Gutštejn Castle

Gutštejn to malownicza ruina średniowiecznego zamku wznosząca się na skalistym cyplu nad potokiem Hadovka, w pobliżu wsi Okrouhlé Hradiště w powiecie Tachov. Dominującym elementem założenia jest wysoka na około 20 metrów wieża o zaokrąglonych narożach, widoczna z daleka ponad koronami drzew otaczającego lasu.

Skąd wzięło się to miejsce?

Zamek powstał około 1300 roku jako siedziba rodu panów z Gutštejnu. Za protoplastę rodu uznaje się Dětřicha I. z Krasovic, który najprawdopodobniej zlecił budowę warowni. Nazwa Gutštejn pojawia się w źródłach historycznych już w 1319 roku — wtedy to opat klasztoru w Teplej wydzierżawił na dziesięć lat okoliczne wsie Jetřichowi I. z Gutštejnu i jego synowi Sezemie. Pod koniec XIV wieku, w 1379 roku, zamek wraz z wsiami Okrouhlé Hradiště, Břetislav i Líšťany znajdował się w rękach Půty z tego rodu.

Jak zamek przetrwał wojny husyckie?

Najbardziej burzliwy rozdział w dziejach Gutštejnu przypadł na czasy wojen husyckich. W 1421 roku husyci oblegali warownię, jednak po kilku tygodniach bezowocnego oblężenia wycofali się w stronę Úterý. Rok później, wiosną 1422 roku, wojska praskie pod wodzą Jana Žižki ponowiły atak i tym razem zdobyły zamek. Mimo tej porażki ród Gutštejnów, w przeciwieństwie do wielu innych rodów szlacheckich tamtego okresu, ostatecznie skorzystał na zawierusze wojennej — przejmując majątki uboższej szlachty oraz dobra kościelne, znacząco powiększył swoje włości.

Dlaczego dziś jest ruiną?

Panowie z Gutštejnu władali zamkiem nieprzerwanie aż do 1549 roku, kiedy to posiadłość odkupił Hanuš Elpognar z Bezdružic. Zmiana właściciela okazała się początkiem końca warowni — już w latach pięćdziesiątych XVI wieku źródła określają Gutštejn jako opuszczony. Ostateczny cios przyniosła wojna trzydziestoletnia, po której zamek definitywnie stał się ruiną i nigdy nie został odbudowany ani ponownie zasiedlony.

Co zobaczysz na miejscu?

Głównym punktem, który przyciąga wzrok zwiedzających, jest wspomniana ponaddwudziestometrowa wieża o charakterystycznych zaokrąglonych narożach. W jej dolnej części zachował się portal wejściowy, przez który można było przejść bezpośrednio z sąsiadującego pałacu — rozwiązanie typowe dla obronnej architektury rezydencjonalnej tamtej epoki. Poza wieżą do naszych czasów przetrwały także fragmenty dwóch budynków pałacowych oraz pozostałości murów obwodowych, które pozwalają odtworzyć pierwotny układ założenia. Teren ruin, porośnięty częściowo lasem, ma dziś charakter spokojnego, malowniczego miejsca — dalekiego od dawnego, warownego charakteru.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Ruiny leżą w gminie Okrouhlé Hradiště, w powiecie Tachov, w zachodniej części Czech, niedaleko uzdrowiska Konstantinovy Lázně. Dojazd samochodem z okolicznych miejscowości zajmuje kilkanaście minut, a sam zamek stanowi popularny cel wycieczek pieszych i rowerowych po regionie. Najlepszą porą na odwiedziny jest wiosna i lato, gdy ścieżki dojściowe przez las są suche i łatwo dostępne, a widok z cypla na dolinę potoku Hadovka prezentuje się najkorzystniej. Warto zabrać ze sobą wygodne obuwie — teren wokół ruin jest nierówny i częściowo zalesiony.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Gutštejn? Warownię wzniesiono około 1300 roku jako siedzibę rodu panów z Gutštejnu, założoną prawdopodobnie przez Dětřicha I. z Krasovic.

Czy zamek zdobyto podczas wojen husyckich? Tak. Husyci nieskutecznie oblegali go w 1421 roku, ale w 1422 roku wojska Jana Žižki zdobyły warownię.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Po sprzedaży rodowi Elpognarów w 1549 roku zamek zaczął podupadać, a wojna trzydziestoletnia przypieczętowała jego los jako trwałej ruiny.

Co zachowało się do dziś? Najlepiej zachowanym elementem jest około 20-metrowa wieża z zaokrąglonymi narożami oraz fragmenty dwóch pałaców i murów obwodowych.