Zabytki w Wielkiej Brytanii
Lista 579 miejsc z kategorii Zabytki w Wielkiej Brytanii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 331 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Chiswick House, Backwell House, Westbury On Trym War Memorial.
-
Westhoughton Town Hall
Bolton
Westhoughton Town Hall to budynek ratusza przy Market Street w Westhoughton, mieście należącym do hrabstwa Wielki Manchester w Anglii. Administracyjnie leży w obrębie gminy Bolton. Dziś mieści się tu siedziba rady miejskiej Westhoughton, która w tym gmachu odbywa swoje posiedzenia. Czym jest Westhoughton Town Hall? To budynek komunalny, czyli miejsce, w którym zbiera się lokalny samorząd. Rada miejska Westhoughton (Westhoughton Town Council) obraduje właśnie tutaj, a sam gmach stoi w centrum miejscowości, przy jednej z jej głównych ulic. Nie jest to muzeum ani typowa atrakcja z biletami – to działająca instytucja publiczna, którą warto obejrzeć jako element architektury dawnego przemysłowego miasteczka. Kiedy i przez kogo został zbudowany? Projekt przygotowała boltońska pracownia Bradshaw and Gass. Przetarg na budowę ogłoszono w 1902 roku, a kontrakt wygrała firma Townson and Sons z Bolton, oferując kwotę 4922 funtów. Kamienie węgielne położono w kwietniu 1903 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło 7 grudnia 1904 roku. W części źródeł pojawia się samo „1903" jako rok budowy, dlatego daty bywają podawane różnie – zależy, czy liczymy początek prac, czy oddanie budynku do użytku. Fasady wykończono terakotą sprowadzoną z Ruabon w Walii, co nadaje budynkowi charakterystyczny, ceglasto-czerwony wygląd typowy dla edwardiańskiej architektury publicznej północnej Anglii. Co stało wcześniej na tym miejscu? Nowy ratusz zastąpił wcześniejsze biura lokalnej rady (Local Board), mieszczące się na skrzyżowaniu Market Street i Wigan Road. Przeniesienie urzędu do reprezentacyjnego gmachu odzwierciedlało rosnące znaczenie Westhoughton na przełomie XIX i XX wieku. Późniejsze zmiany W 1947 roku usunięto dzwon zegarowy, ponieważ jego drgania uszkadzały konstrukcję. W 1992 roku budynek rozbudowano według projektu tego samego biura architektonicznego, które stworzyło oryginał; nowa część została dopasowana stylem do starszej i trudno ją odróżnić od niej na pierwszy rzut oka. Obok ratusza stoi biblioteka z salą Carnegie Hall, ufundowana ze środków Andrew Carnegiego i otwarta 24 marca 1906 roku. Razem tworzą zespół budynków publicznych w sercu miasta. Planowana jest także modernizacja ratusza – wybrano już pracownię Good & Tillotson z Bolton do przygotowania projektu remontu o wartości około 2,5 mln funtów, z zamiarem pozostawienia siedziby rady przy Market Street. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Westhoughton Town Hall? Przy Market Street w Westhoughton, w hrabstwie Wielki Manchester, w pobliżu Bolton. Współrzędne to około 53,5488 N, 2,5205 W. Czy w ratuszu można zwiedzać wnętrza? Budynek pełni funkcję siedziby rady miejskiej, więc dostęp zależy od bieżących wydarzeń i godzin urzędowania. Najłatwiej obejrzeć jego fasadę z ulicy. Kiedy otwarto ratusz? 7 grudnia 1904 roku, po położeniu kamieni węgielnych w kwietniu 1903 roku. Kto go zaprojektował? Boltońska firma Bradshaw and Gass. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Sąsiednią bibliotekę z Carnegie Hall oraz samo centrum Westhoughton, położone niedaleko Bolton i Wigan.
-
Portobello Town Hall
Edynburg
Portobello Town Hall to dawny ratusz nadmorskiej dzielnicy Portobello w Edynburgu, stojący przy High Street. Budynek ma status zabytku kategorii B i jest dziś zarządzany przez Portobello Central SCIO, organizację społeczną, która opiekuje się nim w imieniu mieszkańców. Dla gości zainteresowanych historią lokalnej samorządności to ciekawy przystanek podczas spaceru po najbardziej "plażowej" części miasta. Czym jest Portobello Town Hall? To miejska budowla komunalna, wzniesiona na początku XX wieku (źródła podają lata 1912–1914), a jej projekt przypisuje się architektowi Jamesowi Andersonowi Williamsonowi. Ratusz stoi przy głównej ulicy Portobello, niedaleko promenady i szerokiej piaszczystej plaży nad zatoką Firth of Forth. Ze względu na wartość architektoniczną figuruje na liście obiektów chronionych kategorii B. Jak wygląda historia ratusza? Portobello uzyskało prawa miejskie jako burgh w 1833 roku i przez długi czas funkcjonowało jako samodzielne miasto. Wcześniejszy ratusz, zaprojektowany przez Roberta Patersona przy High Street 118, ukończono w 1878 roku (część źródeł podaje 1877); dziś mieści się w nim komisariat policji. W 1896 roku, na mocy ustawy Edinburgh Extension Act, Portobello zostało włączone w granice Edynburga. Ustawa nałożyła na władze Edynburga obowiązek wzniesienia i utrzymania ratusza w Portobello, co doprowadziło do powstania obecnego gmachu. Co się działo z budynkiem w ostatnich latach? W czerwcu 2019 roku rada miasta zamknęła ratusz, ponieważ stwierdzono zły stan murów i tynków. W lipcu 2021 roku grupa Portobello Central uzyskała formę prawną SCIO (Scottish Charitable Incorporated Organisation). W listopadzie 2022 roku komitet finansowy City of Edinburgh Council zgodził się zaproponować jej 25-letnią dzierżawę za symboliczny 1 funt rocznie, z obowiązkiem pełnego utrzymania i remontów budynku. Model ten ma zapewnić ratuszowi przyszłość jako przestrzeni służącej lokalnej społeczności. Jak zwiedzać i na co zwrócić uwagę? Ratusz najlepiej obejrzeć z zewnątrz podczas spaceru wzdłuż High Street. Zwróć uwagę na elewację i proporcje typowe dla edwardiańskich budynków publicznych. Ponieważ stan użytkowania obiektu zmieniał się w ostatnich latach, przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje u zarządcy, Portobello Central. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Portobello Town Hall? Przy High Street w dzielnicy Portobello we wschodniej części Edynburga, w Szkocji. Kto zarządza budynkiem? Portobello Central SCIO, społeczna organizacja charytatywna. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, ma status obiektu chronionego kategorii B. Czy Portobello było kiedyś osobnym miastem? Tak, od 1833 roku jako burgh, aż do włączenia do Edynburga w 1896 roku. Czy to dobry punkt na spacer? Tak, ratusz leży przy głównej ulicy dzielnicy, kilka kroków od plaży i nadmorskiej promenady, więc łatwo połączyć go ze spacerem brzegiem morza.
