Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Brnie

Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła wznosi się na wzgórzu Petrov w centrum Brna i jest głównym kościołem diecezji brneńskiej — jedną z najbardziej rozpoznawalnych sylwetek w mieście, widoczną z wielu punktów dzięki dwóm strzelistym wieżom.

Jak stara jest katedra na Petrovie?

Najstarsza część obiektu to romański kościółek z krypty, wzniesiony w XII wieku — powstał prawdopodobnie jako kaplica dworska albo miejsce pochówku znaczącej osoby. Przez kolejne stulecia budowlę wielokrotnie przebudowywano i rozbudowywano, dostosowując ją do rosnącego znaczenia Petrova jako centrum kościelnego życia Moraw.

Skąd wzięły się charakterystyczne wieże katedry?

Dzisiejszy, neogotycki wygląd świątyni to w dużej mierze zasługa wiedeńskiego architekta Augusta Kirsteina, ucznia Friedricha von Schmidta. Kirstein wygrał w 1901 roku konkurs architektoniczny na projekt wież katedry, a same wieże — sięgające 81 metrów wysokości — wzniesiono w latach 1904–1905. W kolejnych latach, 1906–1908, przebudowano także elewacje: obłożono je piaskowcem sprowadzanym z okolic Padochova koło Oslavan, a detale kamieniarsko-rzeźbiarskie wykonano z drobnoziarnistego piaskowca hořickiego. W tym samym czasie dobudowano kanonicką zakrystię. Dzięki umieszczeniu wież po bokach prezbiterium udało się optycznie skrócić bryłę kościoła i nadać mu smukłą, gotycką lekkość.

Jaka legenda wiąże się z dzwonami katedry?

Petrov słynie z tego, że południowe bicie dzwonów rozlega się tu codziennie o godzinie jedenastej, nie w południe. Zwyczaj ten sięga oblężenia Brna przez wojska szwedzkie w 1645 roku, podczas wojny trzydziestoletniej. Oblężenie trwało od maja do sierpnia — szturm generała Torstensona 15 sierpnia załamał się, a osiem dni później Szwedzi wycofali swoje wyczerpane oddziały. Według legendy Torstenson miał zapowiedzieć, że jeśli nie zdobędzie miasta przed południowym biciem dzwonów, odstąpi od oblężenia. Mieszkańcy Brna mieli więc podstępnie przyspieszyć bicie zegara na wieży katedry o godzinę, a Szwedzi, słysząc "południe" o jedenastej, zwinęli oblężenie. Na pamiątkę tego wydarzenia dzwony katedry do dziś biją "południe" o jedenastej.

Co warto wiedzieć o randze i wyglądzie katedry?

Katedra jest zabytkiem kultury narodowej i jednym z symboli Brna — jej wizerunek trafił nawet na czeski banknot dziesięciokoronowy. Jako siedziba biskupa diecezji brneńskiej pełni funkcję nie tylko miejsca kultu, lecz też centralnego punktu religijnego życia regionu.

Czy można wejść na wieże i co z nich widać?

Wieże katedry są dostępne do zwiedzania i stanowią jeden z popularniejszych punktów widokowych w Brnie — z ich szczytu roztacza się panorama całego historycznego centrum miasta oraz okolicznych wzgórz. Wejście na wzgórze Petrov, w samym sercu Brna, jest łatwe pieszo z rynku i innych zabytków starego miasta, co czyni katedrę naturalnym punktem na trasie zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował wieże katedry na Petrovie? Wieże zaprojektował wiedeński architekt August Kirstein, który wygrał konkurs architektoniczny w 1901 roku; wzniesiono je w latach 1904–1905.

Dlaczego dzwony katedry biją południe o godzinie jedenastej? To pamiątka po oblężeniu Brna przez Szwedów w 1645 roku — według legendy mieszkańcy przyspieszyli bicie zegara, by oszukać dowódcę wojsk szwedzkich i skłonić go do odstąpienia od oblężenia.

Jak stara jest najstarsza część katedry? Najstarszy fragment to romański kościółek z kryptą z XII wieku, na bazie którego powstała późniejsza, znacznie większa budowla.

Czy na wieże katedry można wejść? Tak, wieże są udostępnione zwiedzającym i oferują panoramiczny widok na historyczne centrum Brna.