Jewish cemetery in Uhříněves

Żydowski cmentarz w Uhříněvsi to niewielka, cicha nekropolia na północnym skraju praskiej dzielnicy Uhříněves (Praha 22), skryta na leśnej ścieżce prowadzącej wokół pobliskiego rezerwatu, w ciągu ulicy Vachkova. To jedno z najstarszych świadectw obecności społeczności żydowskiej w tej części Pragi — miejsce, które przetrwało wieki, mimo że sama społeczność, dla której powstało, przestała istnieć podczas drugiej wojny światowej.

Skąd wzięła się ta nekropolia?

Pisemne wzmianki o żydowskiej społeczności w Uhříněvsi sięgają 1670 roku, ale sam cmentarz powstał później — najprawdopodobniej w pierwszej ćwierci XVIII wieku. W kolejnych dekadach, przed połową XIX wieku, teren rozszerzono, co świadczy o tym, że lokalna gmina żydowska rosła i potrzebowała więcej miejsca na pochówki. Pogrzeby odbywały się tu nieprzerwanie aż do czasów drugiej wojny światowej, gdy żydowska społeczność Uhříněvsi — podobnie jak w większości czeskich miasteczek — przestała istnieć.

Jak duży jest cmentarz i co można na nim zobaczyć?

Na powierzchni 3302 m² zachowało się około 300 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1719 roku. Większość to piaskowcowe stele z półkolistym zwieńczeniem, ozdobione reliefowymi inskrypcjami w języku hebrajskim — typowa forma dla żydowskich nagrobków tego regionu i okresu. Na kamieniach można znaleźć tradycyjne symbole związane z pochodzeniem i rolą zmarłych w społeczności: dzbanek lewity, symbol przypisywany potomkom rodu Lewiego, widoczny na dziewięciu stelach, oraz błogosławiące ręce kohena — symbol kapłańskiego pochodzenia — na dwóch nagrobkach. Rzadziej pojawiają się także gwiazda Dawida i motywy roślinne.

Czy cmentarz jest chroniony?

Tak — żydowski cmentarz w Uhříněvsi jest wpisany na listę kulturowych zabytków Republiki Czeskiej. To formalne uznanie wartości historycznej miejsca, które przetrwało dekady bez opieki ze strony społeczności, dla której powstało.

Czy są tu jakieś pamiątkowe akcenty?

W 2000 roku delegacja z synagogi reformowanej w Finchley (na przedmieściach Londynu) zasadziła na terenie cmentarza pamiątkowy dąb. Przy drzewie umieszczono tablicę poświęconą pamięci mieszkańców Uhříněvsi, którzy zginęli podczas Holocaustu — gest łączący dawną, nieistniejącą już lokalną wspólnotę z żydowską diasporą za granicą.

Jak dojść na miejsce?

Cmentarz leży na oznakowanym szlaku turystycznym prowadzącym wokół rezerwatu przyrody, będącym kontynuacją ulicy Vachkova, około 800 metrów na północny zachód od Nového náměstí — głównego placu Uhříněvsi. Najbliższy przystanek komunikacji miejskiej to Picassova, obsługiwany przez liczne linie autobusowe.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży żydowski cmentarz w Uhříněvsi? Na północnym skraju praskiej dzielnicy Uhříněves (Praha 22), przy szlaku turystycznym wzdłuż ulicy Vachkova, ok. 800 m od Nového náměstí.

Kiedy powstał ten cmentarz? Prawdopodobnie w pierwszej ćwierci XVIII wieku — najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1719 roku.

Ile nagrobków zachowało się na cmentarzu? Na powierzchni 3302 m² zachowało się około 300 nagrobków, głównie piaskowcowych stel z hebrajskimi inskrypcjami.

Czy cmentarz jest wciąż używany? Nie — pochówki odbywały się do drugiej wojny światowej, gdy lokalna społeczność żydowska przestała istnieć. Cmentarz jest chroniony jako zabytek kultury.