Doloplazy Castle

Zámek Doloplazy stoi w środku niewielkiej wsi w powiecie prostějovskim, w kraju olomouckim, około 13 km na wschód od Olomouca. To skromna, barokowa rezydencja, która przetrwała pożar, zmianę właścicieli i dwie odsłony architektoniczne — dziś służy gminie, a jej park pozostaje otwarty dla każdego, kto chce się tu zatrzymać na spacer.

Jak zaczęła się historia zamku?

W XIV i XV wieku na miejscu dzisiejszego zamku stała gotycka twierdza (tvrz) — prawdopodobnie w rękach rodu, który wziął nazwę od samej wsi, Doloplazských. Taki układ nie był w regionie niczym niezwykłym: drobna szlachta budowała sobie ufortyfikowane siedziby blisko własnych majątków, a te z czasem, gdy potrzeba obrony ustępowała wygodzie, przekształcały się w rezydencje mieszkalne.

Kiedy powstał barokowy zamek?

Przełom nastąpił w XVIII wieku. Od 1716 roku majątek należał do Johanki Zuzany Stommowej, a to jej syn, František Josef Stomm, jeszcze przed 1729 rokiem wzniósł na miejscu starej twierdzy barokowy zamek z kaplicą i parkiem. Rodzina Stommów zarządzała Doloplazami przez kolejne 150 lat, aż w 1881 roku majątek przeszedł w ręce rodu Ulm-Erbachów.

Co się stało z zamkiem w 1904 roku?

Rok 1904 był dla Doloplaz punktem zwrotnym — pożar strawił budynek do tego stopnia, że mówi się o nim jako o „niemal całkowitym zniszczeniu". Odbudowa nie oznaczała powrotu do baroku sprzed katastrofy. W miejscu jednego zwartego korpusu powstał zespół trzech odrębnych budynków. Główny z nich stoi w przybliżeniu tam, gdzie wcześniej znajdowało się północne skrzydło starego zamku, ale architektonicznie jest to praktycznie nowa budowla wzniesiona od fundamentów. Charakteryzuje go trzyosiowy ryzalit na fasadzie i cylindryczne wieżyczki w narożnikach — detal, który dziś najbardziej rzuca się w oczy podczas spaceru wokół budynku.

Do kogo należy zamek dzisiaj?

Zamek jest własnością gminy Doloplazy i nie jest udostępniony do zwiedzania w środku — to typowy przypadek obiektu, który służy celom administracyjnym lub gospodarczym, a nie turystyce. Inaczej jest z otaczającym go parkiem: założony w XVIII wieku, w czasach Stommów, pozostaje swobodnie dostępny dla odwiedzających i to on stanowi główny powód, by tu zajrzeć.

Co warto zobaczyć w samej wsi?

Doloplazy same mają historię sięgającą 1233 roku i liczą obecnie około 1300 mieszkańców. We wsi znajduje się kościół św. Cyryla i Metodego, wpisany na listę zabytków kultury. Miejscowość jest też znana z organizowanego tu co roku obrzędu Jízdy králů (Jazdy królów) — hanackiej tradycji prowadzonej przez lokalną grupę Olešnica, jednego z najbardziej charakterystycznych zwyczajów regionu.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Doloplazach można zwiedzać? Nie, budynek zamku nie jest otwarty dla turystów — należy do gminy i pełni funkcje inne niż wystawiennicze. Można natomiast swobodnie wejść do przylegającego parku.

Jak stary jest zamek? Obecny budynek pochodzi w większości z okresu po pożarze w 1904 roku, choć stoi na miejscu barokowego zamku wzniesionego przed 1729 rokiem, a wcześniej — średniowiecznej twierdzy z XIV–XV wieku.

Kto był właścicielem zamku? Od początku XVIII wieku majątek należał do rodziny Stommów (m.in. Johanki Zuzany i Františka Josefa Stomma), a od 1881 roku do rodu Ulm-Erbachów.

Czy w parku przy zamku można się przejść? Tak, XVIII-wieczny park otaczający zamek jest wolno dostępny dla odwiedzających przez cały rok.

Jak dojechać do Doloplaz? Wieś leży około 13 km na wschód od Olomouca, w powiecie prostějovskim, w kraju olomouckim.