-
Bradford City Hall
Bradford
Ratusz w Bradford (Bradford City Hall) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków West Yorkshire. Neogotycki budynek z wysoką wieżą zegarową stoi w centrum miasta, przy Centenary Square, i do dziś jest symbolem wiktoriańskiej potęgi Bradford. Jak wygląda ratusz w Bradford? Budynek utrzymano w stylu gotyku weneckiego. Część źródeł wskazuje też na inspirację florencką siedzibą władz, Palazzo Vecchio. Najbardziej charakterystyczny jest smukły dzwonnik, czyli wieża zegarowa o wysokości około 220 stóp (ok. 67 m). W wieży działa zegar, a w jej wnętrzu mieści się carillon, zestaw 13 dzwonów. Wieża pełniła w XIX wieku także funkcję wentylacyjną. Na elewacji umieszczono rzeźby postaci historycznych, wśród nich angielskich monarchów oraz Olivera Cromwella. Ratusz ma status zabytku klasy I (Grade I listed), czyli najwyższej kategorii ochrony w Anglii. Nadal jest siedzibą lokalnej administracji w Bradford. Kto zaprojektował ratusz i kiedy go zbudowano? Poprzednią siedzibą władz miejskich był budynek dawnej remizy przy Swain Street. W 1869 roku ogłoszono konkurs na nowy ratusz. Wygrała go miejscowa pracownia Lockwood and Mawson, wybrana spośród 31 zgłoszonych projektów. Ten sam zespół zaprojektował w Bradford także Wool Exchange, giełdę wełny w podobnej, gotyckiej stylistyce, oraz St George's Hall, a także znaczną część modelowej osady przemysłowej Saltaire. Budowę prowadziła firma John Ives & Son z pobliskiego Shipley. Prace trwały około trzech lat i kosztowały około 100 tysięcy funtów. Ratusz oficjalnie otwarto 9 września 1873 roku, w czasie, gdy Bradford należało do światowych stolic przemysłu wełnianego. Rozbudowy z początku XX wieku Na przełomie XIX i XX wieku budynek powiększono. W rozbudowie uczestniczył Richard Norman Shaw, znany architekt, który według Victorian Web pracował jako konsultant miejskiego architekta F. E. P. Edwardsa w latach 1905–1909. Wcześniejsze etapy prac łączy się z nazwiskiem Williama Williamsona, a zakończono je około 1914 roku. Szczegóły podziału zasług bywają w źródłach opisywane różnie, dlatego warto traktować daty jako orientacyjne. Centenary Square i okolica Ratusz stoi przy Centenary Square, dużym placu miejskim, który stanowi naturalne miejsce spotkań mieszkańców i odwiedzających. Dzięki otwartej przestrzeni wieżę widać z daleka, a sam budynek prezentuje się znacznie efektowniej niż wiele innych zabytków wciśniętych w ciasną zabudowę. To dobry punkt wyjścia do spaceru po centrum Bradford i zwiedzania innych wiktoriańskich budowli, takich jak wspomniany Wool Exchange. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Bradford można zwiedzać? Budynek nadal pełni funkcje urzędowe, więc dostępność wnętrz zależy od wydarzeń i organizowanych wycieczek. Z zewnątrz elewację i wieżę można oglądać o każdej porze z Centenary Square. Aktualne informacje o zwiedzaniu najlepiej sprawdzić na stronie turystycznej miasta. W jakim stylu zbudowano ratusz? W stylu gotyku weneckiego, z elementami nawiązującymi do włoskich ratuszy średniowiecznych. Kiedy otwarto ratusz w Bradford? 9 września 1873 roku. Jak wysoka jest wieża zegarowa? Ma około 220 stóp, czyli około 67 metrów. Gdzie znajduje się ratusz? W centrum Bradford w hrabstwie West Yorkshire, przy Centenary Square.
-
Ealing Town Hall
London
Ealing Town Hall to wiktoriański budynek municypalny przy New Broadway w dzielnicy Ealing w zachodnim Londynie. Pełni funkcję ratusza gminy Ealing (London Borough of Ealing) i jest obiektem zabytkowym klasy II (Grade II), wpisanym na listę 19 stycznia 1981 roku. Czym jest Ealing Town Hall? To obywatelski symbol centrum Ealing, położony w okręgu pocztowym W5 przy New Broadway, głównej ulicy handlowej okolicy. Budynek jest siedzibą lokalnych władz, a jego neogotycka architektura sprawia, że należy do najbardziej rozpoznawalnych zabytków dzielnicy. Kto go zaprojektował i kiedy został otwarty? Autorem projektu był Charles Jones, geodeta i inżynier miejski pracujący dla rady. Jones zaprojektował wcześniej starszy ratusz przy The Mall, dlatego Ealing ma dziś dwa historyczne ratusze. Wykonawcą był Hugh Knight, a nazwiska obu mężczyzn widnieją na budynku. Prace rozpoczęto w połowie lat 80. XIX wieku, a nowy ratusz uroczyście otworzyli 15 grudnia 1888 roku książę i księżna Walii. Książę został później królem Edwardem VII. Jak wygląda budynek? Ratusz zbudowano w stylu neogotyckim, popularnym w wiktoriańskiej architekturze publicznej. O jego charakterze decydują ostrołukowe detale i reprezentacyjna, urzędowa kompozycja typowa dla epoki. Wielka sala wewnątrz nosi nazwę Victoria Hall i upamiętnia złoty jubileusz królowej Wiktorii z 1887 roku, wiążąc otwarcie gmachu z jednym z wielkich wydarzeń królewskich tamtych czasów. Jak budynek zmieniał się w czasie? W 1930 roku wiktoriański gmach znacznie rozbudowano. Wejście po prawej stronie pochodzi z tej rozbudowy i zostało zaprojektowane przez biuro Prynne & Johnstone. Dzięki temu ratusz zachował dwie warstwy historii: pierwotne dzieło Charlesa Jonesa oraz dobudowy z początku XX wieku. Czy jest chroniony? Tak. Ealing Town Hall ma status Grade II (wpis nr 1358791 na National Heritage List for England). Oznacza to, że wszelkie zmiany w budynku muszą uwzględniać jego wartość historyczną i architektoniczną. Zwiedzanie Ealing Town Hall Ratusz leży w samym centrum Ealing, więc łatwo połączyć jego obejrzenie ze spacerem po New Broadway i pobliskich ulicach. Z zewnątrz to ciekawy przykład wiktoriańskich ambicji miejskich w ówczesnym, rozwijającym się przedmieściu Londynu. Ponieważ to czynny budynek urzędowy i miejsce wydarzeń, dostęp do wnętrz zależy od tego, co się w nim odbywa, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na stronie gminy. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Ealing Town Hall? Przy New Broadway w Ealing, Londyn W5. Kto zaprojektował Ealing Town Hall? Charles Jones, geodeta rady, autor także starszego ratusza przy The Mall. Kiedy go otwarto? Uroczyście otworzyli go książę i księżna Walii 15 grudnia 1888 roku. Czym jest Victoria Hall? To sala w budynku, nazwana na cześć złotego jubileuszu królowej Wiktorii w 1887 roku. Czy to zabytek? Tak, od 1981 roku ma status Grade II.
