Church of Czechoslovak Hussite Church in Brno-Královo Pole

Husův sbor Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego w brneńskiej dzielnicy Královo Pole to jeden z ciekawszych, choć rzadko odwiedzanych przez turystów, przykładów sakralnej architektury funkcjonalistycznej na Morawach. Budynek stoi na rogu ulic Svatopluka Čecha i Charvatská, w spokojnej, mieszkalnej części Brna, z dala od turystycznego centrum.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Kościół Czechosłowacki Husycki powstał krótko po utworzeniu Czechosłowacji w 1920 roku jako odpowiedź na potrzebę własnej, narodowej platformy religijnej — odciętej od Kościoła rzymskokatolickiego i jego powiązań z monarchią habsburską. Świątynia w Královym Poli była pierwszym obiektem tego wyznania nie tylko w Brnie, ale w całych środkowych, zachodnich i południowo-zachodnich Morawach, co nadaje jej szczególne znaczenie w historii regionu. Budowla jest poświęcona pamięci mistrza Jana Husa.

Kiedy powstał i kto go zaprojektował?

Projekt budynku wykonał architekt J. Novák. Kamień węgielny wmurowano 12 października 1924 roku podczas uroczystości, w której uczestniczył pierwszy patriarcha kościoła, ThDr. Karel Farský. Budowę ukończono w niecały rok później — świątynię otwarto i poświęcono 25 października 1925 roku. Taki tempo realizacji, jak na obiekt sakralny tamtej epoki, było stosunkowo szybkie i świadczyło o determinacji młodej wspólnoty wyznaniowej.

Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz?

Budynek reprezentuje styl funkcjonalistyczny, ale o wyjątkowo cywilnym, niemal świeckim charakterze — z zewnątrz nie od razu widać, że mamy do czynienia ze świątynią. Charakterystycznym elementem jest narożna, masywna wieża ze schodami, wyraźnie schodkowa w bryle, która dominuje nad skrzyżowaniem ulic. Wnętrze podzielone jest na dwie sale: na parterze znajduje się sala widowiskowa (teatralna), a na piętrze prosta sala modlitewna, pozbawiona tradycyjnego prezbiterium — jedynym akcentem liturgicznym jest ołtarz podniesiony na kilku stopniach. Taki układ funkcjonalny odzwierciedla ideały młodego kościoła, który stawiał na prostotę i wspólnotowość zamiast na przepych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół leży w dzielnicy Královo Pole, w północnej części Brna, łatwo dostępnej komunikacją miejską z centrum miasta — okolica ma dobre połączenia tramwajowe i autobusowe. To miejsce dla osób, które chcą zobaczyć Brno poza utartymi szlakami turystycznymi i zainteresować się historią mniej znanych, ale ważnych dla lokalnej tożsamości wyznań religijnych XX wieku.

Dla kogo jest to miejsce?

Husův sbor w Královym Poli zainteresuje przede wszystkim miłośników architektury modernistycznej i funkcjonalistycznej, a także osoby śledzące historię czeskich ruchów religijnych powstałych po 1918 roku. To nie jest typowa atrakcja turystyczna z tłumami zwiedzających, ale ciekawy przystanek dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak wyglądała architektura sakralna nowej, niezależnej Czechosłowacji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Husův sbor w Královym Poli? Na rogu ulic Svatopluka Čecha i Charvatská w dzielnicy Brno-Královo Pole.

Kiedy zbudowano ten kościół? Kamień węgielny wmurowano 12 października 1924 roku, a budynek otwarto i poświęcono 25 października 1925 roku.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek? Funkcjonalizm o cywilnym, niesakralnym w wyrazie charakterze, z charakterystyczną schodkową wieżą narożną.

Czy to był pierwszy kościół tego wyznania w regionie? Tak — to pierwsza świątynia Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego w Brnie i jednocześnie w całych środkowych, zachodnich i południowo-zachodnich Morawach.