Buysesmolen, Herzele

Buysesmolen to drewniany wiatrak typu koźlak (staakmolen) stojący w Sint-Antelinks, wsi wchodzącej w skład gminy Herzele we Flandrii Wschodniej. Młyn zajmuje się mieleniem zboża i jest jednym z symboli lokalnego dziedzictwa przemysłowego regionu Herzele.

Jak długo w tym miejscu stoi młyn?

Miejsce to ma bardzo długą historię związaną z wiatrakami – już w XIII wieku w Sint-Antelinks funkcjonował młyn wietrzny. Przez wieki obiekt należał do opactwa premonstratensów w Ninove, co wskazuje na ścisły związek młynarstwa z instytucjami kościelnymi, typowy dla średniowiecznej i wczesnonowożytnej Flandrii. Dopiero okres okupacji francuskiej przyniósł zmianę własności – młyn przeszedł wtedy w ręce prywatne, kończąc stuletnią zależność od kościelnego właściciela.

Kto był właścicielem młyna w XIX i XX wieku?

W 1839 roku Buysesmolen trafił w posiadanie rodziny Buyse, od której pochodzi obecna nazwa obiektu. Rodzina zarządzała młynem przez ponad sto lat, aż w 1975 roku sprzedała go władzom belgijskim – konkretnie Regionowi Flamandzkiemu. Wcześniej, w 1944 roku, młyn został wpisany na listę zabytków chronionych prawem, co miało zabezpieczyć go przed rozbiórką lub niekontrolowaną przebudową w trudnym powojennym okresie.

Co stało się z młynem w latach 60. i 70.?

W latach 60. XX wieku powstały plany renowacji zabytkowej konstrukcji, jednak zanim doszło do ich pełnej realizacji, młyn spotkał dramatyczny los. Podczas upalnego lata 1976 roku, w trakcie gwałtownej burzy, Buysesmolen zawalił się. Był to poważny cios dla lokalnego dziedzictwa – drewniana konstrukcja koźlaka, licząca sobie wówczas dziesiątki lat od ostatniej większej przebudowy, nie wytrzymała naporu żywiołu.

Jak odbudowano Buysesmolen?

Przez kilkadziesiąt lat po zawaleniu miejsce pozostawało bez działającego młyna. Przełom nastąpił w 2003 roku, gdy właściciel obiektu – Region Flamandzki – zawarł długoterminową umowę dzierżawy z gminą Herzele. Umowa ta otworzyła drogę do pełnej rekonstrukcji wiatraka. Prace odbudowy prowadzone były w latach 2007–2008 przez firmę młynarską Molenbouw Thomaes nv z miejscowości Beveren-Roeselare, specjalizującą się w rekonstrukcji tradycyjnych wiatraków flamandzkich. Odbudowa objęła zarówno drewnianą konstrukcję nośną koźlaka, jak i mechanizm młyński umożliwiający mielenie zboża.

Kiedy odbudowany młyn został oficjalnie otwarty?

Zwieńczeniem kilkuletnich prac był uroczysty moment ponownego uruchomienia młyna – 15 sierpnia 2009 roku Buysesmolen został formalnie zainaugurowany. Data ta symbolicznie zamknęła ponad trzydziestoletni okres, w którym miejsce po zawalonym wiatraku czekało na odbudowę, i przywróciła Sint-Antelinks charakterystyczny element krajobrazu wiejskiego.

Najczęstsze pytania

Czym jest Buysesmolen? To drewniany wiatrak typu koźlak (staakmolen) do mielenia zboża, znajdujący się w Sint-Antelinks w gminie Herzele.

Od kiedy istnieje młyn w tym miejscu? Wiatrak w tej lokalizacji funkcjonuje od XIII wieku, choć obecna konstrukcja jest wynikiem odbudowy z lat 2007–2008.

Dlaczego młyn musiał być odbudowany? Oryginalna konstrukcja zawaliła się podczas burzy latem 1976 roku.

Kiedy odbudowany młyn otwarto dla zwiedzających? Uroczyste otwarcie odbudowanego młyna odbyło się 15 sierpnia 2009 roku.

Skąd pochodzi nazwa młyna? Nazwa pochodzi od rodziny Buyse, właścicieli obiektu od 1839 roku aż do sprzedaży państwu belgijskiemu w 1975 roku.