-
Leeds Town Hall
Leeds
Leeds Town Hall to XIX-wieczny ratusz przy The Headrow w Leeds, w hrabstwie West Yorkshire w Anglii. Zbudowano go w latach 1853–1858 według projektu architekta Cuthberta Brodricka. Dziś budynek pełni głównie rolę sali koncertowej, konferencyjnej i weselnej, a część jego biur nadal zajmują wydziały urzędu miasta. Dlaczego warto zobaczyć Leeds Town Hall? Ratusz miał pokazać potęgę wiktoriańskiego Leeds, wówczas dynamicznie rozwijającego się miasta przemysłowego. Od 1951 roku jest wpisany na listę zabytków w najwyższej kategorii, Grade I. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków miasta i dobry punkt startowy na spacer po centrum. Jaka jest historia budynku? Gmach zaplanowano jako wielofunkcyjny: miały się w nim znaleźć sale sądowe, sala obrad rady miejskiej, biura, sala publiczna i zespół reprezentacyjnych pomieszczeń. Prace trwały od 1853 do 1858 roku. Wieża zegarowa nie wchodziła w pierwotne plany. Brodrick dodał ją w 1856 roku, gdy władze miasta chciały mocniejszego akcentu architektonicznego. Mierząca około 225 stóp (ok. 69 m) wieża była najwyższą budowlą w Leeds od 1858 do 1966 roku. Rzeźby do budynku wykonał John Thomas. Przed wejściem stoją lwy z portlandzkiego kamienia, dłuta Williama Daya Keyworta z Londynu, z 1867 roku. W 1877 roku wprowadzono zmiany projektowe, za które odpowiadał miejski inspektor budowlany A. W. Morant. W 1933 roku oddano do użytku Civic Hall i część funkcji ratusza przeniesiono. Po otwarciu Leeds Combined Court Centre w 1993 roku sądy również opuściły gmach, a ratusz zyskał dzisiejszy, bardziej kulturalny charakter. Co zobaczyć w środku? Sercem budynku jest Victoria Hall, dawniej zwana Great Hall. To okazała sala koncertowa o wysokości sięgającej niemal 30 metrów. Wnętrza ozdobił John Crace, zaproszony przez Brodricka do realizacji jego wizji. W sali stoją organy, zaprojektowane przez Brodricka i zaliczane do największych tego typu w Europie. Zabrzmiały podczas uroczystego otwarcia w 1858 roku, w którym uczestniczyła królowa Wiktoria. W 2021 roku miasto ogłosiło projekt renowacji instrumentu, obejmujący wymianę wiatrownic, systemu zasilania powietrzem i stołu gry. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Leeds Town Hall? Przy The Headrow, w centrum Leeds, West Yorkshire. Kto zaprojektował ratusz? Cuthbert Brodrick, a budowa trwała w latach 1853–1858. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, od 1951 roku ma status Grade I. Do czego służy dziś? Głównie jako miejsce koncertów, konferencji i ślubów; część biur zajmują nadal wydziały urzędu miasta. Czy wieża zegarowa była w pierwotnym projekcie? Nie, Brodrick dodał ją w 1856 roku. Czy można wejść do środka? Wnętrza są wykorzystywane na wydarzenia, dlatego przed wizytą sprawdź aktualny program i godziny na stronie obiektu.
-
Town Hall and Guildhall
Durham
Town Hall and Guildhall (ratusz i gildia) stoją przy Market Place w samym sercu Durham w Anglii i od wieków są centrum życia obywatelskiego miasta. Kompleks łączy historyczny budynek gildii z wiktoriańską fasadą ratusza i jest chroniony jako zabytek wpisany do rejestru w klasie II*. Jaka jest historia ratusza i Guildhall? Zgromadzenia miejskie odbywały się w tym miejscu już w XIV wieku, kiedy w 1356 roku wzniesiono tu drewniany budynek gildii. W 1535 roku biskup Cuthbert Tunstall zlecił budowę kamiennego gmachu na jego miejsce. Durham rządzili wówczas biskupi-książęta, którzy mieli bezpośredni wpływ na kształt miejskich budowli. Dzisiejszy Guildhall to głównie konstrukcja siedemnastowieczna. Biskup John Cosin zlecił jej budowę w 1665 roku, a w XVIII wieku budynek został przebudowany. Ratusz rozbudowano w 1752 roku, a dwa lata później, w 1754, odnowiono fasadę. Historic England opisuje całość jako siedemnastowieczny guildhall z osiemnastowiecznymi zmianami. Kto zaprojektował wiktoriańską fasadę? W połowie XIX wieku nad budynkiem pracował architekt Philip Charles Hardwick. W latach 1849–1851 przebudował front Guildhall i dodał balkon, nadając ratuszowi wygląd w stylu gotyku perpendykularnego. Balkon nadal wychodzi na rynek i jest najbardziej rozpoznawalną częścią gmachu widoczną z ulicy. Co działo się w środku? W sali odbywały się zarówno sprawy miejskie, jak i spotkania publiczne. W 1826 roku abolicjonista John Fenwick przemawiał tu na zebraniu poświęconym wyzwoleniu niewolników, co łączy Durham z ogólnokrajową kampanią przeciw niewolnictwu. Wewnątrz znajduje się Burlison Gallery, dobudowana w XIX wieku i nazwana na cześć lokalnego artysty Clementa Burlisona. W budynku są też tablice pamięci mieszkańców Durham poległych w obu wojnach światowych, dlatego jest to miejsce pamięci, a nie tylko administracji. Do czego służy dziś? Ratusz nadal jest oficjalną siedzibą burmistrza Durham, a tradycja tego urzędu sięga 1602 roku. Guildhall to historyczny dom cechów rzemieślniczych i Wolnych Obywateli miasta (City Freemen), a wieloletni związek cechów z tym budynkiem współtworzy jego charakter. Prace w 2008 roku dodały nowe wejście dla publiczności i dostęp bez schodów, więc wejście jest dziś łatwiejsze niż dawniej. Wskazówki dla zwiedzających Budynek stoi przy Market Place, w środku starego miasta, kilka minut pieszo od katedry i zamku w Durham. Najlepszy widok na front z balkonem jest z placu przed budynkiem. Ratusz uczestniczy w Heritage Open Days, gdy zwykle zamknięte wnętrza mogą być udostępnione. Sprawdź aktualny program przed planowaniem wizyty. Warto połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych uliczkach, gdzie jest wiele innych zabytków centrum miasta. Najczęstsze pytania Czy ratusz w Durham jest otwarty dla zwiedzających? To działający budynek miejski, więc dostęp zależy od wydarzeń i ustaleń organizacyjnych. Dobrą okazją do obejrzenia wnętrz są Heritage Open Days. Kiedy zbudowano Guildhall? Obecny budynek pochodzi głównie z XVII wieku, a biskup Cosin zlecił go w 1665 roku, choć gildia stoi w tym miejscu od 1356 roku. Kto zaprojektował front budynku? Philip Charles Hardwick, który w latach 1849–1851 przebudował front i dodał balkon. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, jest wpisany do rejestru zabytków w klasie II*. Gdzie się znajduje? Przy Market Place w centrum Durham, blisko głównych atrakcji starego miasta.
