Commemorative plaque to Antonio Rafael Mengs

Tablica pamiątkowa Antona Rafaela Mengsa znajduje się na Plaza de San Ildefonso w Madrycie, w samym sercu dzielnicy Malasaña-Maravillas. To niewielki, ale ważny punkt na mapie miejsc związanych z historią sztuki europejskiej — upamiętnia niemiecko-czeskiego malarza, który na kilka lat uczynił z tego miejsca swój dom.

Kto to był Anton Raphael Mengs?

Anton Raphael Mengs (1728–1779) był jednym z prekursorów malarstwa neoklasycystycznego w Europie. Urodzony na terenie dzisiejszych Czech, karierę budował między Rzymem, Saksonią i Madrytem. Do stolicy Hiszpanii sprowadził go król Karol III, który zatrudnił go jako nadwornego malarza — Mengs przebywał w Madrycie w latach 1761–1769, a następnie ponownie 1774–1777. W październiku 1766 roku otrzymał tytuł malarza pokojowego króla, co dawało mu wyjątkową pozycję na dworze, mimo głośnych sporów z Akademią Sztuk Pięknych San Fernando.

Dlaczego tablica stoi akurat tutaj?

Napis na tablicy informuje, że Mengs mieszkał przy Plaza de San Ildefonso w latach 1761–1769, określając go jako „tratadista y pintor del Rey Carlos III” — traktatysty i malarza króla Karola III. Wybór lokalizacji nie jest przypadkowy: w pobliżu mieściła się Real Fábrica de Tapices de Santa Bárbara, Królewska Manufaktura Gobelinów, którą Mengs nadzorował artystycznie. Bliskość miejsca pracy i zamieszkania była typowa dla artystów dworskich tamtej epoki.

Sama tablica powstała w 1992 roku w ramach miejskiego programu „Memoria de Madrid”, zainicjowanego w 1990 roku, którego celem jest oznaczanie budynków i placów związanych z ważnymi postaciami oraz wydarzeniami z historii miasta.

Co zobaczysz w okolicy?

Plaza de San Ildefonso to kameralny plac otoczony kawiarniami i lokalnymi sklepami, typowy dla klimatu Malasañi — dzielnicy znanej z alternatywnej kultury i nocnego życia. Sama tablica jest dyskretna, umieszczona na fasadzie jednej z kamienic, więc warto rozglądać się uważnie. To dobry punkt wypadowy do dalszego spaceru śladami Mengsa: jego dzieła, w tym alegoryczne freski na sklepieniach, można oglądać w pobliskim Pałacu Królewskim (Palacio Real) oraz w Museo del Prado, gdzie znajduje się stała kolekcja jego obrazów i portretów rodziny królewskiej.

Jakie znaczenie miał Mengs dla sztuki hiszpańskiej?

Twórczość Mengsa wywarła bezpośredni wpływ na kolejne pokolenie malarzy dworskich, w tym Francisca Bayeu, Mariana Salvadora Maellę, a nawet młodego Francisca Goyę. Jego neoklasycystyczny styl, oparty na precyzji rysunku i harmonii kompozycji, stał w kontraście do wcześniejszej dominacji baroku na dworze hiszpańskim i otworzył drogę nowym prądom artystycznym w Hiszpanii końca XVIII wieku.

Kiedy przyjechać?

Plac można odwiedzić o każdej porze roku — to otwarta przestrzeń miejska, bez godzin otwarcia czy biletów. Najprzyjemniej spaceruje się tu wiosną i jesienią, gdy temperatury w Madrycie są łagodniejsze, a okoliczne kawiarnie zapraszają do dłuższego postoju.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się tablica? Na Plaza de San Ildefonso, w dzielnicy Malasaña-Maravillas w centrum Madrytu, na fasadzie budynku, w którym mieszkał Mengs.

Kim był Anton Raphael Mengs? Niemiecko-czeskim malarzem neoklasycystycznym, nadwornym malarzem króla Karola III, autorem fresków w Pałacu Królewskim w Madrycie i Aranjuez.

Czy wstęp na plac jest płatny? Nie, to ogólnodostępny plac miejski, zwiedzanie tablicy nie wymaga biletu ani rezerwacji.

Gdzie zobaczyć więcej dzieł Mengsa w Madrycie? W Museo del Prado oraz w Pałacu Królewskim, gdzie zachowały się jego malowidła sufitowe i portrety.