Zamek Bezdružice

Zamek Bezdružice stoi na miejscu niewielkiego średniowiecznego grodu, na Placu K. Haranta w centrum miasteczka w powiecie Tachov, w kraju plzeńskim, między Mariańskimi Łaźniami a Konstantinowymi Łaźniami. Dzisiejszy, klasycystyczny wygląd budowli jest wynikiem wielu przebudów, a jej historia to opowieść o dobrobycie, wojennych zniszczeniach i kolejnych próbach odbudowy.

Kiedy powstał pierwszy zamek w Bezdružicach?

Osada istniała już w 1227 roku, kiedy pojawia się pierwsza pisemna wzmianka o Bezdružicach. Pierwotny, niewielki kamienny zamek wzniesiono jednak później – w XIV wieku, za czasów rycerza Buška z Bezdružic, który władał miejscowym dominium w latach 1360–1379. Rodzina, z której wywodził się Bušek, dała miejscowości nazwę, a jej potomkiem był później słynny renesansowy podróżnik i pisarz Kryštof Harant z Polžic i Bezdružic.

Co się działo z zamkiem pod władaniem Kolowratów?

Od 1390 roku dominium bezdružickie przeszło w ręce rodu Kolowratów, którzy utrzymali je aż do 1542 roku. To ponad półtora wieku stabilnego władania jedną rodziną – w tym czasie osada i zamek zyskiwały kolejne przywileje, a gotycko-renesansowa zabudowa dworska stopniowo się rozrastała. Z tego okresu, z XIV–XV wieku, pochodzi dziedziniec z dwoma skrzydłami gotyckich budynków, który zachował się do naszych czasów jako najstarsza część kompleksu.

Jak zamek przetrwał czas wojen i plag?

Miasteczko i zamek nie oszczędziły trudnych momentów. Epidemie moru uderzyły w 1520 i 1614 roku, pochłaniając wiele ofiar wśród mieszkańców. Najpoważniejszy cios przyniosła jednak wojna trzydziestoletnia – w 1646 roku szwedzcy żołnierze splądrowali Bezdružice, a miasto wraz z zamkiem spłonęło. Renesansowa rezydencja, otoczona wcześniej według starych opisów palisadą i dostępna przez bramę nad fosą z mostem zwodzonym, zamieniła się w ruinę. Jeszcze w 1711 roku źródła opisują budowlę jako poważnie zniszczoną, z zerwanym dachem.

Kto odbudował zamek i nadał mu obecny wygląd?

Przełom nastąpił w 1712 roku, kiedy dominium bezdružickie kupił książęcy ród Löwensteinów, który zarządzał nim przez cały XVIII i XIX wiek. Pod ich władaniem, w latach 1772–1776, z inicjatywy księcia Karla Thomasa Löwensteina przeprowadzono gruntowną, klasycystyczno-późnobarokową przebudowę. Prace były kosztowne i wymagały dużych nakładów finansowych, ale to właśnie one ukształtowały formę zamku, którą można zobaczyć do dziś – zastąpiły starszą, częściowo zniszczoną zabudowę nowym, reprezentacyjnym korpusem.

Co stało się z zamkiem po odejściu Löwensteinów?

Ostatni prywatni właściciele, rodzina Löwensteinów, w 1868 roku przekazali zamek władzom austro-węgierskim. Budynek zaczął służyć celom urzędowym – ulokowano w nim sąd oraz więzienie, co oznaczało koniec jego funkcji jako rezydencji szlacheckiej i początek roli obiektu użyteczności publicznej.

Co dziś można zobaczyć w zamkowych wnętrzach?

W dawnej zamkowej kaplicy znajduje się dziś niezwykła atrakcja – szklany żłóbek (betlem) autorstwa czeskiego artysty Jaromíra Rybáka. Kompozycja została wykonana z wysokoołowionego szkła, techniką łączącą szlifowanie, grawerowanie, złocenie i elementy z brązu, z wykorzystaniem kryształu importowanego z Brazylii. To jedna z bardziej niezwykłych realizacji szklarskich prezentowanych w czeskich zamkach i pałacach.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży zamek Bezdružice? W centrum miasteczka Bezdružice, na Placu K. Haranta, w powiecie Tachov w kraju plzeńskim, między Mariańskimi Łaźniami a Konstantinowymi Łaźniami.

Kiedy powstał pierwszy zamek na tym miejscu? Niewielki kamienny zamek istniał już w XIV wieku, za czasów rycerza Buška z Bezdružic (władał w latach 1360–1379).

Dlaczego zamek trzeba było odbudowywać? Bo w 1646 roku szwedzkie wojska splądrowały i spaliły Bezdružice wraz z zamkiem; jeszcze w 1711 roku budowla stała jako ruina bez dachu.

Skąd pochodzi dzisiejszy wygląd zamku? Z klasycystyczno-późnobarokowej przebudowy zleconej przez księcia Karla Thomasa Löwensteina w latach 1772–1776.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Szklany żłóbek autorstwa Jaromíra Rybáka, umieszczony w dawnej zamkowej kaplicy.