Château de Vaire

Château de Vaire stoi w niewielkiej miejscowości Vaire, w departamencie Doubs, w regionie Franche-Comté, jakieś 13 km na północny wschód od Besançon. Rezydencja wznosi się nad doliną rzeki Doubs, na wzgórzu, które od czasów gallo-rzymskich pełniło funkcję strażnicy nad okolicą.

Jak dotrzeć do Château de Vaire?

Zamek leży blisko Besançon, stolicy regionu, skąd najwygodniej wyruszyć samochodem doliną Doubs w kierunku północno-wschodnim. Sama miejscowość Vaire jest mała, więc warto traktować wizytę jako spokojny, kameralny przystanek na trasie między Besançon a okolicznymi wioskami Franche-Comté, a nie osobny, całodniowy cel podróży.

Co kryje historia tego miejsca?

Wzgórze nad Vaire ma metrykę znacznie starszą niż obecny pałac. W okresie gallo-rzymskim stał tu castrum strzegący doliny, a w XI wieku miejscowy pan Gauthier de Vaire, wasal hrabstwa Burgundii, wzniósł w tym miejscu warowną twierdzę. Los tej pierwszej budowli przypieczętowała polityka króla Francji: po śmierci Karola Zuchwałego w 1477 roku Ludwik XI przyłączył Księstwo Burgundii do korony i kazał zburzyć zamki, które stawiały opór — twierdza w Vaire podzieliła ten los.

Obecny budynek to dzieło znacznie późniejsze. W 1703 roku Gabriel Boisot, prokurator generalny przy parlamencie w Besançon, uzyskał od króla zgodę na odkupienie baronii Vaire. To jego syn, Jean-Antoine Boisot, podjął się kosztownej budowy nowej rezydencji, wznoszonej w latach 1713–1717, i to on założył przy niej pierwszy ogród francuski we Franche-Comté.

Zamek odegrał też rolę w wydarzeniach epoki napoleońskiej — w 1814 roku książę Alojzy z Liechtensteinu, dowodzący trzema dywizjami wojsk austriackich, urządził tu na sześć miesięcy swoją kwaterę główną, ustawiając na tarasach działa wymieniające ogień z osłabioną Wielką Armią Napoleona. Podczas drugiej wojny światowej budynek zajęły wojska niemieckie.

Co zobaczysz na miejscu?

Główny budynek reprezentuje klasycystyczny styl typowy dla francuskiej architektury rezydencjonalnej początku XVIII wieku. Fasady są zorientowane na osi wschód–zachód, korpus główny ma centralny ryzalit, a nad piętrem znajdującym się nad piwnicami rozciąga się poddasze doświetlone lukarnami, przykryte płaskim dachem krytym dachówką.

Równie ważny jak sam budynek jest otaczający go ogród — uznawany za jeden z pierwszych ogrodów francuskich założonych na terenie Franche-Comté i jeden z piękniejszych przykładów tego stylu w regionie. Kompozycja opiera się na trzech tarasach z dwoma basenami, rabatami kwiatowymi, strzyżonymi w geometryczne formy cisami oraz trawiastymi boulingrinami przed elewacją główną. Zarówno zamek, jak i ogród są dziś objęte ochroną jako zabytki historyczne (monuments historiques).

Kiedy przyjechać?

Obiekt jest dostępny dla zwiedzających sezonowo, latem — restaurowany kompleks otwarto dla turystów w 1992 roku. Zwiedzanie odbywa się w godzinach 14:00–18:00: w niedziele lipca oraz 14 lipca, a także codziennie w sierpniu. Poza tym okresem najlepiej ograniczyć się do spaceru wokół terenu i podziwiania fasady oraz tarasów ogrodowych z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Château de Vaire? W miejscowości Vaire, w departamencie Doubs, w regionie Franche-Comté, około 13 km na północny wschód od Besançon, w dolinie rzeki Doubs.

Kto zbudował obecny zamek? Jean-Antoine Boisot, syn Gabriela Boisota, który w 1703 roku odkupił baronię Vaire. Budowę prowadzono w latach 1713–1717.

Czy na miejscu zachowały się ślady wcześniejszych budowli? Samego średniowiecznego zamku Gauthiera de Vaire z XI wieku już nie ma — został zburzony po 1477 roku na rozkaz Ludwika XI. Obecna rezydencja to konstrukcja z XVIII wieku.

Kiedy można zwiedzać ogrody i wnętrza? Latem, w godzinach 14:00–18:00: w niedziele lipca, 14 lipca oraz codziennie w sierpniu.