Cmentarz Uhříněveski

Cmentarz Uhříněveski to niewielka, wciąż aktywna nekropolia w praskiej dzielnicy Uhříněves (Praga 22), leżąca przy ulicy Přátelství — dawnej głównej drodze w kierunku Říčan. To miejsce spokojne i mało turystyczne, ale ciekawe dla tych, którzy chcą poznać historię jednej z praskich dzielnic peryferyjnych niejako „od kuchni", przez losy jej mieszkańców pochowanych na przełomie XIX i XX wieku oraz później.

Skąd wzięła się ta nekropolia?

Pierwszy cmentarz w Uhříněvsi znajdował się wokół kościoła Wszystkich Świętych i służył mieszkańcom przez dziesięciolecia, aż w 1822 roku zabrakło na nim miejsca na nowe pochówki. Wtedy powstało nowe pochówisko na skraju miasteczka, niedaleko miejsca, gdzie w 1868 roku wybudowano budynki cukrowni. Gdy i ten teren zaczął się zapełniać, władze gminy zaczęły w 1907 roku rozważać budowę kolejnego, większego cmentarza. Ze względu na wymogi administracyjne obowiązujące jeszcze w monarchii austro-węgierskiej cała procedura zatwierdzenia trwała aż do 1911 roku. Potrzebny grunt — niemal cały hektar — podarował gminie wójt Antonín Semanský (1852–1940), dzięki czemu udało się w końcu ruszyć z realizacją.

Kiedy otwarto obecny cmentarz?

Nowy cmentarz poświęcono 28 września 1911 roku, a stary teren przy kościele zamknięto dzień wcześniej, 30 września. Pierwsze pochówki na nowym miejscu odbyły się od 1 października 1911 roku — i to właśnie ten teren funkcjonuje do dziś jako Cmentarz Uhříněveski.

Jak duży jest cmentarz i ile osób tu spoczywa?

Nekropolia zajmuje powierzchnię 9571,6 m², czyli niecały hektar. Znajduje się na niej 779 murowanych i kopanych grobów oraz 357 grobów urnowych, a także kaplica grobowa rodziny Filipów i kolumbarium podzielone na 10 sekcji, każda z 12 skrytkami na po trzy urny. Jest też jedna łączka do rozsypywania prochów. Według ewidencji z 30 czerwca 2023 roku zarejestrowano tu 4046 pochówków, a szacunkowo w ciągu 114 lat istnienia cmentarza spoczęło na nim około 4500 osób — czyli średnio 37 rocznie. Co ciekawe, na jeden pochówek w trumnie przypada dziś przeciętnie aż dziewięć pochówków urnowych, co odzwierciedla ogólną zmianę zwyczajów pogrzebowych w Czechach w ostatnich dekadach.

Kto zajmuje się cmentarzem?

Od otwarcia w 1911 roku opiekę nad terenem sprawował mieszkający na miejscu grabarz — funkcję tę pełnili między innymi pan Pecháček i pani Červenková. Po 1990 roku domek grabarza sprzedano, a obsługę przejęła firma zewnętrzna. Od 1 czerwca 2012 roku cmentarzem zarządzają pracownicy Urzędu Miejskiej Części Praha 22.

Kogo można tu znaleźć?

Wśród pochowanych są osoby związane z lokalną historią i kulturą: akademicki malarz Jindřich Bubeníček (1856–1935) oraz młodo zmarły malarz Pavel Genza (1958–1981), a także dwaj uczestnicy bitwy pod Zborowem — Michal Klich (1894–1971) i podpułkownik Václav Novák (1892–1985). Spoczywają tu również ludowy muzyk František Pařízek (1910–1990), nauczycielka i kronikarka miasta Ludmila Šimrová (1905–1993), hokeista i trener Karel Gut (1927–2014) oraz nauczycielka i współodbudowniczka lokalnego muzeum Libuše Votavová (1930–2022).

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Cmentarz Uhříněveski? W praskiej dzielnicy Uhříněves (Praha 22), przy ulicy Přátelství, dawnej głównej drodze w kierunku Říčan.

Od kiedy funkcjonuje ten cmentarz? Od 1 października 1911 roku — poprzedni cmentarz przy kościele Wszystkich Świętych zamknięto dzień wcześniej z powodu braku miejsca.

Jak duży jest cmentarz? Zajmuje powierzchnię niecałego hektara (9571,6 m²) i liczy niemal 800 grobów murowanych oraz ponad 350 grobów urnowych.

Czy są tu groby znanych osób? Tak, spoczywają tu m.in. malarze, uczestnicy bitwy pod Zborowem, ludowy muzyk oraz znany czeski hokeista Karel Gut.