Kościół ewangelicki w Braníku

Kościół ewangelicki w Braníku to drewniana świątynia Českobratrské církve evangelické (Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego), stojąca przy ulicy Modřanská w praskiej dzielnicy Braník, tuż obok przyrodniczego rezerwatu Branické skály. Zbudowany tuż po drugiej wojnie światowej jako prowizoryczna kaplica, do dziś pozostaje głównym miejscem nabożeństw miejscowego zboru — mimo że nikt nie planował, by przetrwał aż tak długo.

Skąd wziął się ten kościół i kto go zaprojektował?

Budynek powstał między wrześniem 1947 a kwietniem 1948 roku według projektu architekta Pavla Bareša. Zbór ewangelicki w Braníku, powiększający się w powojennych latach, potrzebował własnego miejsca zgromadzeń, a budowa z drewna świerkowego miała być rozwiązaniem tymczasowym — na jakieś dwadzieścia lat, do czasu wzniesienia docelowej, murowanej świątyni. Konsekracja odbyła się 9 maja 1948 roku. Mówi się, że inspiracją dla formy budynku był tzw. kościół tolerancyjny w Velkiej Lhocie na Morawach — skromna, drewniana architektura sakralna typowa dla protestanckich wspólnot w Czechach.

Dlaczego prowizoryczny kościół stoi tu do dziś?

Plany zastąpienia drewnianej konstrukcji kamiennym kościołem nigdy się nie ziściły. Zamiast burzyć tymczasową budowlę, zbór postanowił ją zachować i sukcesywnie rozbudowywać. Na przełomie 1989 i 1990 roku dobudowano nową absydę z drewna sosnowego, zaprojektowaną przez architekta Davida Vávrę — tego samego, który współtworzył słynny zespół Fantastic Bunkers i pracował przy wielu czeskich obiektach sakralnych. W latach 2016–2017 przy kościele powstał dodatkowy budynek zborowy (znany jako EVEN), również według projektu Vávry, otwarty we wrześniu 2017 roku.

Co znajduje się we wnętrzu świątyni?

Wnętrze zachowało prosty, drewniany charakter pierwotnej konstrukcji z lat czterdziestych. W latach 2022–2023 przeprowadzono gruntowną renowację wyposażenia — wymieniono podłogę, ławki i organy, a malowidła na stropowych belkach odrestaurowała Natália Geyets. Dzięki tym pracom historyczna kaplica zachowuje autentyczny wygląd, jednocześnie służąc współczesnej wspólnocie w dobrym stanie technicznym.

Kto dziś korzysta z kościoła i kiedy odbywają się nabożeństwa?

Zbór w Braníku należy do najliczniejszych w historii Českobratrské církve evangelické — w 1952 roku liczył ponad 730 członków. Dziś nabożeństwa odbywają się regularnie w niedziele, zwykle o 9:30 i 14:00. Budynek pełni funkcję żywego miejsca kultu, a nie wyłącznie zabytku, więc odwiedzający powinni pamiętać o szacunku dla trwających w nim spotkań religijnych.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sąsiedztwo z Branickými skálami, dawnym wapiennym łomem przekształconym w rezerwat przyrody, sprawia, że wizytę przy kościele łatwo połączyć ze spacerem po skalistym terenie nad Wełtawą. To połączenie architektury sakralnej i krajobrazu przemysłowej przeszłości Braníku czyni to miejsce ciekawym przystankiem dla osób zwiedzających mniej turystyczne części Pragi 4.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół ewangelicki w Braníku? Przy ulicy Modřanská 1821/118 w praskiej dzielnicy Braník (Praga 4), obok rezerwatu przyrody Branické skály.

Kiedy zbudowano ten kościół? Między wrześniem 1947 a kwietniem 1948 roku, według projektu architekta Pavla Bareša; konsekrowano go 9 maja 1948 roku.

Czy to prawda, że kościół miał być tymczasowy? Tak — drewnianą konstrukcję zaplanowano jako rozwiązanie na około dwadzieścia lat, docelowo miał ją zastąpić murowany kościół, do czego jednak nigdy nie doszło.

Jakie zmiany zaszły w budynku po jego powstaniu? W latach 1989/1990 dobudowano absydę z drewna sosnowego według projektu Davida Vávry, a w latach 2016–2017 powstał sąsiedni budynek zborowy. W latach 2022–2023 odnowiono wnętrze, w tym podłogę, ławki, organy i malowidła na belkach stropowych.

Do jakiego wyznania należy ten kościół? Do Českobratrské církve evangelické (Ewangelickiego Kościoła Czeskobraterskiego).

Czy można zwiedzać kościół jako turysta? To czynne miejsce kultu z regularnymi nabożeństwami w niedziele o 9:30 i 14:00 — warto odwiedzać je z poszanowaniem dla trwających spotkań religijnych.