Church of Saints Peter and Paul, Říčany, Prague-East District

Kościół św. Piotra i Pawła stoi w samym centrum Říčan, na Placu Masaryka, kilkanaście kilometrów na wschód od Pragi. To niepozorna z zewnątrz świątynia parafialna, która pod barokową fasadą skrywa ślady gotyckiej budowli sprzed kilkuset lat — i właśnie ten kontrast czyni ją ciekawym przystankiem dla każdego, kto wybiera się w okolice Prahy-Wschód.

Skąd wzięła się dzisiejsza bryła kościoła?

Pierwsza świątynia w tym miejscu miała charakter gotycki i powstała prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku. Nie przetrwała jednak w niezmienionej formie — mocno ucierpiała w czasie wojny trzydziestoletniej, kiedy zniszczeniu uległa znaczna część pierwotnej konstrukcji. Odbudowę w duchu baroku przeprowadzono w 1719 roku, a zachodnia część nawy wraz z wieżą fasadową otrzymały obecny kształt dopiero około 1900 roku. Mimo tylu przebudów kościół nie zerwał całkowicie z przeszłością — na parterze południowej wieży zachowało się gotyckie sklepienie oraz fragmenty fresków.

Co zobaczyć, stojąc przed fasadą?

Kościół jest jednonawowy, z graniastosłupową wieżą wtopioną w fasadę, kwadratową kaplicą po stronie południowej i prostokątnym prezbiterium. Na wieży, wyraźnie widoczne z placu, stoją figury patronów świątyni — świętych Piotra i Pawła. Rzeźby te nie są jednak barokowe: wykonano je dopiero w 1887 roku, a ich powstanie sfinansowała mieszkanka Říčan, Marie Pachmajerová.

Co kryje wnętrze?

Wnętrze utrzymane jest w spokojnym, barokowym rytmie — wzdłuż ścian nawy biegną pilastry z jońskimi głowicami dźwigające gzyms. Sama nawa nakryta jest sklepieniem kolebkowym, natomiast prezbiterium — starszym, żebrowym, co jest bezpośrednim śladem gotyckiej fazy budowy. Na wyposażenie składają się późnobarokowy ołtarz główny oraz ambona z 1725 roku. Warto też zwrócić uwagę na płaskorzeźbę przedstawiającą Adama i Ewę, pochodzącą z końca XVIII wieku.

Najstarszym elementem wystroju są jednak gotyckie freski z XIII wieku, zachowane w bocznej kaplicy będącej reliktem pierwotnej świątyni — przedstawiają czterech ewangelistów i są rzadkim w tej okolicy przykładem malarstwa ściennego sprzed przebudowy barokowej.

Czy w kościele są jakieś nagrobki?

Tak — w pozostałościach starej wieży zachowały się nagrobne płyty z czerwonego marmuru, datowane na koniec XVI wieku (1592 i 1599), ozdobione herbami z motywem dłoni. To niewielkie, ale namacalne świadectwo tego, komu kościół służył na długo przed barokową przebudową.

Czy kościół jest objęty ochroną konserwatorską?

Tak, kościół św. Piotra i Pawła w Říčanech jest wpisany do rejestru zabytków kultury jako zabytek chroniony prawnie — ze względu na połączenie zachowanej substancji gotyckiej z barokową przebudową uznawany jest za jeden z ważniejszych obiektów sakralnych regionu Praga-Wschód.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na Placu Masaryka w centrum Říčan, miasta leżącego w powiecie Praga-Wschód, kilkanaście kilometrów od stolicy.

Czy to budowla gotycka czy barokowa? Obie — pierwotna świątynia gotycka z XIII wieku została mocno przebudowana w stylu barokowym w 1719 roku, a fragmenty gotyckie (sklepienie, freski) przetrwały w południowej wieży i bocznej kaplicy.

Co jest najcenniejszym elementem wnętrza? Gotyckie freski z XIII wieku przedstawiające czterech ewangelistów, zachowane w bocznej kaplicy.

Czy przy kościele są zabytkowe nagrobki? Tak, dwie płyty nagrobne z czerwonego marmuru z końca XVI wieku, z herbami przedstawiającymi dłoń.