Chapel of Saint Anthony of Padua (Brno-Pisárky)

Kaplica św. Antoniego Padewskiego stoi na skraju dzielnicy Pisárky w Brnie, tuż przy ulicy Žabovřeská, u podnóża Lasu Wilsona (Wilsonův les). To niewielka, ale historycznie ważna budowla — jedyny ślad po dawnej osadzie Kamenný Mlýn, która zniknęła z mapy miasta w drugiej połowie XX wieku.

Jaka jest historia kaplicy?

W tym miejscu kaplica stała już od 1617 roku, gdy Kamenný Mlýn było samodzielną osadą młyńską pod Brnem. Pierwotny obiekt zamknięto w 1787 roku i z czasem rozebrano. Obecna, neogotycka kaplica powstała w 1884 roku według projektu architekta Aloisa Franza. W XIX wieku wokół niej rozwinęła się niewielka osada, jednak w drugiej połowie XX wieku ustąpiła ona miejsca budowie nowej arterii — ulicy Žabovřeská. Domy rozebrano, a kaplica pozostała jedynym materialnym świadectwem istnienia dawnego Kamenného Mlýna.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Budowla jest wpisana na listę zabytków kultury i stanowi rzadki przykład architektury sakralnej, która przetrwała mimo całkowitej przebudowy otoczenia. W 2022 roku, przy okazji przebudowy ulicy Žabovřeská w ramach Wielkiej Obwodnicy Miejskiej (Velký městský okruh), kaplica przeszła gruntowną renowację — wcześniej znajdowała się w złym stanie technicznym. Prace zostały docenione: w regionalnym konkursie na najlepiej odrestaurowany zabytek kultury województwa południowomorawskiego (Jihomoravský kraj) w 2022 roku kaplica zwyciężyła w kategorii drobnych obiektów.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kaplica znajduje się na skraju Pisárek, blisko ruchliwej ulicy Žabovřeská, w sąsiedztwie zalesionych zboczy Lasu Wilsona. To dogodny punkt dla spacerowiczów łączących zwiedzanie miasta z wypadem do lasu — okolica należy do popularnych terenów rekreacyjnych Brna. Ze względu na niewielkie rozmiary obiekt najlepiej odwiedzić przy okazji spaceru po Pisárkach lub wycieczki do pobliskiego lasu, a nie jako osobny cel podróży.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Kaplica jest budowlą zamkniętą, dostępną głównie do oglądania z zewnątrz — to typowy obiekt małej architektury sakralnej, a nie czynny kościół z regularnymi mszami. Jej wartość tkwi przede wszystkim w historii miejsca: to jedyny zachowany fragment osady, która istniała tu przez dziesięciolecia, zanim ustąpiła miejsca współczesnej infrastrukturze drogowej.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała obecna kaplica? Obecny, neogotycki budynek wzniesiono w 1884 roku według projektu architekta Aloisa Franza, na miejscu wcześniejszej kaplicy istniejącej od 1617 roku.

Dlaczego kaplica jest ważna dla historii Brna? To jedyny zachowany element dawnej osady Kamenný Mlýn, rozebranej w drugiej połowie XX wieku pod budowę ulicy Žabovřeská.

Czy kaplicę można zwiedzać od środka? Obiekt pełni głównie funkcję pamiątkową i jest oglądany z zewnątrz; nie jest to czynny kościół parafialny z regularnymi nabożeństwami.

Co się z nią stało w ostatnich latach? W 2022 roku przeszła kompleksową renowację przy okazji przebudowy ulicy Žabovřeská w Wielką Obwodnicę Miejską i zdobyła regionalną nagrodę za najlepiej odrestaurowany drobny zabytek Jihomoravského kraje.