-
Lewisham Town Hall
London
Lewisham Town Hall to ratusz londyńskiej dzielnicy Lewisham, stojący przy Catford Road w południowo-wschodniej części Londynu. Tworzy go zespół budynków z różnych dekad, a jego najstarsza część jest wpisana na listę zabytków jako obiekt Grade II. Czym jest Lewisham Town Hall? To budynek komunalny, w którym dziś mieści się siedziba rady dzielnicy Lewisham (Lewisham London Borough Council). Nie jest to jedna bryła, lecz grupa skrzydeł wznoszonych w kilku okresach. Najstarsza część pochodzi z 1932 roku i składa się z zakrzywionego gmachu, w którym dawniej mieściły się urzędy miejskie, oraz przylegającej do niego sali koncertowej. Nowsze skrzydła dobudowane między latami 50. a 70. XX wieku zajmuje dziś administracja dzielnicy. Kiedy i przez kogo został zbudowany? Rozbudowę z 1932 roku zaprojektowali architekci z biura Bradshaw Gass & Hope w stylu art déco. Prace budowlane prowadziła firma G. E. Wallis & Sons, a rozpoczęły się w maju 1930 roku. Nowy gmach stanął na miejscu dawnej remizy strażackiej i miał być ośrodkiem życia obywatelskiego i kulturalnego okolicy. Według lokalnych źródeł otworzył go książę Yorku. Sali koncertowej nadano lekko neogotyckie akcenty. Miały nawiązywać do sąsiedniego wiktoriańskiego budynku rady parafialnej (vestry hall) z 1875 roku, utrzymanego w stylu gotyckim. Ten starszy gmach przestał pełnić funkcję ratusza w 1932 roku, gdy zastąpił go nowy budynek. Rozebrano go w 1968 roku, mimo prób ocalenia. Dlaczego objęto go ochroną? Zakrzywiony gmach biurowy i sala koncertowa z 1932 roku mają status Grade II, potwierdzony w grudniu 1993 roku. Wpis uznaje zespół za dobry przykład międzywojennej architektury publicznej w Londynie. Późniejsze skrzydła z lat 50.–70. nie należą do chronionego rdzenia. Co stało się z salą koncertową? Sala przyjęła później nazwę Lewisham Concert Hall. Dziś funkcjonuje jako Broadway Theatre, teatr przy Rushey Green w Catford z dwiema widowniami: główną na około 800 miejsc i mniejszą salą studyjną. Oznacza to, że część założenia z 1932 roku nadal służy pierwotnemu, kulturalnemu celowi. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Lewisham Town Hall? Przy Catford Road, w dzielnicy Catford w londyńskim Lewisham, w południowo-wschodnim Londynie. Współrzędne to w przybliżeniu 51,445 N, 0,021 W. Czy budynek nadal działa? Tak. Jest siedzibą rady dzielnicy Lewisham, więc to przede wszystkim budynek administracyjny, a nie atrakcja turystyczna. Miłośnicy architektury mogą podziwiać z ulicy zakrzywioną fasadę z 1932 roku. Czy można tam zobaczyć przedstawienie? Dawna sala koncertowa działa jako Broadway Theatre, które wystawia spektakle na głównej scenie i w sali studyjnej. Aktualny repertuar warto sprawdzić na stronie teatru. W jakim stylu jest najstarsza część? Część z 1932 roku to art déco z kilkoma neogotyckimi akcentami w sali koncertowej, dobranymi tak, by współgrały z nieistniejącym już budynkiem rady parafialnej, który stał obok. Kto go zaprojektował? Rozbudowę z 1932 roku zaprojektowali architekci Bradshaw Gass & Hope. Zwiedzanie Catford to zwykła dzielnica mieszkaniowo-usługowa, więc wizytę przy ratuszu naturalnie łączy się z obejrzeniem Broadway Theatre i okolicznych ulic. Dla osób zainteresowanych architekturą międzywojenną najciekawsze są zakrzywiony gmach biurowy i sala koncertowa.
-
City Hall, Bristol
Bristol
City Hall w Bristolu – ratusz przy College Green City Hall w Bristolu to neogeorgiański gmach w centrum miasta, który od 1956 roku jest siedzibą władz samorządowych. Budynek tworzy szeroki łuk wzdłuż jednej strony placu College Green, naprzeciw katedry w Bristolu, u stóp ulicy Park Street. Dawniej nazywał się Council House, a obecną nazwę nosi od listopada 2012 roku. Jest wpisany do rejestru zabytków w stopniu Grade II*. Kto zaprojektował City Hall i kiedy go zbudowano? Projekt przygotował architekt Vincent Harris w latach 30. XX wieku. Prace budowlane rozpoczęto w 1938 roku, ale przerwała je druga wojna światowa, więc inwestycja przeciągnęła się na kolejne lata. Gmach ukończono w 1952 roku, a oficjalnie otworzyła go królowa Elżbieta II 17 kwietnia 1956 roku. Od tamtej pory mieści się tu ratusz miejski. Jak wygląda budynek? Styl określa się jako powściągliwy neogeorgiański. Konstrukcja opiera się na szkielecie betonowym, a elewację wykończono cegłą z detalami z portlandzkiego kamienia. Szeroka, łukowata fasada podkreśla horyzontalny charakter bryły i dobrze wpisuje się w kształt placu. Uwagę zwracają złocone jednorożce na narożnych pawilonach. To jedna z ostatnich wielkich realizacji tego typu w Wielkiej Brytanii, wzniesiona w czasach, gdy w architekturze królowały już inne trendy, ale zamawiający wciąż stawiali na klasyczną formę. Dlaczego College Green wygląda dziś tak, a nie inaczej? Budowa ratusza wpłynęła na wygląd całego placu. W 1950 roku, na prośbę Harrisa, obniżono poziom trawnika College Green o około 4 stopy i 6 cali (około 1,4 m). Usunięto wtedy drzewa, pomnik oraz średniowieczny High Cross. Architekt miał stwierdzić, że ta zmiana „stworzy” jego budynek. Decyzja budziła kontrowersje, bo dla wielu mieszkańców plac miał własną wartość historyczną. Jak dotrzeć i co zobaczyć w okolicy? City Hall stoi w samym sercu Bristolu, więc łatwo włączyć go w spacer po centrum. Naprzeciw znajdziesz katedrę w Bristolu, a obok zaczyna się Park Street, jedna z głównych ulic prowadzących w górę miasta. Najlepiej obejrzeć fasadę od strony placu, skąd widać pełny łuk budynku. Najczęstsze pytania Czy City Hall w Bristolu to zabytek? Tak, budynek ma status Grade II* na liście zabytków Anglii. Kiedy otwarto City Hall? Oficjalnie 17 kwietnia 1956 roku, choć budowę ukończono wcześniej, w 1952 roku. Czy ratusz miał inną nazwę? Tak, pierwotnie nazywał się Council House. Nazwę City Hall przyjęto w listopadzie 2012 roku. Kto zaprojektował gmach? Architektem był Vincent Harris, a projekt powstał jeszcze przed II wojną światową. Gdzie dokładnie stoi? Przy College Green, naprzeciw katedry, u początku Park Street w centrum Bristolu.
