Château Trpísty

Zamek Trpísty to późnobarokowa rezydencja w miejscowości Trpísty w kraju plzeńskim, jedna z tych czeskich siedzib szlacheckich, które przetrwały do dziś praktycznie bez ingerencji przemysłu czy powojennych przebudowań. Stoi na miejscu dawnej średniowiecznej strażnicy, a jego obecny kształt to efekt ambicji jednego arystokratycznego rodu z początku XVIII wieku.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

Pierwsza siedziba pańska w Trpístach powstała już w XIII wieku – władał nią Rapota z Trpíst wraz z synami. W drugiej połowie XIV wieku wieś była podzielona między kilku przedstawicieli rodu Gutštejnów, co skłoniło ich do przeniesienia głównej rezydencji właśnie do Trpíst. Na miejscu tej gotyckiej siedziby powstała później renesansowa forteca. Kolejnymi właścicielami majątku byli Markvartowie z Hrádku, a od 1617 roku – ród Švamberków.

Kto zbudował barokowy zamek, który stoi tam dziś?

W 1677 roku majątek kupili Sinzendorfowie, austriacki ród dworski. To hrabia Prosper Antoni Sinzendorf zlecił w latach 1723–1729 wzniesienie nowej, reprezentacyjnej rezydencji na miejscu starszej fortecy. Za autora projektu uznaje się architekta Jakuba Augustona młodszego, twórcę wielu barokowych budowli w zachodnich Czechach. Powstała budowla należy do ostatnich zachowanych przykładów XVIII-wiecznej czeskiej rezydencji wiejskiej osadzonej w niezmienionym krajobrazie – bez późniejszych przekształceń związanych z uprzemysłowieniem czy zniszczeniami z okresu komunizmu.

Co wyróżnia architekturę zamku?

Układ budynku oparto na dwóch pawilonach – skrzydle północnym i południowym – połączonych częścią środkową, z której po stronie wschodniej i zachodniej wysunięto duże owalne sale. Na piętrze reprezentacyjnym (piano nobile) zachowały się bogate barokowe freski o tematyce alegorycznej, wpisane w sztukatorskie obramienia. To jeden z powodów, dla których zamek uważany jest za jedną z cenniejszych rezydencji historycznych w Europie Środkowej.

Co działo się z zamkiem po wygaśnięciu rodu Sinzendorfów?

Na początku XIX wieku linia Sinzendorfów wygasła. Majątek przeszedł w ręce Bedřicha Kubinskiego, a od 1896 roku właścicielem był Vilém Kubinský – jego rodzina zarządzała zamkiem aż do 1945 roku. W 1905 roku obiekt przeszedł przebudowę. Po drugiej wojnie światowej, do 1991 roku, w zamku funkcjonował dom dziecka. Od tego czasu budynek znajduje się w rękach prywatnych i jest stopniowo poddawany renowacji.

Gdzie leży zamek i jak wygląda okolica?

Trpísty to niewielka wieś w powiecie tachowskim, w kraju plzeńskim, w zachodnich Czechach. Zamek wraz z parkiem i zabudowaniami gospodarczymi tworzy zwarty zespół, który zachował swój XVIII-wieczny charakter – rzadkość na tle innych czeskich rezydencji tej klasy.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Trpísty można odwiedzić? Obiekt znajduje się w rękach prywatnych i jest w trakcie renowacji, więc dostępność dla turystów bywa ograniczona – przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na miejscu lub u właściciela.

Kto zaprojektował zamek? Za najbardziej prawdopodobnego autora projektu uznaje się Jakuba Augustona młodszego, architekta działającego w zachodnich Czechach w pierwszej połowie XVIII wieku.

Czym zamek Trpísty różni się od innych czeskich rezydencji barokowych? Wyróżnia go zachowany w niezmienionej formie zespół pałacowo-parkowy z epoki, bez późniejszych przekształceń przemysłowych czy zniszczeń związanych z okresem komunistycznym.

Jak dojechać do Trpíst? Wieś leży w kraju plzeńskim, w powiecie tachowskim, w zachodniej części Czech, w niedużej odległości od Tachova.