Church of St. John the Baptist

Kościół Świętego Jana Chrzciciela w Molenbeek-Saint-Jean (niderl. Sint-Jans-Molenbeek) to jedna z najbardziej charakterystycznych świątyń zachodniej części Brukseli — monumentalna bryła w stylu art déco, która dała nazwę całej gminie.

Skąd wzięła się nazwa gminy?

Historia kultu świętego Jana Chrzciciela w tym miejscu sięga IX wieku — już wtedy istniała tu drewniana świątynia pod tym wezwaniem, powstała w ramach fundacji związanej ze świętą Gertrudą z Nivelles, której figura do dziś zdobi transept obecnego kościoła. Pierwsza pisemna wzmianka o parafii pochodzi z 1174 roku — papież Aleksander III w swojej bulli wymienił ją jako część majątku kapituły kolegiaty świętych Michała i Guduli w Brukseli. To właśnie od patrona tej pierwotnej świątyni wzięła się nazwa gminy Molenbeek-Saint-Jean.

Jak zmieniały się granice parafii?

W średniowieczu parafia Świętego Jana Chrzciciela obejmowała znacznie większy obszar niż dzisiejsza gmina — sięgała aż do rzeki Senne. Pod koniec XII wieku w jej granicach znalazła się także kaplica pod wezwaniem świętej Katarzyny. Gdy Bruksela otoczyła się drugim pierścieniem murów miejskich, ta część parafii została odłączona i z czasem przekształciła się w odrębny kościół — dzisiejszy kościół Świętej Katarzyny przy Quai aux Briques.

Dlaczego obecny budynek powstał dopiero w latach 30. XX wieku?

Średniowieczna świątynia z czasem ustąpiła miejsca budowli z XIX wieku, która jednak z biegiem lat popadła w zły stan techniczny i przestała wystarczać rosnącej liczbie parafian. Zdecydowano się na budowę zupełnie nowego kościoła w tym samym miejscu. Projekt powierzono architektowi Joseph'owi Diongre, który w 1931 roku opracował plany w duchu modernistycznego art déco. Budowa, prowadzona w latach 1930–1932, trwała zaledwie piętnaście miesięcy — tempo jak na tamte czasy imponujące, biorąc pod uwagę rozmach konstrukcji.

Co wyróżnia architekturę tego kościoła?

Diongre zachował tradycyjny plan w kształcie krzyża łacińskiego, ale nadał budowli wyraźnie nowoczesny charakter. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jest smukła, licząca do 56 metrów wysokości wieża, wkomponowana we frontową fasadę — nietypowe rozwiązanie jak na kościoły tamtej epoki. Ściany zewnętrzne fasady wykonano z jasnego kamienia z Brauvilliers, co nadaje bryle charakterystyczną, jasną barwę widoczną z daleka. We wnętrzu architekt sięgnął po różne odmiany belgijskiego marmuru, tworząc bogaty, ale stonowany wystrój.

Kościół należy do trójki brukselskich świątyń wzniesionych niemal w całości z żelbetu — konstrukcja ta była wówczas nowatorskim rozwiązaniem, pozwalającym na śmielsze rozpiętości i lżejszą, bardziej przeszkloną bryłę niż w tradycyjnym murowanym budownictwie sakralnym.

Najczęstsze pytania

Czy obecny kościół to ten sam budynek co w średniowieczu? Nie. Obecna budowla pochodzi z lat 1930–1932 i zastąpiła XIX-wieczny kościół, który z kolei wcześniej zastąpił średniowieczną świątynię — ale wszystkie kolejne budowle w tym miejscu były poświęcone temu samemu patronowi, świętemu Janowi Chrzcicielowi.

Kto zaprojektował obecny kościół? Architekt Joseph Diongre, autor planów z 1931 roku utrzymanych w stylu art déco.

Dlaczego kościół jest ważny dla historii gminy? To właśnie od wezwania tej parafii pochodzi nazwa całej gminy Molenbeek-Saint-Jean (Sint-Jans-Molenbeek).

Z jakich materiałów zbudowano kościół? Konstrukcja jest w większości żelbetowa, fasadę pokryto kamieniem z Brauvilliers, a wnętrze wykończono belgijskim marmurem.