-
Town Hall And Clock Tower
Grampound
Town Hall and Clock Tower (ratusz z wieżą zegarową) stoi przy Fore Street w Grampound, niewielkiej wsi w Kornwalii, w parafii Grampound with Creed. To zabytek wpisany do rejestru na poziomie Grade II i jeden z najłatwiej rozpoznawalnych punktów w centrum wsi. Dziś mieści także małe centrum dziedzictwa, więc to wygodny pierwszy przystanek dla każdego, kto chce poznać przeszłość okolicy. Czym jest ratusz w Grampound? To budynek komunalny, którego najwcześniejsza forma sięga roku 1614. Na początku XVIII wieku został przebudowany i dzisiejszy wygląd wynika z tej późniejszej przebudowy. Styl jest neoklasyczny, a ściany wzniesiono z kamienia łamanego, czyli praktycznej, lokalnej techniki, a nie efektownej ozdoby. Na lewym końcu budynku wznosi się wieża zegarowa, od której pochodzi druga część nazwy i charakterystyczna sylwetka. Dlaczego wieś ma ratusz? Grampound było kiedyś miastem o statusie boroughu, a to tłumaczy rozmiar budynku. Przywilej z 1332 roku pozwalał mieszkańcom organizować targi bez opłat, dzięki czemu miejscowość pełniła rolę ośrodka handlu dla okolicznych terenów. Wieżę zegarową uznawano później za widoczny znak rangi boroughu. Układ budynku odzwierciedla jego rolę targową. Parter był pierwotnie otwarty, a cztery duże filary podtrzymywały salę zgromadzeń na piętrze. Pod nią odbywały się targi. Później filary usunięto, a parter nadal służył jako plac targowy. Zegar i wieża Zegar wykonała firma J. Smith and Sons z Derby, znany zakład zegarmistrzowski. Podarował go parafii wielebny Charles Henry Gerald Vivian z plebanii w Creed. Według zapisów w rejestrze zabytków sama wieża została odbudowana około 1982 roku, więc obecna konstrukcja łączy dawne przeznaczenie z nowszymi pracami. Stare fotografie z początku XX wieku, przechowywane w archiwum obrazów Royal Cornwall Museum, pokazują zegar przy Fore Street, co przypomina, jak długo jest częścią życia wsi. Co jest w środku dzisiaj? Sala zgromadzeń na piętrze stała się miejscem posiedzeń rady parafialnej Grampound with Creed, więc budynek nadal pełni swoją dawną funkcję obywatelską. W 2008 roku utworzono w nim muzeum dziedzictwa, przybliżające historię wsi i jej czasów jako boroughu. Praktyczne wskazówki Budynek stoi przy Fore Street, głównej ulicy Grampound, więc łatwo go znaleźć pieszo. Wystarczy krótki postój: budynek i wieżę zegarową obejrzysz z zewnątrz w kilka minut, a centrum dziedzictwa dodaje nieco czasu. Godziny otwarcia centrum dziedzictwa mogą się zmieniać, więc warto je sprawdzić na miejscu przed planowaniem wizyty. Warto połączyć wizytę ze spacerem po Fore Street, by poczuć historyczny charakter wsi. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano ratusz? Najwcześniejsza forma pochodzi z 1614 roku, a na początku XVIII wieku budynek przebudowano. Czy to zabytek? Tak, ma status Grade II. Kto wykonał zegar? Firma J. Smith and Sons z Derby. Czy można wejść do środka? W budynku działa centrum dziedzictwa, które jako muzeum powstało w 2008 roku. Aktualne godziny warto sprawdzić na miejscu. Dlaczego odbywały się tu targi? Przywilej z 1332 roku pozwalał Grampound organizować targi bez opłat.
-
East Cowes Town Hall
East Cowes
East Cowes Town Hall to wiktoriański ratusz przy York Avenue w East Cowes, miasteczku na wyspie Wight w Anglii. Budynek wzniesiono w 1897 roku i do dziś mieści się w nim rada miejska East Cowes. Ma status obiektu lokalnie chronionego (locally listed building). Dlaczego powstał ratusz w East Cowes? W 1894 roku East Cowes stało się okręgiem miejskim (urban district). Do wzrostu liczby mieszkańców przyczynił się głównie rozwój przemysłu stoczniowego. Nowo powołana rada potrzebowała siedziby, a pomysł jej zbudowania podjęła Amy Florence White, żona stoczniowca Johna Samuela White'a. Zainicjowała ona zbiórkę publiczną, z której sfinansowano budowę. Jak przebiegała budowa? Kamień węgielny pod nowy gmach położyła pani White 28 maja 1896 roku. Projekt przygotował James Newman. Niecały rok później, 25 marca 1897 roku, ratusz został uroczyście przekazany radzie. Tak krótki czas realizacji sprawił, że budynek od początku mógł służyć lokalnej społeczności jako miejsce posiedzeń władz miasta. Jak wygląda budynek? Ratusz zaprojektowano w stylu włoskim (Italianate), popularnym w architekturze wiktoriańskiej. Elewację wykonano z żółtej cegły z kamiennymi detalami. Fasada od strony York Avenue jest symetryczna i ma pięć osi. Środkowa oś lekko wysuwa się przed lico ściany i mieści wejście główne. Dzięki temu układowi front jest czytelny i uporządkowany, a budynek wyróżnia się wśród otaczającej zabudowy. Do czego służy dziś? Ratusz nadal pełni funkcję siedziby East Cowes Town Council, czyli rady miasta. Według informacji rady jest to ruchliwe miejsce: główna sala jest wykorzystywana codziennie, a można ją wynająć w godzinach od 9:00 do 23:00. W budynku znajdują się między innymi scena, balkon oraz pomieszczenie biblioteczne. Budynek służy więc nie tylko sprawom urzędowym, lecz także wydarzeniom lokalnym. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się East Cowes Town Hall? Przy York Avenue w East Cowes na wyspie Wight, w Anglii. Kiedy zbudowano ratusz? Kamień węgielny położono w 1896 roku, a budynek przekazano radzie w marcu 1897 roku. Kto zaprojektował budynek? James Newman, w stylu włoskim, z żółtej cegły z kamiennymi detalami. Czy ratusz jest zabytkiem? Jest obiektem lokalnie chronionym (locally listed building). Czy można wynająć salę? Tak, sala jest dostępna do wynajęcia codziennie od 9:00 do 23:00, o ile nie jest zajęta. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników architektury wiktoriańskiej oraz historii przemysłowej wyspy Wight. Ratusz jest świadectwem czasów, gdy stocznie napędzały rozwój East Cowes, a mieszkańcy wspólnie zbierali środki na budowę gmachu dla nowej rady.
