Castle Újezd nade Mží

Zamek w Újezd nade Mží to niewielka, klasycystyczna rezydencja z folwarkiem, położona około 15 km na zachód od Pilzna, tuż nad zbiornikiem Hracholuská nádrž. Miejsce ma za sobą kilkaset lat historii jako siedziba drobnej szlachty, a od kilku lat funkcjonuje jako otwarty dla turystów zabytkowy statek z mini-zoo.

Jak zamek powstał i jak zmieniali się jego właściciele?

Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie, wówczas nazywanej Touškovský Újezd, pochodzi z 1115 roku. Na przełomie XIV i XV wieku istniała tu niewielka tvrz (obronny dworek) z folwarkiem – typowa siedziba niezbyt znaczącego rodu szlacheckiego. Przez kolejne stulecia właściciele zmieniali się często, a majątek trafiał w ręce drobnej szlachty i mieszczan.

W 1623 roku dobra kupił Severin Táhlo z Horštejna. Kilkadziesiąt lat później, w 1650 roku, Jan Jindřich z Bedeberky, wcześniej burmistrz Pilzna, sprzedał posiadłość Theofilowi Kleo z Roudné. To właśnie w tym okresie, po pożarze poprzedniej renesansowej tvrz (z której zachowały się piwnice), na jej miejscu wzniesiono barokowy zameček. Po kolejnym pożarze, u schyłku XVIII wieku, budynek został gruntownie przebudowany, a w 1817 roku otrzymał klasycystyczną formę. Wygląd zamku dopracowano jeszcze w drugiej połowie XIX wieku – dodano wówczas mansardowy dach i empirową fasadę.

Po 1949 roku majątek przeszedł na własność państwa i do 1993 roku funkcjonowało tu spółdzielcze gospodarstwo rolne. Od 1993 roku zespół zamkowo-folwarczny należy do rodziny Slepičků, która prowadzi tu ekologiczne gospodarstwo.

Co można zobaczyć na miejscu?

Zespół zamkowy obejmuje sam budynek dworski, obszerny dwór folwarczny oraz park, a całość jest wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej. Obecni właściciele otworzyli teren dla odwiedzających i prowadzą tu gospodarstwo ekologiczne – uprawę zbóż metodą organiczną oraz wypas bydła.

Główną atrakcją dla rodzin z dziećmi jest niewielki zwierzyniec nazwany „Zvířata, která změnila svět" (Zwierzęta, które zmieniły świat), gdzie można zobaczyć kamerunskie owce i kozy, bydło, konie, świnie, króliki, gęsi, kaczki, kury, gołębie, papugi, pawie, indyki, perlice oraz strusie. W jednej z chat na terenie statku działa ekspozycja „Jak se dříve žilo" (Jak się dawniej żyło), przybliżająca codzienne życie na wsi. Gospodarstwo organizuje też programy edukacyjne dla szkół i przedszkoli.

Kiedy warto przyjechać?

Statek jest dostępny sezonowo. W maju, czerwcu, wrześniu i październiku otwarty jest w soboty, niedziele i święta w godzinach 13.00–17.00. W lipcu i sierpniu godziny otwarcia rozszerzają się na środę–niedzielę oraz święta, również w godzinach 13.00–17.00.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest zamek od Pilzna? Około 15 km, co pozwala odwiedzić go w ramach jednodniowej wycieczki z miasta.

Czy zamek można zwiedzać od wewnątrz? Zespół funkcjonuje głównie jako otwarty teren folwarczny z mini-zoo i ekspozycją wiejskiego życia, a nie jako klasyczna trasa zamkowa z wnętrzami reprezentacyjnymi.

Czy to dobre miejsce dla dzieci? Tak – zwierzyniec z domowymi zwierzętami oraz programy edukacyjne czynią z tego miejsca atrakcję rodzinną.

Kto obecnie zarządza obiektem? Od 1993 roku majątek prowadzi rodzina Jana i Jaroslavy Slepičků, którzy postawili na rolnictwo ekologiczne i turystykę.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak, w odległości około 1 km znajduje się zbiornik wodny Hracholuská nádrž, popularny cel wycieczek w regionie plzeńskim.