Chapel of Saint Wenceslaus

Kaplica św. Wacława to niewielka neorenesansowa świątynia stojąca przy Burianovym náměstí w brneńskiej dzielnicy Żabovřesky. Choć z zewnątrz wygląda skromnie, jej historia sięga końca XVIII wieku i wiąże się z osadnikami, którzy zdecydowali się uczcić czeskiego patrona państwa na ziemi dawnej osady Vinohrádky.

Skąd wzięła się kaplica w Żabovřeskach?

Miejsce, w którym dziś stoi kaplica, było niegdyś zieleńcem osady Vinohrádky, założonej w 1784 roku na gruntach po skasowanym klasztorze kartuzów w Královym Poli. Pierwsi mieszkańcy osady pochodzili z okolic Tábora i to oni w 1790 roku postawili tu dzwonną kapliczkę na drewnianym słupie. Wybór patrona nie był przypadkowy – św. Wacław, jako patron czeskiej państwowości, miał symbolicznie łączyć nowych osadników z tradycją kraju, do którego przybyli.

Dlaczego obecna kaplica powstała dopiero w 1906 roku?

Skromna drewniana kapliczka nie przetrwała długo. Około 1826 roku zastąpiono ją murowaną budowlą z niewypalanej cegły, która jednak z powodu zaniedbanej konserwacji stopniowo niszczała i w 1903 roku się zawaliła. Mieszkańcy Żabovřesk nie zrezygnowali z pomysłu posiadania własnej kaplicy – w połowie września 1906 roku stanęła tu nowa, murowana świątynia w stylu neorenesansowym, zaprojektowana przez architekta Tomáša Němečka. To właśnie ta budowla, po ponad stu latach i kilku remontach, stoi na Burianovym náměstí do dziś.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kaplicy zmieniało się na przestrzeni lat. W latach 2008–2009 rzeźbiarz Jiří Netík wykonał dla niej nowe figury – św. Jana Bosko oraz Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych, patronki związanej z duchowością salezjańską. Te dwie rzeźby należą dziś do najbardziej rozpoznawalnych elementów wyposażenia kaplicy. W kolejnych latach obiekt przeszedł także prace remontowe obejmujące odnowienie wnętrza, dzięki czemu ponadstuletnia budowla zyskała współczesny, zadbany wygląd, nie tracąc przy tym historycznego charakteru elewacji.

Jak przebiegał remont kaplicy?

W lipcu 2017 roku ruszył większy remont zewnętrzny kaplicy. Prace, wycenione na około sześć milionów koron, obejmowały wymianę dachu oraz odnowienie tynków elewacyjnych i miały potrwać około pół roku. Był to jeden z kilku etapów odnawiania obiektu, które łącznie pozwoliły zachować kaplicę w dobrym stanie technicznym mimo upływu ponad wieku od jej wzniesienia.

Czy w kaplicy odbywają się nabożeństwa?

Tak – kaplica św. Wacława należy do parafii Brno-Žabovřesky i pełni funkcję czynnego miejsca kultu. Msze i nabożeństwa odprawiane są tu we wtorkowe wieczory, co czyni ją miejscem regularnie odwiedzanym przez lokalną wspólnotę parafialną, a nie wyłącznie zabytkiem oglądanym z zewnątrz.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kaplica stoi przy Burianovym náměstí w Żabovřeskach, jednej z centralnych dzielnic Brna położonej na zachód od historycznego centrum miasta. To lokalizacja łatwo dostępna komunikacją miejską – dzielnica jest dobrze skomunikowana z centrum Brna liniami tramwajowymi i autobusowymi, a sam plac ma charakter kameralnego, sąsiedzkiego centrum osiedla.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica św. Wacława jest otwarta dla zwiedzających? Kaplica pełni przede wszystkim funkcję parafialną – nabożeństwa odbywają się we wtorkowe wieczory. Poza godzinami nabożeństw dostępność wnętrza może być ograniczona, warto to sprawdzić na miejscu lub w parafii Brno-Žabovřesky.

Jak stara jest obecna budowla kaplicy? Obecna, murowana kaplica pochodzi z 1906 roku, choć w tym samym miejscu wcześniej stały jej poprzedniczki – dzwonnica z 1790 roku oraz murowana kaplica z około 1826 roku, która zawaliła się w 1903 roku.

Dlaczego kaplica nosi wezwanie św. Wacława? Osadnicy z osady Vinohrádky, pochodzący z okolic Tábora, wybrali za patrona św. Wacława jako czeskiego patrona państwowego, wiążąc w ten sposób nowe miejsce zamieszkania z narodową tradycją.

Kto zaprojektował obecną kaplicę? Autorem projektu neorenesansowej budowli z 1906 roku jest architekt Tomáš Němeček.