béguinage of Courtrai

Begijnhof w Kortrijk (fr. Béguinage de Courtrai), znany też jako begijnhof św. Elżbiety, to jedno z najlepiej zachowanych świeckich zgromadzeń zakonnych w Belgii, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1998 roku razem z dwunastoma innymi flamandzkimi begijnhofami. Znajduje się w centrum Kortrijk, nieopodal rzeki Leie, i do dziś zachowuje atmosferę odosobnionego, cichego miasteczka wewnątrz miasta.

Kiedy powstał begijnhof?

Początki wspólnoty sięgają 1238 roku. Begijki — kobiety, które chciały prowadzić życie religijne, modlić się i pracować na rzecz wspólnoty, nie składając jednak ślubów zakonnych i nie odcinając się całkowicie od świata — zakładały tego typu osiedla w wielu miastach Flandrii już od XIII wieku. Begijnhof w Kortrijk przez stulecia był wielokrotnie niszczony, między innymi podczas konfliktów zbrojnych, które dotykały region. Obecny kształt zawdzięcza w dużej mierze odbudowie w XVII wieku.

Co dziś można zobaczyć na terenie begijnhofu?

Rdzeń zabudowy stanowi około czterdziestu barokowych domków, z których każdy ma własny, ogrodzony ogródek od strony ulicy. Wąskie, brukowane uliczki prowadzą między szeregami tych niewielkich budynków, tworząc kameralny, niemal wiejski klimat w samym centrum miasta. Na terenie stoją trzy kaplice — najważniejsza z nich, gotycka kaplica św. Mateusza, pochodzi z 1464 roku i w XVIII wieku została częściowo przebudowana w duchu baroku.

Kim były begijki i dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?

Begijki nie były zakonnicami w ścisłym sensie — nie składały dozgonnych ślubów, mogły opuścić wspólnotę i wrócić do świeckiego życia, ale w praktyce wiele z nich spędzało w begijnhofach całe życie, utrzymując się z pracy (najczęściej rękodzieła, np. koronkarstwa) i wspólnej modlitwy. Tego rodzaju wspólnoty rozwijały się w Niderlandach od XIII wieku jako odpowiedź na potrzebę kobiet chcących żyć duchowo, bez wstępowania do klasztoru. Begijnhof w Kortrijk jest szczególnie znany za sprawą Marcelli Pattyn, ostatniej żyjącej begijki na świecie, która mieszkała tutaj w latach 1960–2005 aż do swojej śmierci.

Dlaczego begijnhof w Kortrijk trafił na listę UNESCO?

W 1998 roku UNESCO wpisało trzynaście flamandzkich begijnhofów na Listę Światowego Dziedzictwa jako świadectwo unikalnego w skali Europy ruchu religijno-społecznego kobiet świeckich. Begijnhof w Kortrijk został doceniony za dobry stan zachowania historycznej zabudowy oraz za czytelny, autentyczny układ urbanistyczny — sieć uliczek, domków i kaplic, który niemal się nie zmienił od czasu odbudowy w XVII wieku.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Begijnhof znajduje się w samym centrum Kortrijk, co czyni go łatwym punktem na trasie spaceru po mieście. Teren jest ogólnodostępny i można po nim spacerować, podziwiając architekturę z zewnątrz — domki są w większości zamieszkane lub pełnią funkcje społeczne, więc nie wszystkie wnętrza są dostępne dla zwiedzających. W pobliżu działa centrum poświęcone historii begijek, gdzie można dowiedzieć się więcej o codziennym życiu mieszkanek tego miejsca na przestrzeni wieków. Warto odwiedzić begijnhof poza największym ruchem turystycznym, by w pełni docenić ciszę i klimat tego miejsca, tak różnego od tętniącego życiem centrum Kortrijk tuż za jego murami.

Najczęstsze pytania

Czy begijnhof w Kortrijk jest wpisany na listę UNESCO? Tak, od 1998 roku, jako jeden z trzynastu flamandzkich begijnhofów.

Kiedy powstał begijnhof w Kortrijk? Wspólnota sięga 1238 roku, choć obecna zabudowa pochodzi głównie z XVII wieku po wcześniejszych zniszczeniach.

Kim była Marcella Pattyn? Ostatnią żyjącą begijką na świecie, mieszkającą w begijnhofie w Kortrijk od 1960 do swojej śmierci w 2005 roku.

Czy można zwiedzać wnętrza domków? Większość domków jest zamieszkana lub pełni inne funkcje, więc zwiedzanie ogranicza się głównie do spaceru po terenie i oglądania architektury z zewnątrz oraz odwiedzenia kaplic.