Sv. Jan Nepomucký

Socha św. Jana Nepomucena to barokowa rzeźba z lat 40. XVIII wieku, umieszczona we wnęce muru przy ulicy Husova w centrum Brna, tuż poniżej parku Denisovy sady. To niewielki, łatwy do przeoczenia zabytek sakralny, ale jego historia sięga znacznie dalej niż obecne miejsce, w którym stoi.

Kim był św. Jan Nepomucen?

Jan Nepomucen to czeski duchowny z przełomu XIV wieku, spowiednik na dworze królewskim, który zginął śmiercią męczeńską w 1393 roku – z rozkazu króla Wacława IV został zrzucony do Wełtawy w Pradze. Z czasem stał się patronem mostów oraz orędownikiem chroniącym przed powodziami i oszczerstwem. Jego kanonizacja w 1729 roku wywołała falę popularności kultu w Czechach i na Morawach, a w kolejnych dekadach XVIII wieku w wielu miastach i miasteczkach regionu stawiano jego figury – właśnie w tym okresie, w latach 40. XVIII wieku, powstała także socha w Brnie.

Jak wygląda brneńska socha?

Rzeźba przedstawia świętego w typowej dla niego pozie: prawą rękę ma wzniesioną, trzymając w niej niewielki krzyż, w lewej dłoni podtrzymuje otwartą Biblię. Autorem dzieła jest rzeźbiarz Josef Leonard Weber. Figura ustawiona jest na niewielkim cokole, wpasowana we wnękę w murze – skromna forma ekspozycji, typowa dla przydrożnych i miejskich figur świętych z tamtej epoki.

Gdzie pierwotnie stała rzeźba?

Obecne miejsce nie jest lokalizacją pierwotną. Socha stała wcześniej przy moście na ulicy Kopečná, który prowadził przez Svratecký náhon – dawny kanał młyński odprowadzający wodę z rzeki Svratavy. Most ten już nie istnieje, a wraz z jego zniknięciem figurę przeniesiono w obecne miejsce przy Husovej, poniżej Denisovych sadów.

Jak dbano o ten zabytek?

Socha przeszła renowację w latach 1997–1998, którą przeprowadził konserwator Josef Krososka. Aby chronić rzeźbę przed dalszym niszczeniem, wnękę w murze zabezpieczono osłoną z pleksiglasu. Obiekt figuruje w rejestrze nieruchomych zabytków kultury pod numerem ÚSKP 20041/7-234, co formalnie potwierdza jego wartość historyczną i objęcie ochroną konserwatorską.

Gdzie dokładnie ją znaleźć?

Rzeźba stoi w murze przy ulicy Husova, jednej z głównych ulic prowadzących od centrum Brna w stronę Starego Brna, dokładnie u podnóża wzgórza z parkiem Denisovy sady. To lokalizacja spacerowa – w pobliżu historycznego centrum miasta, w odległości kilku minut pieszo od Zelnego Rynku (Zelný trh) i innych zabytków starówki, więc łatwo połączyć jej odwiedziny ze zwiedzaniem centrum Brna.

Najczęstsze pytania

Czym jest socha przy ulicy Husova? To barokowa rzeźba św. Jana Nepomucena z lat 40. XVIII wieku, umieszczona we wnęce muru poniżej parku Denisovy sady w centrum Brna.

Kto wykonał tę rzeźbę? Autorem jest rzeźbiarz Josef Leonard Weber.

Czy socha zawsze stała w tym miejscu? Nie. Pierwotnie znajdowała się przy nieistniejącym już moście na ulicy Kopečná, prowadzącym przez dawny kanał młyński Svratecký náhon.

Czy figura jest chroniona jako zabytek? Tak – jest wpisana do rejestru nieruchomych zabytków kultury pod numerem ÚSKP 20041/7-234, a wnęka z rzeźbą jest dodatkowo zabezpieczona osłoną z pleksiglasu po renowacji z lat 1997–1998.