Hus congregation

Husův sbor to funkcjonalistyczny kościół Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego przy ulicy Botanická w Brnie, jeden z pierwszych nowoczesnych obiektów sakralnych w Czechosłowacji i całej Europie. Budynek stoi na północnym narożniku parku Tyršův sad, naprzeciwko kina Art, i dziś łączy funkcję świątyni z częścią gastronomiczną.

Jak powstał Husův sbor?

Historia zboru zaczyna się w 1920 roku, tuż po powstaniu niepodległej Czechosłowacji, kiedy założono Kościół Czechosłowacki Husycki jako czeską alternatywę wobec Kościoła katolickiego. Brneńska wspólnota religijna ukonstytuowała się 2 marca 1922 roku i szybko powołała komitet budowlany, którego celem było wzniesienie własnego domu modlitwy noszącego imię Jana Husa. 4 stycznia 1927 roku gmina wykupiła od miasta Brna działkę o powierzchni 1383 m² przy Botanické za 55 320 koron. Projekt wyłoniono w konkursie architektonicznym, w którym zwyciężył Jan Víšek, pokonując propozycję samego Bohuslava Fuchsa – jednego z najważniejszych architektów brneńskiego funkcjonalizmu. Budowę oddano do użytku 30 sierpnia 1929 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się 28 października 1929 roku, w dniu rocznicy powstania Czechosłowacji.

Co zobaczysz w środku i na zewnątrz?

Architektura Husova sboru wykorzystuje pochyły teren działki – budynek ustawiono wzdłuż ulicy, dzięki czemu wejście do sali modlitewnej prowadzi z podwyższonego tarasu, a drugie wejście od strony ulicy prowadzi do sali towarzyskiej na niższym poziomie. Konstrukcję oparto na żelbecie uzupełnionym murowaniem, co w latach 20. XX wieku było rozwiązaniem nowatorskim jak na budynek sakralny. Charakterystycznym elementem bryły jest smukła, prostopadłościenna wieża o wysokości 32 metrów, dostawiona do korpusu kościoła i widoczna z daleka ponad koronami drzew Tyršova sadu. Prosta, pozbawiona dekoracji forma odróżniała Husův sbor od tradycyjnych kościołów tamtego okresu i uczyniła z niego jeden z symboli nowej, świeckiej architektury młodej republiki.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla historii architektury?

Husův sbor bywa opisywany jako pierwszy lub jeden z pierwszych nowoczesnych budynków sakralnych w Czechosłowacji, a niektórzy historycy architektury zaliczają go do pionierskich realizacji tego typu w całej Europie. Choć nie cieszy się światową sławą willi Tugendhat, wśród znawców brneńskiego funkcjonalizmu uchodzi za jedną z najcenniejszych i najwcześniejszych realizacji tego nurtu w mieście. To ważny przystanek dla każdego, kto interesuje się architekturą modernistyczną Brna – obok willi Tugendhat, budynków Bohuslava Fuchsa czy pawilonu Veletrhy.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Budynek stoi przy ulicy Botanická w dzielnicy Brno-Veveří, w pobliżu centrum miasta, tuż przy parku Tyršův sad i naprzeciwko kina Art – to dobry punkt orientacyjny podczas spaceru po tej części Brna. Okolica jest dogodnie skomunikowana z centrum tramwajami i autobusami, a sam park zaprasza do dłuższego spaceru po zwiedzeniu budynku z zewnątrz. Warto zaplanować wizytę przy okazji Nocy Kościołów (Noc kostelů), gdy obiekty sakralne w Brnie, w tym Husův sbor, bywają otwierane dla zwiedzających z dodatkowym programem.

Najczęstsze pytania

Czy do Husova sboru można wejść w środku? Budynek pełni funkcję czynnego kościoła, a część pomieszczeń wykorzystywana jest gastronomicznie, dlatego dostępność wnętrz zależy od bieżącego harmonogramu nabożeństw i wydarzeń – warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą.

Kto zaprojektował Husův sbor? Autorem projektu jest architekt Jan Víšek, który wygrał konkurs architektoniczny w 1927 roku, pokonując propozycję Bohuslava Fuchsa.

Dlaczego Husův sbor jest uznawany za ważny obiekt architektoniczny? Bo należy do pierwszych nowoczesnych, funkcjonalistycznych budynków sakralnych wzniesionych w Czechosłowacji, a niektórzy specjaliści uznają go za jeden z pierwszych tego typu w Europie.

Co znajduje się w pobliżu Husova sboru? Obiekt sąsiaduje z parkiem Tyršův sad i kinem Art, co pozwala połączyć zwiedzanie z krótkim spacerem po zielonej części Brna.