Dwór Olszynka

Dwór Olszynka to klasycystyczny dwór z początku XIX wieku w gdańskiej dzielnicy Olszynka, przy ulicy Olszyńskiej 37. Wpisany do rejestru zabytków, należy do najważniejszych zabytków tej części miasta i jest dobrym pretekstem, by zajrzeć w mniej oczywiste zakątki Gdańska.

Gdzie stoi Dwór Olszynka i jak do niego trafić?

Budynek znajduje się w Olszynce, położonej z dala od turystycznego centrum Głównego Miasta i Starówki. To dzielnica o spokojniejszym, podmiejskim charakterze, więc wizyta wymaga osobnej wyprawy. Adres to ulica Olszyńska 37 – najłatwiej dojechać samochodem lub rowerem, a na miejscu warto zaplanować przynajmniej krótki spacer po okolicy.

Z jakiego okresu pochodzi dwór i jak wygląda?

Budowę ukończono w 1802 roku. Dwór reprezentuje styl klasycystyczny, typowy dla przełomu XVIII i XIX wieku: zwartą, uporządkowaną bryłę o stonowanej, symetrycznej formie. To jeden z przykładów dawnej architektury dworskiej, która towarzyszyła osadnictwu na podgdańskich terenach rolniczych.

Skąd wzięła się nazwa Olszynka?

Nazwa dzielnicy nawiązuje do dawnych lasów olszowych. W drugiej połowie XIV wieku te tereny leśne przekazało Gdańskowi państwo krzyżackie. W 1618 roku obszar podzielono na dwie osady, nazwane później Olszynką Wielką i Olszynką Małą. Dwór powstał więc w miejscu o bardzo długiej, zapisanej w dokumentach historii osadniczej.

Kto był właścicielem dworu?

Przed II wojną światową dwór należał do rodziny Neufeld. Obecnie jego właścicielem jest miasto Gdańsk. Obiekt od 1973 roku figuruje w rejestrze zabytków, co oznacza ochronę konserwatorską jego bryły i charakteru.

Do czego służy dwór dzisiaj?

We wrześniu 2013 roku miasto przekazało dwór na pięćdziesiąt lat w użytkowanie zborowi zielonoświątkowców. Działa tu Centrum Chrześcijańskie Nowe Życie. Oznacza to, że budynek jest wykorzystywany przez wspólnotę i nie ma charakteru typowego muzeum – przed wizytą w środku warto upewnić się, czy wnętrza są dostępne dla zwiedzających. Z zewnątrz można bez przeszkód obejrzeć klasycystyczną architekturę dworu.

W planach było także urządzenie izby dziedzictwa kulturowego Mennonitów, którzy przez długi czas żyli i gospodarowali na tych terenach. Mennonici pozostawili wyraźny ślad w historii Żuław i okolic Gdańska, dlatego takie miejsce pamięci dobrze uzupełniłoby opowieść o dzielnicy.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Dwór Olszynka? W Gdańsku, w dzielnicy Olszynka, przy ulicy Olszyńskiej 37.

Z którego roku pochodzi dwór? Jego budowę ukończono w 1802 roku, a styl budynku jest klasycystyczny.

Czy dwór jest zabytkiem? Tak, od 1973 roku znajduje się w rejestrze zabytków.

Czy można wejść do środka? Dwór jest użytkowany przez wspólnotę religijną, więc dostępność wnętrz zależy od jej decyzji. Z zewnątrz budynek można oglądać swobodnie.

Kto jest właścicielem? Właścicielem jest miasto Gdańsk, a użytkownikiem – zbór zielonoświątkowców.

Dla kogo ten przystanek?

To propozycja dla miłośników architektury, historii Gdańska i miejsc poza głównym szlakiem turystycznym. Dwór dobrze łączy się ze zwiedzaniem innych zakątków dzielnicy, a jego historia pokazuje, jak zmieniały się losy dworów i ich użytkowników na przestrzeni ponad dwóch stuleci.