František Kmoch

Pomnik Františka Kmocha stoi na Kmochově ostrově (dawniej zwanej Dolejší ostrov) w Kolínie i upamiętnia jednego z najbardziej znanych czeskich kapelmistrzów i kompozytorów przełomu XIX i XX wieku, twórcę słynnego pochodu „Kolíne, Kolíne". To niewielki, ale ważny dla mieszkańców punkt na mapie miasta — miejsce, w którym co roku odbywają się uroczystości związane z pamięcią o kompozytorze i jego kapeli.

Kim był František Kmoch?

František Kmoch (1848–1912) całe swoje życie zawodowe związał z Kolínem, gdzie prowadził miejscową kapelę dętą, znaną później jako Kmochova hudba. Zasłynął jako autor melodyjnych pochodów i polek, z których najbardziej rozpoznawalny pozostaje „Kolíne, Kolíne" — utwór, który do dziś kojarzony jest z miastem niemal tak samo jak jego herb.

Kiedy powstał pomnik i kto go zaprojektował?

Inicjatywę wzniesienia pomnika podjęto błyskawicznie — publiczną zbiórkę na ten cel ogłoszono już miesiąc po śmierci kapelmistrza, z inicjatywy miejscowego Sokoła oraz władz miejskich. Zebrane środki w całości pokryły koszt realizacji. Autorstwo popiersia przypisuje się, na podstawie sygnatury, kolińskiemu rzeźbiarzowi Janowi Drobníkowi. Ze względu na wysoki poziom wykonania nie wyklucza się udziału jego młodszego brata Václava Drobníka, ucznia znanego rzeźbiarza Josefa Václava Myslbeka. Popiersie oraz tablicę pamiątkową odlała w brązie praska firma Bendelmayer a Červenka. Pomnik odsłonięto uroczyście 27 lipca 1913 roku, przy dużym udziale mieszkańców i przy dźwiękach kapeli Kmochova hudba.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pomnik znajduje się na Kmochově ostrově w Kolínie — niewielkiej wyspie na Łabie, która swoją dzisiejszą nazwę zawdzięcza właśnie kompozytorowi. Wcześniej miejsce to nosiło nazwę Dolejší ostrov. Współrzędne geograficzne pomnika to około 50°1'57"N, 15°11'42"E. Właścicielem obiektu jest miasto Kolín.

Jakie były losy pomnika na przestrzeni lat?

Historia pomnika nie była pozbawiona trudnych momentów. W 1941 roku, w czasie okupacji, z tablicy usunięto wzmiankę o kolińskim Sokole — organizacji zdelegalizowanej przez władze okupacyjne. Dwa lata później, w 1943 roku, zarówno popiersie, jak i tablicę zdemontowano na potrzeby wojennego poboru metali. Po wojnie popiersie odlano na nowo, a pomnik ponownie odsłonięto 1 sierpnia 1948 roku. Kolejny remont przeprowadzili w 1983 roku Jan i Ladislav Kamarýtowie. W 2008 roku oryginalną brązową tablicę zastąpiono kopią wykonaną z laminatu, aby chronić pierwowzór przed dalszym zniszczeniem.

Dlaczego warto zobaczyć to miejsce?

Dla osób zwiedzających Kolín pomnik Kmocha to nie tylko punkt do zdjęcia, ale też okazja, by zrozumieć, jak silnie miasto jest związane z tradycją kapel dętych i muzyki ludowej. Sam Kmochův ostrov to spokojne miejsce nad rzeką, chętnie odwiedzane przez mieszkańców na spacer, a obecność pomnika nadaje mu dodatkowy, historyczny kontekst.

Najczęstsze pytania

Kim był František Kmoch? Czeskim kompozytorem i kapelmistrzem żyjącym w latach 1848–1912, związanym z Kolínem, autorem pochodu „Kolíne, Kolíne".

Kiedy odsłonięto pomnik? 27 lipca 1913 roku, a po wojennych zniszczeniach ponownie 1 sierpnia 1948 roku.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Jan Drobník, prawdopodobnie przy współudziale brata Václava Drobníka.

Gdzie stoi pomnik? Na Kmochově ostrově w Kolínie, na wyspie na Łabie noszącej dziś imię kompozytora.

Czy pomnik jest oryginalny? Częściowo — popiersie zostało po II wojnie światowej odlane na nowo, a brązową tablicę w 2008 roku zastąpiono laminatową kopią.