Church of Assumption of Virgin Mary

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (czes. Kostel Nanebevzetí Panny Marie) to rzymskokatolicki kościół parafialny stojący na Riegrovo náměstí, w samym sercu zabytkowej starówki Kroměříża, miasta w kraju zlínskim na Morawach.

Kiedy powstał kościół i kto go ufundował?

Historia świątyni sięga 1247 roku — wtedy fundację kościoła zainicjował biskup ołomuniecki Bruno ze Schauenburgu, jeden z najważniejszych budowniczych średniowiecznego Kroměříża. Z tamtej pierwotnej, gotyckiej budowli niewiele jednak przetrwało do naszych czasów. Latem 1643 roku miasto zajęły wojska szwedzkie wspierane przez ewangelickich Wołochów, a kościół uległ wówczas niemal całkowitemu zniszczeniu. Ocalały jedynie fragmenty murów oraz spora część wieży dzwonnej.

Jak kościół odbudowano po zniszczeniach?

Odbudowa ruszyła dopiero od 1651 roku i przebiegała powoli. Na czterdziestodwumetrowej wieży zawieszono wtedy zegar, który wcześniej zdobił ratusz w Kroměříżu. Prace nad nową świątynią zakończono i konsekrowano ją dopiero w 1736 roku. Obecny, wczesnobarokowy kształt kościoła to dzieło architekta Ignáca Cyraniego von Bolleshaus, a jego plan wzorowano na jezuickim kościele św. Klemensa przy praskim Klementinum. Ciekawostką jest sama wieża — jej rzut nie jest równoległy do korpusu nawy, co wynika z faktu, że stoi ona na średniowiecznych fundamentach, które przetrwały mimo rozbiórki pierwotnej budowli.

Co warto zobaczyć wewnątrz świątyni?

Wnętrze kościoła utrzymane jest w stylu barokowym, z wyposażeniem pochodzącym głównie z XVIII wieku. Szczególną uwagę przyciąga boczna kaplica lourdzka z ołtarzem Czternastu Świętych Wspomożycieli — drewnianą rzeźbą wykonaną z sosny i lipy w latach 1715–1720. W latach 2013–2015 ołtarz przeszedł gruntowną konserwację, dzięki czemu można dziś podziwiać jego pierwotne barwy i detale snycerskie.

Jak kościół wpisuje się w historyczne centrum Kroměříża?

Świątynia stoi w samym środku starówki, tuż obok obiektów wpisanych na listę UNESCO — ogrodów i zamku arcybiskupiego w Kroměříżu. Choć sam kościół formalnie nie należy do tego wpisu, jest ważnym punktem miejskich tras turystycznych prowadzących po zabytkach miasta i stanowi naturalny punkt orientacyjny dla zwiedzających Riegrovo náměstí.

Najczęstsze pytania

Ile lat liczy kościół Wniebowzięcia NMP w Kroměříżu? Fundację ufundowano w 1247 roku, jednak obecny, barokowy kształt budowli pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku i został konsekrowany w 1736 roku — z pierwotnej świątyni przetrwała głównie wieża.

Dlaczego wieża kościoła stoi nierówno względem reszty budynku? Wieża opiera się na średniowiecznych fundamentach sprzed 1643 roku, które ocalały mimo zniszczenia reszty kościoła przez wojska szwedzkie — dlatego jej oś nie pokrywa się dokładnie z osią późniejszej, barokowej nawy.

Co zniszczyło pierwotny, średniowieczny kościół? Latem 1643 roku Kroměříż zajęły wojska szwedzkie wraz z ewangelickimi Wołochami, w wyniku czego gotycka świątynia z XIII wieku uległa niemal całkowitej zagładzie — ocalały jedynie fragmenty murów i wieży.

Co najciekawszego można zobaczyć wewnątrz? Boczną kaplicę lourdzką z barokowym ołtarzem Czternastu Świętych Wspomożycieli, drewnianą rzeźbą z lat 1715–1720, odrestaurowaną w latach 2013–2015.

Czy kościół jest częścią kroměríżskiego dziedzictwa UNESCO? Sam budynek nie wchodzi w skład wpisu UNESCO, ale stoi w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodów i zamku arcybiskupiego, które na tej liście się znajdują, i jest ważnym elementem tras zwiedzania historycznego centrum miasta.