-
Portstewart Town Hall
Causeway Coast and Glens District
Portstewart Town Hall to budynek miejski z lat 30. XX wieku przy The Crescent w Portstewart, nadmorskim miasteczku na północnym wybrzeżu hrabstwa Londonderry w Irlandii Północnej. To modernistyczny punkt orientacyjny miasta, zaprojektowany przez belfasckiego architekta Benjamina Cowsera, wpisany do rejestru zabytków w kategorii Grade B2. Czym jest Portstewart Town Hall? Gmach powstał jako siedziba Rady Miejskiej Portstewart (Portstewart Urban Council). Miasto zyskało status okręgu miejskiego w 1916 roku, a rada potrzebowała odpowiedniego miejsca na biura i posiedzenia. Działkę przy The Crescent udostępniono w ramach długoterminowej dzierżawy od majątku głównego lokalnego właściciela ziemskiego. Ratusz stoi w centrum nadmorskiej części miasta, dlatego często pojawia się na zdjęciach Portstewart. Kto go zaprojektował i kiedy powstał? Benjamin Cowser wygrał konkurs architektoniczny na projekt ratusza. Drugie miejsce zajął Valentine Smyth. Cowser założył własną pracownię w 1933 roku przy Donegall Square North w Belfaście, więc było to jedno z pierwszych zleceń jego nowej firmy. Do jego innych realizacji należy North Street Arcade w Belfaście. Rada zaprosiła do składania ofert w listopadzie 1933 roku. Wykonawcą była firma F. B. McKee & Co. z Belfastu. Koszt wyniósł około 8000 funtów, a oficjalnego otwarcia dokonała 30 maja 1935 roku Lady Craigavon. Jak wygląda budynek? Cowser wybrał styl modernistyczny, co w połowie lat 30. było odważnym wyborem dla małego kurortu. Ściany wykonano z czerwonej cegły z betonowymi detalami. Czyste linie i geometryczna kompozycja odróżniają ratusz od starszej, bardziej ozdobnej architektury nadmorskiej w okolicy. Jak był zaplanowany? Podobnie jak wiele ratuszy tamtego okresu, łączył administrację z przestrzenią dla mieszkańców. Na parterze mieściły się biura i sale rady. Pierwsze piętro zajmowała sala koncertowa na 380 osób, służąca spotkaniom i rozrywce w mieście. Czy można go zwiedzić? Nie w środku. Budynek jest zamknięty dla publiczności od grudnia 2019 roku. Zewnętrzną część nadal można obejrzeć od strony The Crescent i warto zatrzymać się tu podczas spaceru po centrum Portstewart. Przed wyjazdem sprawdź lokalne informacje na wypadek zmiany dostępności. Status zabytkowy Portstewart Town Hall to zabytek w kategorii Grade B2 w rejestrze zabytkowych budynków Irlandii Północnej. Wpis uznaje jego wartość architektoniczną i historyczną jako przykładu międzywojennej architektury publicznej w regionie. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Portstewart Town Hall? Przy The Crescent w Portstewart, w hrabstwie Londonderry, w dystrykcie Causeway Coast and Glens w Irlandii Północnej. Kto był architektem? Benjamin Cowser, architekt z Belfastu, który wygrał konkurs na projekt. Kiedy został otwarty? Oficjalnie 30 maja 1935 roku, przez Lady Craigavon. Czy można go zwiedzać? Nie. Jest zamknięty od grudnia 2019 roku, ale z zewnątrz można go obejrzeć z ulicy. Jaką ma kategorię ochrony? Grade B2. Wskazówki dla odwiedzających Portstewart to popularny przystanek na Causeway Coast, a ratusz łatwo włączyć w krótki spacer przez centrum. Poświęć kilka minut na elewację i użyte materiały, a potem idź dalej wzdłuż promenady. Ponieważ wnętrze jest zamknięte, traktuj to miejsce jako punkt dla miłośników architektury i lokalnej historii, a nie obiekt do zwiedzania w środku.
-
Spennymoor Town Hall
Spennymoor
Spennymoor Town Hall to edwardiański ratusz w stylu barokowym przy High Street w Spennymoor, dawnym górniczym miasteczku w hrabstwie Durham w północno-wschodniej Anglii. Mieści się tu rada miejska Spennymoor, a budynek pełni też funkcję centrum społeczności lokalnej: znajdują się w nim sala teatralna i galeria sztuki. Dlaczego zbudowano ratusz? Spennymoor szybko się rozrastało, gdy w okolicy otwierano kolejne kopalnie węgla. Lokalna rada zdrowia, powołana w 1864 roku, urzędowała w hali targowej przy High Street, ukończonej w 1870 roku. Po utworzeniu w 1894 roku Rady Okręgu Miejskiego Spennymoor władze uznały, że stary budynek nie odpowiada już potrzebom miasta. Zdecydowały o jego rozbiórce i wzniesieniu na tej samej działce okazalszego gmachu. Kto go zaprojektował i kiedy powstał? Budowę rozpoczęto w 1913 roku według projektu architekta G. T. Wellburna, a wykonawcą był J. Miller z South Shields. Wybuch I wojny światowej opóźnił prace, a źródła nieco różnią się co do daty zakończenia: jedne podają rok 1915, inne 1916. W każdym razie budynek powstał tuż przed wojną i w jej pierwszych latach. Jak wygląda i co mieści? Styl to barok edwardiański, efektowny i bogato zdobiony, popularny w brytyjskich budynkach użyteczności publicznej na początku XX wieku. Pierwotny projekt łączył kilka funkcji: salę publiczną o wymiarach około 26 na 12 metrów, przewidzianą na 850 osób, biura urzędu oraz sąsiadującą halę targową. Hala targowa została później rozebrana, ale główny gmach nadal działa. Co zobaczymy dziś? W ratuszu nadal urzęduje rada miejska, a sala teatralna służy przedstawieniom i lokalnym wydarzeniom. Działa tu także Bob Abley Art Gallery. Galeria powstała dzięki wytrwałym staraniom Boba Ableya, a jej pierwsza wystawa odbyła się w 2011 roku. Spennymoor ma silne związki ze sztuką za sprawą Normana Cornisha, górnika, który został malarzem, a galeria wpisuje się w tę lokalną tradycję. Wskazówki dla zwiedzających Budynek stoi przy High Street w centrum Spennymoor, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem po mieście. Przed wizytą sprawdź program teatru i galerii, bo godziny otwarcia i wydarzenia się zmieniają. Jeśli interesuje cię architektura, przyjrzyj się fasadzie jako przykładowi tego, jak rozwijające się miasto przemysłowe okazywało dumę obywatelską w latach 10. XX wieku. Najczęstsze pytania Kto zaprojektował Spennymoor Town Hall? Architektem był G. T. Wellburn, a budowę wykonał J. Miller z South Shields. Kiedy go zbudowano? Budowę rozpoczęto w 1913 roku, a po wojennych opóźnieniach zakończono w połowie lat 10. XX wieku. Do czego służy dziś? Jest siedzibą rady miejskiej Spennymoor, a także mieści teatr i galerię Bob Abley Art Gallery. Co stało tu wcześniej? Hala targowa ukończona w 1870 roku, rozebrana, by zrobić miejsce dla nowego gmachu.
-
Swindon Town Hall
Swindon
Swindon Town Hall to dawny ratusz w Swindon, w hrabstwie Wiltshire w Anglii. Wzniesiono go w 1891 roku jako najważniejszy budynek New Swindon, a dziś mieści się w nim Swindon Dance, narodowa agencja taneczna. Gmach figuruje na brytyjskiej liście zabytków w klasie Grade II. Skąd się wziął ratusz w Swindon? Pod koniec XIX wieku Swindon składał się z dwóch osobnych części: Old Town na wzgórzu oraz New Swindon, rozwijającego się wokół kolei. Nowa dzielnica potrzebowała budynku, który nadałby jej rangę, i właśnie taką rolę miał pełnić ratusz. Ukończono go w 1891 roku. Niektóre opracowania podają rok 1892, jednak większość źródeł wskazuje na 1891. Kto go zaprojektował? Projekt wyłoniono w konkursie architektonicznym, do którego zgłoszono 20 prac. Zwyciężył Brightwen Binyon z Ipswich, a budynek powstał w stylu wiktoriańskim. Główne wejście z portykiem i werandą skierowano na Regent Street, a pozostałe drzwi również zaprojektowano reprezentacyjnie. Dlaczego właśnie tam? Działkę wybrano ze względu na położenie: leży mniej więcej pośrodku między Railway Village a Old Town. Uznawano, że to znakomite miejsce na pierwszy w nowym mieście budynek-symbol, widoczny i ważny zarówno pod względem praktycznym, jak i symbolicznym. Co stało się z funkcją ratusza? Z czasem władze lokalne przestały mieścić się w gmachu. W 1938 roku administracja przeniosła się do nowo zbudowanych Civic Offices. Budynek przestał więc pełnić funkcję siedziby samorządu i stał się dawnym ratuszem. Czym jest dziś? Obecnie w dawnym ratuszu działa Swindon Dance, narodowa agencja taneczna. Dzięki temu budynek wciąż służy mieszkańcom, choć zamiast spraw urzędowych przyciąga wydarzeniami związanymi z tańcem. Jeśli interesuje Cię wiktoriańska architektura publiczna, warto obejrzeć go z zewnątrz, zwracając uwagę na wejście od strony Regent Street. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano Swindon Town Hall? W 1891 roku, jako centralny punkt New Swindon. Kto zaprojektował budynek? Brightwen Binyon z Ipswich, zwycięzca konkursu z 20 zgłoszeniami. Czy to nadal ratusz? Nie. Samorząd przeniósł się w 1938 roku do Civic Offices, a w dawnym ratuszu działa dziś Swindon Dance. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II. Gdzie się znajduje? Przy Regent Street w Swindon, między Railway Village a Old Town.
