Ivanovice na Hané Castle

Zamek w Ivanovicích na Hané stoi w miejscowości Ivanovice na Hané na Morawach Południowych, niedaleko Chvalkovic na Hané, w samym sercu regionu Hané.

Skąd wzięła się ta budowla?

Miejsce, na którym dziś stoi zamek, ma korzenie sięgające średniowiecza. Przypuszcza się, że w drugiej połowie XII wieku funkcjonowała tu komandoria joannitów — do tego zakonu należały wówczas Ivanovice. Sama budowla pojawia się w źródłach pisanych już w 1423 roku, a pod koniec XIV wieku istniał tu na tyle okazały obiekt, że jego wielka sala służyła jako miejsce obrad całej morawskiej kapituły prowincjalnej. To pokazuje, że Ivanovice nie były prowincjonalnym zaściankiem, lecz miejscem o realnym znaczeniu administracyjnym.

Jak wyglądała przebudowa na renesansowy zamek?

Na początku XVI wieku w miejscu dawnych umocnień stanęła późnogotycka warownia wodna, należąca do rodu Kropáčów z Nevědomí. Prawdziwa metamorfoza nastąpiła jednak po 1608 roku, gdy właścicielem dóbr został Jan Bukůvka z Bukůvky. To on zlecił przebudowę starszej warowni w reprezentacyjny zamek renesansowy — prace prowadzono w latach 1608–1611. Za projekt architektoniczny odpowiadał budowniczy Antonio Parise, a prace kamieniarskie wykonał Jan Foncun. Efektem tej inwestycji jest bryła, która w dużej mierze wyznacza dzisiejszy charakter obiektu.

Czy zamek przetrwał wojny i zmiany właścicieli?

Tak, i to w dość dramatycznych okolicznościach. W trakcie wojny trzydziestoletniej, w 1643 roku, zamek oparł się szwedzkiemu atakowi — nie każda rezydencja na Morawach może pochwalić się takim epizodem w swojej historii. Kolejny istotny zwrot nastąpił w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to bawarska dynastia Wittelsbachów weszła w posiadanie majątku dzięki małżeństwu z dziedziczką, Marią Teresą z rodu austriackich d'Este. To właśnie Wittelsbachowie założyli przy zamku rozległy park, który do dziś stanowi ważny element otoczenia rezydencji.

Co dzieje się z zamkiem dzisiaj?

Od 1920 roku obiekt stanowi własność państwową. Współcześnie zamek znajduje się na terenie należącym do firmy Bioveta, a część jego przestrzeni pełni funkcję mieszkań zakładowych dla pracowników. To dość nietypowe zastosowanie jak na zabytkową rezydencję, ale dzięki temu budynek pozostaje użytkowany, a nie stoi pusty i niszczejący. Dla turysty oznacza to, że zamek ogląda się przede wszystkim z zewnątrz, jako element historycznej zabudowy miasteczka i jego parkowego otoczenia.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Ivanovice na Hané leżą na trasie wielu wycieczek po regionie Hané, znanym z żyznych pól i tradycyjnego morawskiego folkloru. Zamek, choć niedostępny do zwiedzania w pełnym zakresie, jest świadectwem kilku epok — od średniowiecznej komandorii, przez gotycką warownię, po renesansową rezydencję możnowładczego rodu i arystokratyczną posiadłość z parkiem. Spacer wokół zamkowego parku pozwala poczuć skalę dawnego założenia i docenić pracę architektów sprzed czterech stuleci.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Ivanovicích na Hané można zwiedzać od środka? Obiekt znajduje się na terenie użytkowanym przez firmę Bioveta, w tym częściowo jako mieszkania zakładowe, dlatego zwiedzanie wnętrz nie jest standardowo dostępne. Turyści oglądają zamek głównie z zewnątrz oraz z poziomu otaczającego parku.

Kto zbudował dzisiejszy renesansowy zamek? Przebudowę starszej warowni wodnej na zamek renesansowy przeprowadzono w latach 1608–1611 z inicjatywy Jana Bukůvki z Bukůvky. Projekt architektoniczny stworzył budowniczy Antonio Parise, a prace kamieniarskie wykonał Jan Foncun.

Jaką rolę odegrał zamek podczas wojny trzydziestoletniej? W 1643 roku zamek skutecznie oparł się atakowi wojsk szwedzkich, co czyni go jednym z obiektów na Morawach, które przetrwały ten burzliwy okres bez zniszczeń.

Skąd wziął się park przy zamku? Park założyła w drugiej połowie XIX wieku bawarska dynastia Wittelsbachów, która przejęła majątek dzięki małżeństwu z dziedziczką Marią Teresą z rodu d'Este. Park pozostaje częścią zamkowego założenia do dziś.