Kościół św. Jana Chrzciciela w Byšicach

Niewielki barokowy kościół cmentarny w Byšicach, na północ od Pragi, to jeden z tych obiektów, które łatwo przeoczyć, jadąc główną drogą przez wieś — a szkoda, bo to kompletnie zachowany zabytek sakralny z końca XVII wieku, wpisany na listę chronionych obiektów kultury. Dla turysty jadącego przez środkowe Czechy to dobry punkt na krótki postój: kościół stoi w spokojnym otoczeniu, z dala od zgiełku, i pozwala poczuć klimat prowincjonalnej architektury barokowej bez tłumu zwiedzających.

Kiedy powstał kościół w Byšicach?

Świątynię wzniesiono w latach 1690–1693, a więc w okresie, gdy barok na dobre zadomowił się w czeskim budownictwie sakralnym. W pierwszej połowie XVIII wieku przebudowano fasadę, nadając jej formę bliższą tej, którą można oglądać dziś. Od 1966 roku obiekt figuruje jako chroniony zabytek kultury, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną.

Jak wygląda bryła kościoła?

Budowla ma jednonawowy, prostokątny korpus zamknięty od wschodu trójbocznym prezbiterium — również na planie prostokąta. Wzdłuż osi głównej dostawiona jest prostokątna zakrystia, typowa dla mniejszych kościołów wiejskich tego okresu. Taki układ przestrzenny — proste bryły, brak rozbudowanych naw bocznych — jest charakterystyczny dla skromniejszych realizacji barokowych powstających poza wielkimi miastami, gdzie liczyła się funkcjonalność i trwałość konstrukcji bardziej niż monumentalny przepych.

Co znajduje się we wnętrzu?

Wnętrze kryje kilka elementów wartych uwagi. Ołtarz główny, datowany na około 1700 rok, ma formę ramową z dekoracją akantową — czyli motywem roślinnym w formie stylizowanych liści, popularnym w barokowej rzeźbie ołtarzowej. Centralnym punktem ołtarza jest obraz przedstawiający patrona świątyni, świętego Jana Chrzciciela. Ambona pochodzi z końca XVII wieku, a więc jest niemal rówieśniczką samego budynku. Do wyposażenia należy też figura świętego Wacława z połowy XVIII wieku oraz barokowa Pietà z końca XVII wieku — przedstawienie Matki Boskiej trzymającej ciało zdjętego z krzyża Chrystusa, klasyczny motyw sztuki sakralnej tego okresu.

Czy to kościół parafialny?

Kościół w Byšicach pełni funkcję filialną i jest zlokalizowany na terenie cmentarza — to typowy dla Czech model, w którym niewielka świątynia wiejska służy głównie obrzędom pogrzebowym i okazjonalnym nabożeństwom, a nie codziennej posłudze parafialnej. Taki charakter obiektu tłumaczy też jego skromną, ale spójną architekturę — budowano go z myślą o konkretnej, ograniczonej funkcji, nie o reprezentacyjnym znaczeniu w regionie.

Dla kogo to miejsce?

To przystanek dla osób zainteresowanych architekturą sakralną, historią lokalną środkowych Czech oraz dla tych, którzy szukają spokojnych, mniej znanych miejsc z dala od typowych szlaków turystycznych. Otoczenie cmentarne i barokowa bryła kościoła tworzą kameralny, refleksyjny nastrój, doceniany przez miłośników fotografii architektury i historii regionalnej.

Najczęstsze pytania

Z jakiego okresu pochodzi kościół w Byšicach? Został zbudowany w latach 1690–1693, w stylu barokowym, z fasadą przebudowaną w pierwszej połowie XVIII wieku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1966 roku jest wpisany na listę chronionych obiektów kultury.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Ołtarz główny z ok. 1700 roku z obrazem św. Jana Chrzciciela, ambonę z końca XVII wieku, figurę św. Wacława z połowy XVIII wieku oraz barokową Pietę.

Czy to kościół parafialny czy filialny? Jest to kościół filialny, położony na terenie cmentarza w Byšicach.