-
Wallasey Town Hall
Birkenhead
Wallasey Town Hall to gmach ratusza przy Brighton Street w Wallasey, w hrabstwie Merseyside w Anglii. Budynek, wzniesiony w pierwszej połowie XX wieku w stylu neogreckim, jest dziś główną siedzibą obrad Rady Wirral (Wirral Council) i jednym z najważniejszych zabytków architektury publicznej na półwyspie Wirral. Czym jest Wallasey Town Hall? To ratusz miejski, który z czasem stał się głównym miejscem posiedzeń władz lokalnych całego Wirral. Gmach stoi na wysokim podeście w dzielnicy Seacombe, od strony promenady nad rzeką Mersey, dzięki czemu jego bryła jest widoczna z daleka. Centralnym akcentem jest wieża, a całość wyróżnia się monumentalną, symetryczną formą. Kto zaprojektował ratusz i z czego go zbudowano? Projekt przygotowała pracownia Briggs, Wolstenholme & Thornely. Architekci zdecydowali się na neogrecki język form, czyli odwołanie do klasycznych świątyń i porządków kolumnowych, które w brytyjskiej architekturze publicznej symbolizowały powagę i trwałość instytucji. Elewacje wykonano z kremowego piaskowca Darley Dale, kamienia o jasnej, ciepłej barwie, wydobywanego w Derbyshire. Jak wyglądała historia budowy? Prace rozpoczęto w 1914 roku, tuż przed wybuchem I wojny światowej. Wojna zmieniła pierwotne plany: budynek, jeszcze nieukończony, w 1916 roku zaczął służyć jako szpital wojskowy. Dopiero po zakończeniu konfliktu gmach przejął funkcję, do której go zaprojektowano. Jako ratusz został oficjalnie otwarty w 1920 roku. Źródła podają różne daty poszczególnych etapów, dlatego warto traktować lata 1914–1920 jako ramy całego przedsięwzięcia. Dlaczego budynek jest objęty ochroną? Ratusz znajduje się w rejestrze zabytków Anglii. Pierwszy wpis pochodzi z 16 maja 1990 roku. W 2023 roku Historic England podniosła jego klasyfikację ze stopnia II do II*, czyli do kategorii zarezerwowanej dla szczególnie ważnych obiektów o wyjątkowych walorach. Jako powód podano niezwykle monumentalną formę budynku. Ochroną objęto nie tylko sam gmach, lecz także jego otoczenie: podest, mury oporowe, schody prowadzące w stronę promenady, ogrodzenia i latarnie przy trawnikach przed frontem. Czy można wejść do środka? Ratusz pozostaje czynnym budynkiem administracyjnym, więc dostęp do wnętrz zależy od harmonogramu obrad i wydarzeń organizowanych przez radę. Historic England dokumentuje m.in. wnętrza sal komisji i salonu burmistrza, ale najłatwiej podziwiać budynek z zewnątrz, z promenady i trawników przed frontem. Warto sprawdzić aktualne informacje u zarządcy, zanim zaplanujesz wizytę w środku. Jak dojechać i co zobaczyć w okolicy? Adres to Brighton Street, Wallasey, Merseyside. Gmach leży nad ujściem rzeki Mersey, niedaleko promenady, z której roztaczają się widoki na wodę i przeciwległy brzeg z Liverpoolem. Spacer wzdłuż nabrzeża dobrze łączy się z oglądaniem ratusza, a półwysep Wirral oferuje w okolicy plaże i nadmorskie trasy spacerowe. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Wallasey Town Hall? Przy Brighton Street w Wallasey, w hrabstwie Merseyside, w Anglii. Współrzędne to około 53,4158 N, 3,0230 W. Kiedy otwarto ratusz? Budowę rozpoczęto w 1914 roku, a oficjalne otwarcie jako ratusza miało miejsce w 1920 roku. W międzyczasie budynek służył jako szpital wojskowy. Kto zaprojektował budynek? Pracownia Briggs, Wolstenholme & Thornely, w stylu neogreckim, z kremowego piaskowca Darley Dale. Jaki status ochronny ma ratusz? Jest wpisany do rejestru zabytków od 1990 roku, a od 2023 roku w kategorii II*. Czy to nadal ratusz? Tak, to główne miejsce posiedzeń Rady Wirral.
-
Shipley Town Hall
Bradford
Shipley Town Hall Shipley Town Hall to neogeorgiański budynek miejski przy Kirkgate w centrum Shipley w hrabstwie West Yorkshire, w obrębie miasta Bradford. Zbudowany z piaskowca i otwarty w 1932 roku, jest najważniejszą pozostałością czasów, gdy Shipley miało własny samorząd. Czym jest Shipley Town Hall? Gmach powstał jako siedziba Rady Okręgu Miejskiego Shipley (Shipley Urban District Council). Shipley uzyskało status okręgu miejskiego w 1894 roku, a przez pierwsze dekady rada nie miała własnego, specjalnie wzniesionego budynku. Najpierw urzędowała w dawnym biurze lokalnej rady zdrowia w Manor House. W czasie I wojny światowej przeniosła się do osobnych biur w Somerset House. Dopiero na początku lat 30. XX wieku miasto dostało prawdziwy ratusz. Dlaczego zbudowano go w 1932 roku? Inwestycja wiązała się z Wielkim Kryzysem. Lokalni urzędnicy chcieli zapewnić pracę mieszkańcom, a duża budowa była jednym ze sposobów. Wybrana działka przy Kirkgate leżała tam, gdzie stał Manor House, czyli dom, w którym mieściły się wcześniejsze biura rady. W tamtym czasie Manor House został już rozebrany, więc teren był wolny pod nowy, większy i bardziej reprezentacyjny budynek. Otwarcie i architektura Ratusz otworzył 2 grudnia 1932 roku Earl of Harewood, lord-namiestnik West Riding of Yorkshire. Styl jest neogeorgiański: formalny, uporządkowany, szeroko stosowany w angielskich budynkach publicznych w okresie międzywojennym. Organizacja Heritage Open Days opisuje go jako okazały piaskowcowy gmach w centrum miasta, a kamienna fasada od strony Kirkgate nadaje mu solidny charakter w pejzażu ulicy. Od siedziby rady do biur urzędu Rada Okręgu Miejskiego Shipley korzystała z ratusza jako z siedziby do 1974 roku. W tym roku przeprowadzono w Anglii reformę samorządu: odrębna rada Shipley przestała istnieć, a obszar wszedł w skład City of Bradford Metropolitan District. Budynek nie został zamknięty. Nadal służy publicznie, obecnie jako biura rady City of Bradford Metropolitan District Council. W 1998 roku przeszedł gruntowny remont. Zwiedzanie Shipley Town Hall Lokalizacja: Kirkgate, Shipley, West Yorkshire, Anglia. Rodzaj obiektu: budynek miejski nadal pełniący funkcję biur urzędu, dlatego najlepiej oglądać go z zewnątrz, z ulicy. Dla kogo: dla osób zainteresowanych architekturą publiczną okresu międzywojennego, lokalną historią i rozwojem Shipley jako okręgu miejskiego. Wydarzenia: budynek pojawiał się w lokalnych programach dziedzictwa, takich jak Heritage Open Days, więc warto sprawdzić ich listę, jeśli chcesz zobaczyć coś więcej niż fasadę. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Shipley Town Hall? 2 grudnia 1932 roku, otworzył go Earl of Harewood. W jakim stylu jest zbudowany? Neogeorgiańskim, z piaskowca. Kto korzystał z budynku na początku? Rada Okręgu Miejskiego Shipley, dla której był siedzibą do 1974 roku. Co stało na tym miejscu wcześniej? Manor House, rozebrany przed budową ratusza. Do czego służy dziś? Mieszczą się w nim biura City of Bradford Metropolitan District Council, a w 1998 roku przeszedł gruntowny remont. Dlaczego budowano go w latach 30.? Władze lokalne chciały zapewnić pracę mieszkańcom w czasie Wielkiego Kryzysu.
