Chudobín Castle

Zamek w Chudobínie to klasycystyczno-neorenesansowa rezydencja stojąca we wsi Chudobín, która administracyjnie należy do Litovla na Morawach — miejsce o kilkusetletniej historii przebudów, dziś borykające się z zaniedbaniem, ale wciąż będące jednym z ciekawszych punktów na mapie Litovelska.

Gdzie dokładnie leży ten zamek?

Chudobín to niewielka miejscowość wchodząca w skład Litovla, miasta w powiecie ołomunieckim w kraju ołomunieckim. Zamek stoi w otoczeniu parku, na wschodnich obrzeżach wsi, niedaleko koryta Moravy i terenów Litovelského Pomoraví — obszaru znanego z łęgowych lasów i sieci rzecznych odnóg.

Co było na tym miejscu przed zamkiem?

Najstarsza pisemna wzmianka o warowni w Chudobínie pochodzi z 1448 roku — dokument opisuje ją już wtedy jako pustą, opuszczoną budowlę. Nie zachowały się przekazy mówiące dokładnie, kto i kiedy wzniósł pierwotną fortyfikację, jednak sam fakt istnienia zapisu z połowy XV wieku pokazuje, że miejsce miało znaczenie obronne na długo przed powstaniem obecnej rezydencji.

Jak powstał renesansowy zamek?

Właściwy zamek wzniesiono w 1571 roku jako trzyskrzydłową budowlę w stylu renesansowym. Za jego budową miał stać Jáchym Zoubek ze Zdětína, choć źródła nie są w tej kwestii w pełni jednoznaczne. Tak czy inaczej, to właśnie ten XVI-wieczny układ trzech skrzydeł stał się szkieletem, wokół którego rozbudowywano kolejne części budynku przez następne stulecia.

Co zmieniła barokowa przebudowa?

W latach 1712–1714 zamek przeszedł barokową modernizację za czasów właściciela Rudolfa Krištofa z Wittenu. To właśnie wtedy dobudowano czwarte skrzydło, zamykając układ budynku w pełny czworobok, oraz wzniesiono charakterystyczne arkady. Od tego momentu zamek miał już zasadniczo kompletny plan, jaki w dużej mierze zachował się do dziś.

Skąd wzięła się obecna, klasycystyczna bryła?

Ostatnia większa przebudowa architektoniczna miała miejsce w 1847 roku, według projektu architekta Antona Archego, na zlecenie ówczesnego właściciela Antonína Terscha. Zamek podniesiono wówczas o dodatkową kondygnację, a pierwotne narożne arkady rozciągnięto aż do parteru, tworząc w ten sposób charakterystyczne narożne wieżyczki. Efektem tych prac jest widoczny do dziś klasycystyczny charakter budowli z elementami neorenesansowymi.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

W 1980 roku państwowe przedsiębiorstwo Sigma przekształciło obiekt w ośrodek wypoczynkowy z funkcją hotelową — zamek służył wówczas pracownikom i gościom jako miejsce rekreacji. Po prywatyzacji majątek przejęła spółka Sidia, która jednak zamknęła ośrodek w 2004 roku. Od tego czasu budynek stoi w dużej mierze niewykorzystany i stopniowo popada w ruinę, mimo że jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Czy da się dziś zwiedzić zamek?

Sam budynek zamkowy nie jest udostępniony do regularnego zwiedzania — jego stan techniczny od lat budzi niepokój lokalnych mieszkańców i władz Litovla, a pojawiały się już plany ratunkowe zakładające finansowanie remontu ze sprzedaży mieszkań powstałych w sąsiedztwie obiektu. Otaczający zamek park bywa natomiast okazjonalnie otwierany dla zwiedzających, między innymi przy okazji ogólnokrajowych akcji typu „weekend otwartych ogrodów”, kiedy można spacerować po terenie bez wchodzenia do samego budynku.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek w Chudobínie? We wsi Chudobín, będącej częścią miasta Litovel w powiecie ołomunieckim, w pobliżu Litovelského Pomoraví.

Jak stary jest zamek? Obecna bryła pochodzi z 1571 roku, ale pierwsza wzmianka o warowni w tym miejscu sięga 1448 roku.

Czy zamek można zwiedzać od środka? Nie w regularnym trybie — budynek jest zaniedbany i niedostępny dla turystów, choć park wokół niego bywa czasem otwierany.

Kto ostatni znacząco przebudował zamek? Architekt Anton Arche w 1847 roku, na zlecenie właściciela Antonína Terscha — wtedy zamek zyskał obecny, klasycystyczny wygląd z narożnymi wieżyczkami.