Vrtbovský palác

Vrtbovský palác to barokowy pałac na praskiej Malej Stranie, przy ulicy Karmelitskiej, znany przede wszystkim dzięki ukrytemu za nim tarasowemu ogrodowi — jednemu z najpiękniejszych założeń ogrodowych w Pradze. Sam budynek, choć od frontu wygląda skromnie, kryje za sobą kompozycję, która przez stulecia była wizytówką rodu Wrtbów.

Skąd wzięło się imię pałacu?

Nazwa pochodzi od hrabiów z Vrtby (Wrtbów), czeskiego rodu szlacheckiego, który po 1631 roku scalił i przebudował w duchu baroku kilka wcześniejszych mieszczańskich domów stojących na tej działce. To właśnie ta przebudowa nadała rezydencji kształt zbliżony do dzisiejszego i związała jej nazwę z rodziną na kolejne stulecia.

Kto zaprojektował słynny ogród?

Kluczową rolę w historii pałacu odegrał architekt František Maxmilián Kaňka, który prowadził kolejną przebudowę całego założenia i jednocześnie zaprojektował terasowy ogród w jego tylnej części. Ogród powstał w latach 1715–1720 na zlecenie Jana Josefa hrabiego z Vrtby. Przy jego dekoracji współpracowali też inni wybitni artyści epoki: rzeźbiarz Matyáš Bernard Braun, którego pracownia dostarczyła rzeźby i elementy sztukatorskie, oraz malarz Václav Vavřinec Reiner, autor fresków zdobiących ogrodowe pawilony.

Czym wyróżnia się Ogród Vrtbowski?

Vrtbovská zahrada należy do baroku typu włoskiego — jej układ, wspinający się tarasami po zboczu wzgórza pod Petřínem, przywołuje renesansowe i wczesnobarokowe ogrody włoskie, z ich zamiłowaniem do symetrii, rzeźb i kameralnej, niemal sekretnej atmosfery. Kolejne tarasy, połączone schodami i ozdobione wazonami oraz posągami, tworzą teatralną kompozycję, w której architektura i zieleń przenikają się ze sobą, a z górnych partii ogrodu roztaczają się widoki na dachy Malej Strany.

Jak potoczyły się losy pałacu i ogrodu po czasach Wrtbów?

Ród Wrtbów władał posiadłością do 1799 roku, a wkrótce potem, w 1807 roku, majątek trafił pod zarząd szpitala na Karlovie. W 1845 roku zakończono klasycystyczne przebudowy całego kompleksu pałacowego, w ramach których w ogrodzie pojawiły się empirowe pawilony. Przez kolejne dekady posiadłość zmieniała użytkowników, a sam ogród stopniowo podupadał — od 1985 roku, ze względu na zły stan techniczny, przez trzynaście lat był całkowicie zamknięty dla zwiedzających.

Kiedy ogród ponownie otworzono dla publiczności?

Losy założenia odmieniła gruntowna rekonstrukcja przeprowadzona w latach 90. XX wieku. Prace renowacyjne, które objęły zarówno tarasy, schody i rzeźby, jak i pawilony ogrodowe, zakończyły się w 1998 roku — Ogród Vrtbowski uroczyście otwarto dla zwiedzających 3 czerwca tego roku. Od tamtej pory jest jedną z niewielu prywatnych niegdyś rezydencji na Malej Stranie, której barokowy ogród można zwiedzać niemal w oryginalnym kształcie.

Co warto zobaczyć, odwiedzając pałac i ogród?

Odwiedzający wchodzą do ogrodu przez sień pałacu przy Karmelitskiej, skąd trasa prowadzi kolejnymi tarasami w górę zbocza. Po drodze można obejrzeć sztukaterie, rzeźby dłuta Brauna, freski Reinera oraz XVIII-wieczne pawilony ogrodowe, a z najwyższych punktów podziwiać panoramę Malej Strany i praskich dachów. To miejsce chętnie odwiedzane przez osoby szukające kameralnej alternatywy dla bardziej zatłoczonych ogrodów pałacowych w mieście.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Vrtbovský palác? Pałac stoi na praskiej Malej Stranie, przy ulicy Karmelitskiej, w niedalekim sąsiedztwie wzgórza Petřín.

Kiedy powstał pałac i kto go przebudował? Obecny kształt pałac zyskał po 1631 roku dzięki hrabiom z Vrtby, a kolejną, barokową przebudowę przeprowadził architekt František Maxmilián Kaňka na początku XVIII wieku.

Kto zaprojektował ogród przy pałacu? Ogród zaprojektował František Maxmilián Kaňka w latach 1715–1720, a przy jego dekoracji pracowali rzeźbiarz Matyáš Bernard Braun i malarz Václav Vavřinec Reiner.

Czy ogród można dziś zwiedzać? Tak — po gruntownej rekonstrukcji Ogród Vrtbowski otwarto dla publiczności 3 czerwca 1998 roku i od tego czasu jest dostępny dla zwiedzających.