Church of St. Catherine

Kościół św. Katarzyny (fr. Église Sainte-Catherine, nid. Sint-Katelijnekerk) stoi na placu Sainte-Catherine w samym sercu Brukseli, kilka kroków od Grand Place. To jeden z tych kościołów, których historia sięga znacznie głębiej niż sugeruje ich obecna, XIX-wieczna bryła — pierwsza wzmianka o kaplicy pod tym wezwaniem pochodzi już z 1201 roku, a przez wieki miejsce to było ściśle związane z dawnym portem brukselskim i pobliskim targiem rybnym.

Skąd wzięła się dzisiejsza świątynia?

Średniowieczna, gotycka kaplica rozrastała się stopniowo w XIV i XV wieku, aż w XVII wieku doczekała się nowego chóru i barokowej wieży dzwonnicy. Budowę tej wieży rozpoczęto w 1629 roku, ale ukończono ją dopiero od 1664 roku, a w 1745 roku dodano czterotarczowy zegar oraz iglicę. Sam kościół, który wtedy istniał, był stopniowo niszczony przez zalewanie okolic przez rzekę Senne — powodzie z 1850 roku przesądziły ostatecznie o losie starej budowli.

Zdecydowano wówczas o wzniesieniu nowego kościoła na miejscu dawnego basenu portowego. Projekt powierzono architektowi Josephowi Poelaertowi, temu samemu, który zaprojektował monumentalny Pałac Sprawiedliwości w Brukseli. Budowa trwała od 1854 do 1874 roku. Stara, piętnastowieczna świątynia została ostatecznie rozebrana w 1893 roku — z wyjątkiem jednego elementu, który przetrwał do dziś.

Samotna wieża obok kościoła

Tym ocalałym fragmentem jest właśnie barokowa wieża dawnego kościoła, stojąca dziś samodzielnie tuż obok nowej budowli. To nietypowy widok: dwie różne epoki architektoniczne sąsiadujące ze sobą na jednym placu. Wieża została odrestaurowana w latach 1913–1930, a status zabytku historycznego otrzymała 5 marca 1936 roku. Cały zespół — nowy kościół i stara wieża — został wpisany jako pomnik historyczny w 1981 roku.

Sama świątynia z połowy XIX wieku łączy w sobie kilka stylów architektonicznych: elementy gotyckie, barokowe, neorenesansowe oraz wiktoriańskie, tworząc charakterystyczną, eklektyczną całość, jaką Poelaert stosował także w innych swoich realizacjach.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Plac Sainte-Catherine i otaczająca go dzielnica to dziś jedno z bardziej klimatycznych miejsc w centrum Brukseli, znane z licznych restauracji rybnych — echo dawnego sąsiedztwa z portem i targiem rybnym wciąż jest tu wyczuwalne. Sam kościół pozostaje czynną parafią, a kontrast między nowoczesną (jak na standardy Brukseli) świątynią a średniowieczno-barokową wieżą obok czyni to miejsce wyjątkowym punktem na mapie architektonicznej miasta.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Katarzyny można zwiedzać? Jako czynna parafia kościół jest zazwyczaj dostępny dla odwiedzających w godzinach otwarcia, tak jak większość brukselskich świątyń.

Dlaczego obok kościoła stoi osobna wieża? To pozostałość po starszym, piętnastowiecznym kościele, który rozebrano w 1893 roku — jedynie barokowa wieża z XVII wieku ocalała i stoi dziś samodzielnie.

Kto zaprojektował obecny budynek kościoła? Architekt Joseph Poelaert, znany przede wszystkim jako twórca Pałacu Sprawiedliwości w Brukseli.

Jaki styl reprezentuje kościół? Łączy elementy gotyckie, barokowe, neorenesansowe i wiktoriańskie w jednej, eklektycznej bryle wzniesionej w latach 1854–1874.