Church of Saint Giles (Chropyně)

Kościół Świętego Idziego w Chropyni to rzymskokatolicka świątynia w kraju zlińskim, niedaleko Kroměříża, wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej. Jednonawowa budowla kryje w sobie znacznie starszą historię, niż sugeruje jej obecny, barokowy wygląd – warto się temu przyjrzeć przed wizytą.

Jak stara jest ta świątynia?

Rdzeń kościoła sięga połowy XIII wieku i ma charakter późnoromański. Przez wieki obiekt był jednak wielokrotnie przebudowywany, a swój dzisiejszy kształt zawdzięcza gruntownej przebudowie z drugiej połowy XVIII wieku, przeprowadzonej w stylu barokowym (tzw. józefińskim). To właśnie wtedy do starszego, romańskiego jądra dobudowano nawę wraz z dzwonnicą i zakrystią, tworząc spójną, jednolitą bryłę, jaką widać dziś.

Inwestorem tej wielkiej przebudowy był biskup ołomuniecki Maxmilián z Hamiltonu, na którego polecenie prace trwały w latach 1761–1772. Na konsekrację kościół musiał jednak poczekać jeszcze kilka lat – uroczystego poświęcenia dokonał dopiero arcybiskup Antonín Theodor Colloredo, 10 września 1780 roku. Kolejną istotną zmianę bryły przyniósł rok 1876, gdy do nawy dobudowano kaplicę maryjną oraz piętrową zakrystię, powiększając w ten sposób powierzchnię użytkową świątyni.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze kościoła kryje ślady dawnej barokowej dekoracji. Pierwotnie sklepienie zdobiły malowidła stropowe z końca XVIII wieku, autorstwa F. Přečka z Přerova. Z czasem jednak uległy one tak poważnym uszkodzeniom, że podczas remontu i przemalowania wnętrza w 1967 roku podjęto decyzję o ich usunięciu – dziś nie da się ich już zobaczyć na własne oczy, ale warto znać tę część historii kościoła. Przy barokowym wystroju świątyni pracował także rzeźbiarz František Ondřej Hirnle, co wpisuje kościół w szerszy kontekst artystyczny regionu morawskiego z tamtego okresu.

Kiedy warto przyjechać?

Kościół Świętego Idziego jest czynnym obiektem sakralnym, dlatego najlepszym momentem na zwiedzanie są godziny poza nabożeństwami, gdy panuje w nim spokój sprzyjający oglądaniu architektury. Chropyně leży niedaleko Kroměříża, popularnego celu turystycznego z pałacem i ogrodami wpisanymi na listę UNESCO, więc wizytę w kościele łatwo połączyć z dłuższą wycieczką po regionie.

Dlaczego warto zobaczyć ten kościół?

To dobry przykład tego, jak barokowa przebudowa potrafiła całkowicie odmienić oblicze średniowiecznej świątyni, nie zacierając przy tym całkowicie jej najstarszych elementów. Połączenie późnoromańskiego jądra z XIII wieku i józefińskiego baroku z XVIII wieku czyni z tego miejsca ciekawy przystanek dla osób interesujących się historią architektury sakralnej na Morawach.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma kościół w Chropyni? Jego najstarsza część, o charakterze późnoromańskim, pochodzi z połowy XIII wieku, choć obecny, barokowy wygląd świątynia zawdzięcza przebudowie z lat 1761–1772.

Kto ufundował przebudowę kościoła? Przebudowę zlecił biskup ołomuniecki Maxmilián z Hamiltonu, a prace trwały w latach 1761–1772.

Kiedy kościół został konsekrowany? Konsekracji dokonał arcybiskup Antonín Theodor Colloredo 10 września 1780 roku.

Czy wewnątrz zachowały się oryginalne malowidła? Nie – XVIII-wieczne malowidła stropowe autorstwa F. Přečka z Přerova zostały usunięte podczas remontu wnętrza w 1967 roku ze względu na ich zły stan zachowania.