Castle Buben

Hrad Buben to malownicza średniowieczna ruina w gminie Plešnice, w kraju pilzneńskim, około 15 km na zachód od Pilzna. Warownia stoi na skalistym cyplu ponad miejscem, w którym łączą się rzeka Mže i potok Plešnický, co przez wieki dawało jej naturalną ochronę i widok na okolicę.

Jak dotrzeć?

Do ruin prowadzi leśna ścieżka spacerowa z Plešnic, licząca około 2 km, którą spokojnym krokiem pokonuje się w 15–20 minut. Trasa biegnie wzdłuż potoku, przez las, dzięki czemu sam dojazd i podejście do zamku stanowią przyjemny element wycieczki, chętnie polecany również rodzinom z dziećmi. Miejsce jest ogólnodostępne i nie wymaga biletu wstępu.

Co warto zobaczyć?

Z dawnego założenia obronnego zachowały się fragmenty murów, które wciąż pozwalają odtworzyć układ dawnej warowni. Na terenie ruin można odnaleźć pozostałości kominka oraz wnękowego siedziska w murze — detale świadczące o tym, że zamek pełnił niegdyś funkcję mieszkalną, a nie wyłącznie obronną. Skalny cypel, na którym stoi budowla, sam w sobie jest atrakcją krajobrazową — z góry roztacza się widok na dolinę rzeki i otaczające lasy.

Historia zamku

Początki zamku sięgają pierwszej tercji XIV wieku — wzniesiony został przez przedstawicieli rodu wywodzącego się ze Strakonic. Pierwsze pisane wzmianki o warowni pochodzą z połowy tego stulecia. To właśnie od tej budowli wzięli nazwisko rycerze z rodu Buben, którzy zachowali je nawet po tym, jak w drugiej połowie XIV wieku sprzedali siedzibę i przenieśli się do innych posiadłości. Według miejscowej legendy nazwa zamku — od czeskiego słowa oznaczającego bęben — wzięła się stąd, że jego założyciel witał gości biciem w bęben.

W kolejnych stuleciach zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli razem z okolicznymi dobrami ziemskimi. Odosobnione położenie sprawiło, że od XVI wieku przestał być wykorzystywany jako stała siedziba mieszkalna, a bez bieżącej konserwacji zaczął powoli popadać w ruinę. Już w 1567 roku wzmiankowano go jako opuszczony.

Losy ruin i ochrona zabytku

Mimo postępującego niszczenia zamek przetrwał w formie na tyle czytelnej, że już na początku XX wieku, w 1912 roku, czeski klub turystyczny przeprowadził pierwsze większe prace zabezpieczające. Gruntowną konserwację wykonano w latach 30. XX wieku. Nieco mniej udana okazała się interwencja z 2010 roku, przeprowadzona przy użyciu współczesnych materiałów budowlanych — naruszyła ona stabilność odnowionych fragmentów, czego skutkiem było zawalenie się jednej z baszt w 2013 roku.

Od lat 60. XX wieku ruiny figurują jako chroniony zabytek kultury. W 2010 roku państwo przekazało obiekt gminie Plešnice, która od tego czasu formalnie opiekuje się zamkiem i dba o utrzymanie go w stanie dostępnym dla zwiedzających.

Kiedy przyjechać?

Jako obiekt położony w lesie, na wolnym powietrzu, Buben najlepiej zwiedzać wiosną i latem, gdy trasa spacerowa jest sucha i łatwo przejezdna, a zieleń wokół ruin prezentuje się najbardziej malowniczo. Jesienią, dzięki mniejszej liczbie odwiedzających, można liczyć na spokojniejszy spacer.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się nazwa zamku Buben? Według legendy jego założyciel witał przybywających gości biciem w bęben — od czeskiego słowa „buben" wywodzi się nazwa warowni, a później także nazwisko związanego z nią rodu rycerskiego.

Kiedy powstał zamek? Warownię wzniesiono w pierwszej tercji XIV wieku, a pierwsze pisane wzmianki o niej pochodzą z połowy tego stulecia.

Co można dziś zobaczyć na miejscu? Zachowały się fragmenty murów obronnych, pozostałości kominka oraz wnękowego siedziska, a samo wzniesienie oferuje widok na dolinę rzeki Mže.

Jak dojść do ruin? Z Plešnic prowadzi oznakowana ścieżka leśna wzdłuż potoku, licząca około 2 km, którą pokonuje się pieszo w 15–20 minut.