Church of Saints John

Kościół Świętych Janów (kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty) stoi w historycznym centrum Brna-Bystrca, dzielnicy leżącej w północno-zachodniej części Brna, nad zalewem Brneńskim. To jeden z najstarszych zachowanych obiektów sakralnych w tej części miasta i naturalny punkt orientacyjny dla każdego, kto wybiera się na spacer wokół zalewu.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Świątynia znajduje się na náměstí 28. dubna — głównym placu starej Bystrcy, dawnej samodzielnej wsi wcielonej później do Brna. Plac otacza zabudowa dawnego jądra osady, a kościół wraz z otoczeniem podlega ochronie jako zabytek kultury. To miejsce wciąż pełni funkcję parafialną, więc warto zaglądać tu z szacunkiem dla odprawianych nabożeństw.

Jak dotrzeć na miejsce?

Bystrc leży na trasie tramwajowej prowadzącej od centrum Brna w stronę zalewu, więc najwygodniej dojechać tramwajem i przejść kilka minut w głąb dzielnicy do náměstí 28. dubna. To też dobry przystanek w drodze nad zalew Brneński — wielu turystów łączy zwiedzanie kościoła ze spacerem lub rejsem statkiem po zbiorniku, do którego jest stąd blisko.

Jak stara jest ta świątynia?

Początki kościoła sięgają prawdopodobnie pierwszej połowy XIII wieku — z tego okresu zachował się fragment zachodniej ściany obwodowej głównej nawy. Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi jednak dopiero z 1531 roku, co jest typowe dla wielu małopolskich i morawskich świątyń wiejskich tego okresu — budowla istniała długo, zanim trafiła do zachowanych dokumentów.

W 1592 roku na wieży zawisł dzwon odlany przez ludwisarza Macieja z Velkého Meziříčí — to właśnie z myślą o tym dzwonie wzniesiono wówczas wieżę kościoła. Kolejne duże zmiany przyniósł wiek XIX: w 1843 roku wydłużono nawę w stronę wschodnią po rozebraniu starego prezbiterium i wybudowaniu nowego, w 1862 roku podwyższono wieżę, a całościową przebudowę zakończono w 1897 roku, nadając kościołowi obecny kształt.

Co zobaczysz na miejscu?

Architektonicznie to budowla o romańskim jądrze, wzbogacona wczesnobarokowymi elementami, a przede wszystkim romantyczną przebudową z końca XIX wieku, która ujednoliciła bryłę kościoła i nadała mu obecny, dość surowy, wieżowy sylwetkowy charakter widoczny z daleka nad dachami Bystrca. Sama wieża, choć podwyższona w XIX wieku, wciąż odwołuje się do dzwonu z końca XVI stulecia. Kościół stoi w otoczeniu starszej zabudowy placu, co pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądało centrum dawnej wsi przed jej włączeniem do Brna.

Dla kogo to miejsce?

To dobry przystanek dla osób zwiedzających Brno poza ścisłym centrum — łączy historię sakralną z możliwością spaceru nad wodą. Warto zaplanować wizytę w ciągu dnia, gdy kościół i plac są dobrze oświetlone, a po zwiedzeniu przejść dalej w stronę promenady nad zalewem.

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się ten kościół po czesku? Kostel svatého Jana Křtitele a svatého Jana Evangelisty, potocznie kostel svatých Janů (kościół Świętych Janów).

Czy to ten sam kościół co Świętych Janów w centrum Brna? Nie. W centrum miasta stoi osobny, dawny kościół klasztoru minorytów pod tym samym wezwaniem — opisywana tu świątynia leży w Bystrcu, kilka kilometrów dalej, i ma odrębną historię.

Czy można zwiedzać wnętrze? Kościół pełni funkcję parafialną, więc dostępność wnętrza zależy od godzin nabożeństw i otwarcia — najlepiej sprawdzić to na miejscu lub w parafii.

Co warto zobaczyć w okolicy? Zalew Brneński z możliwością rejsu statkiem oraz spacery po dawnym centrum Bystrcy wokół náměstí 28. dubna.