie antyhabsburskiego powstania, po przegranej bitwie na Białej Górze w 1620 roku majątek rodziny został skonfiskowany na rzecz korony. Pałac zmieniał później właścicieli kilkukrotnie – trafił między innymi w ręce Wallensteinów, Pernštejnów i Sitzendorfów. Po 1763 roku, gdy budynek nabył Paweł Montág i przeprowadził jego renowację w latach 1764–1765, zaczęto go nazywać „U Montágů" – i pod tą nazwą funkcjonował przez kolejne dziesięciolecia równolegle z historyczną nazwą rodową.

Jaką rolę pałac pełni dzisiaj?

W 1895 roku budynek przeszedł na własność Komitetu Krajowego Królestwa Czeskiego i od tego czasu związany jest z funkcją parlamentarną. Współcześnie pałac Smiřických jest jedną z siedzib Izby Poselskiej Parlamentu Republiki Czeskiej. Gruntowną renowację przeprowadzono w latach 1993–1996, po której budynek zachował część oryginalnych, renesansowych stropów z malowanego drewna oraz fragmenty barokowych sklepień – świadectwo kolejnych epok w jego wielowiekowej historii. Obiekt figuruje na liście narodowych zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Najczęstsze pytania

Czy pałac Smiřických można zwiedzać? Jako siedzibę Izby Poselskiej parlamentu budynek zwiedza się wyłącznie okazjonalnie, przy okazji dni otwartych lub wydarzeń organizowanych przez parlament – nie jest to stała atrakcja turystyczna z regularnymi godzinami otwarcia.

Dlaczego pałac bywa nazywany „U Montágů"? Nazwa pochodzi od Pawła Montága, właściciela, który po 1763 roku przeprowadził renowację budynku. Przez pewien czas funkcjonowała ona równolegle z historyczną nazwą rodu Smiřickich.

Co dokładnie wydarzyło się w pałacu 22 maja 1618 roku? Odbyło się tam tajne spotkanie przywódców czeskiej opozycji stanowej, podczas którego zapadła decyzja o wyrzuceniu cesarskich urzędników przez okno kancelarii na Zamku Praskim następnego dnia – akcie znanym jako druga defenestracja praska.

Jak dotrzeć do pałacu? Pałac stoi na Malostranskim náměstí na Malej Stranie, tuż obok kościoła św. Mikołaja, w zasięgu kilku minut spacerem od Mostu Karola.