Church of Saint James the Greater

Kościół św. Jakuba Większego w Kounicach to niewielka, filialna świątynia rzymskokatolicka stojąca w centrum tej środkowoczeskiej miejscowości w powiecie Nymburk, w bliskim sąsiedztwie miejscowego zamku. To budowla o rodowodzie sięgającym średniowiecza, która przetrwała do dziś dzięki kolejnym przebudowom — gotycką bryłę uzupełniono w duchu baroku, a wieża kościelna pamięta czasy, gdy pełniła funkcję obronną.

Jak stara jest świątynia w Kounicach?

Historycy szacują, że kościół w tym miejscu mógł istnieć już w XII wieku, choć najstarsza pisemna wzmianka o nim pochodzi dopiero z 1350 roku — figuruje wówczas w rejestrach dziekanatu kouřimskiego. Dwa lata później, w 1352 roku, źródła opisują go jako kościół parafialny, a jego patronami byli Zdeněk, Jan i Jiří z Kounic — miejscowi właściciele ziemscy. W okresie wojny trzydziestoletniej status świątyni się zmienił: figurowała już wtedy jako kościół filialny, podporządkowany innej parafii, i taki charakter zachowała do dziś. Od 1 stycznia 2005 roku podlega parafii rzymskokatolickiej w Českim Brodzie, w wikariacie kolińskim.

Co zostało z gotyckiej budowli?

Mimo barokowej przebudowy, która nadała kościołowi obecny wygląd, z pierwotnej gotyckiej fazy zachował się charakterystyczny element — ostrołukowa wieża w fasadzie. Nie była to jednak zwykła dzwonnica: w średniowieczu pełniła funkcję wieży obronnej, typowej dla wiejskich kościołów warownych tego regionu. W 1769 roku wieżę obniżono o jedną kondygnację, co zmieniło proporcje budowli, choć jej gotycki charakter pozostał czytelny.

Co warto zobaczyć we wnętrzu?

Największą artystyczną wartość kościoła stanowi wyposażenie z okresu wysokiego baroku. W pierwszej ćwierci XVIII wieku, z inicjatywy hrabiego Václava Morzina, świątynię wzbogacono o dzieła z warsztatu Ferdinanda Maxmiliana Brokoffa — jednego z najważniejszych rzeźbiarzy barokowych działających wówczas w Czechach. To właśnie te realizacje przyciągają dziś uwagę osób interesujących się sztuką sakralną regionu. Kościół posiada również organy z 1907 roku, wykonane przez mistrza Jindřicha Schiffnera z Cvikova — instrument, który do dziś zachował swój historyczny charakter.

Czy kościół jest chroniony prawnie?

Tak. Budowla figuruje na czeskiej liście zabytków kultury pod numerem rejestrowym 16034/2–1836, co potwierdza jej wartość historyczną i architektoniczną w skali kraju.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W centralnej części Kounic, niedaleko miejscowego zamku, w powiecie Nymburk w Kraju Środkowoczeskim.

Czy to kościół parafialny? Obecnie nie — to kościół filialny, administrowany od 2005 roku przez parafię w Českim Brodzie (wikariat kolinski). W przeszłości, w XIV wieku, pełnił funkcję parafialną.

Co jest najcenniejszym elementem świątyni? Barokowe wyposażenie z warsztatu Ferdinanda Maxmiliana Brokoffa, ufundowane na początku XVIII wieku przez hrabiego Václava Morzina, oraz zabytkowe organy z 1907 roku.

Czy wieża kościoła miała funkcję obronną? Tak, gotycka, ostrołukowa wieża w fasadzie pierwotnie służyła jako element obronny, zanim w 1769 roku obniżono ją o jedną kondygnację.