-
Whitstable War Memorial
Canterbury
Whitstable War Memorial to pomnik wojenny w Whitstable, nadmorskim miasteczku w hrabstwie Kent w południowo-wschodniej Anglii, w granicach dystryktu Canterbury. Marmurowo-granitowy krzyż z 1920 roku stoi w centrum miasta, w pobliżu biblioteki, i upamiętnia mieszkańców poległych w obu wojnach światowych. Kiedy i dlaczego powstał pomnik? Pomnik odsłonił 7 kwietnia 1920 roku Lord Harris. Upamiętnia 178 miejscowych mężczyzn, którzy zginęli w czasie I wojny światowej. Takie pomniki powstawały w całej Wielkiej Brytanii tuż po 1918 roku, gdy lokalne społeczności chciały uczcić pamięć sąsiadów, których nie było komu pochować we własnej ziemi. Whitstable nie było wyjątkiem, a krzyż stał się dla miasta stałym punktem corocznych uroczystości pamięci. Kto go zaprojektował? Projekt przygotował F. G. Browning, lokalny architekt. Wykonanie powierzono firmie Millen and Chrisfield z pobliskiego Faversham, która zajęła się wzniesieniem pomnika. Forma krzyża z marmuru i granitu jest typowa dla brytyjskich pomników wojennych tamtego okresu: prosta, czytelna i nastawiona na to, by w centrum uwagi znalazły się nazwiska poległych. Co dodano po II wojnie światowej? Po II wojnie światowej do pomnika dodano dedykację dla poległych w tym konflikcie. Aby zmieścić nowe tablice z nazwiskami osób, które zginęły na służbie od 1939 roku, podniesiono górną część pomnika. Ponownie poświęcono go w 1995 roku. Dzięki temu obiekt jest dziś świadectwem dwóch pokoleń strat, a nie tylko jednego wydarzenia z początku XX wieku. Czy pomnik jest zabytkiem? Tak. Whitstable War Memorial został wpisany na brytyjską listę zabytków (Historic England) w stopniu Grade II, 6 marca 2018 roku. Wpis opisuje go jako marmurowo-granitowy krzyż wojenny z 1920 roku. Status Grade II oznacza obiekt o szczególnym znaczeniu architektonicznym lub historycznym, którego ochrona jest uzasadniona. Gdzie go znaleźć i co zobaczyć w okolicy? Pomnik stoi w centrum Whitstable, przy bibliotece miejskiej. Źródła różnie podają nazwę ulicy (Oxford Street lub High Street), dlatego najłatwiej kierować się do biblioteki. Zwiedzanie nie wymaga biletu ani rezerwacji: to miejsce na krótki, spokojny postój podczas spaceru po mieście. Warto wygospodarować chwilę na przeczytanie nazwisk i obejrzenie tablic z obu wojen. W Whitstable znajduje się także drugi, odrębny obiekt upamiętniający poległych. W kościele All Saints wewnątrz, na ścianie północnej nawy, umieszczono tablicę ku czci poległych parafian, a na cmentarzu kościelnym stoi krzyż latarniowy wykonany przez Harry'ego Wooda z Harbour Street w Whitstable. Obie pamiątki poświęcił 25 kwietnia 1920 roku biskup Croydon. Krzyż na cmentarzu również jest wpisany na listę zabytków, ale to osobny obiekt. Najczęstsze pytania Kiedy odsłonięto pomnik w Whitstable? 7 kwietnia 1920 roku, a odsłonił go Lord Harris. Ilu poległych upamiętnia? Pierwotnie 178 miejscowych mężczyzn z I wojny światowej; później dodano tablice dla poległych od 1939 roku. Kto go zaprojektował? Lokalny architekt F. G. Browning; wzniosła go firma Millen and Chrisfield z Faversham. Czy jest wpisany na listę zabytków? Tak, w stopniu Grade II od 6 marca 2018 roku. Czy wstęp jest płatny? Nie, pomnik stoi w przestrzeni publicznej miasta.
-
South African War Memorial In Crow Nest Park, 300 Yards East Of Crow Nest House
Kirklees
Pomnik wojny południowoafrykańskiej w Crow Nest Park to zabytkowy pomnik w parku miejskim w Dewsbury, w hrabstwie West Yorkshire w Anglii. Brązowa figura ochotnika na czerwonym granitowym cokole upamiętnia lokalnych żołnierzy z czasów wojny burskiej z lat 1899–1902. Obiekt znajduje się w gminie Kirklees i ma status zabytku klasy II. Co przedstawia pomnik? Centralnym elementem jest brązowa statua żołnierza ochotnika. Stoi na wysokim cokole z czerwonego granitu. Na cokole umieszczono brązowe tablice z nazwiskami poległych, uporządkowanymi według pułków, w których służyli. Inskrypcja oddaje hołd siłom pomocniczym oraz Brygadzie Św. Jana (St. John Ambulance Brigade) z Dewsbury i okolic, czyli ochotnikom z miasta i jego sąsiedztwa. Według informacji rady Kirklees modelem dla rzeźbiarza był Leonard Crane. Mężczyzna ten zginął później podczas I wojny światowej, co nadaje postaci dodatkowy, gorzki wymiar. Pomnik bywa też nazywany „Statue of the Unknown Warrior". Kto odsłonił pomnik? Lokalna prasa z Dewsbury podaje, że pomnik odsłonił Robert Baden-Powell, późniejszy twórca skautingu. Przyjechał do miasta, aby uczcić miejscowych ochotników, którzy walczyli i ginęli w tej wojnie. Źródła różnią się co do dokładnej daty odsłonięcia, dlatego jeśli zależy Ci na precyzji, warto sprawdzić ją w oficjalnym rejestrze. Gdzie go znaleźć? Pomnik stoi w Crow Nest Park, w pobliżu jeziorka, u dołu głównej alei prowadzącej od wejścia przy Boothroyd Lane. Oficjalny opis zabytku wskazuje lokalizację około 300 jardów (ok. 275 m) na wschód od dawnego domu Crow Nest House. Stąd bierze się długa, urzędowa nazwa obiektu w rejestrach. W tym samym parku znajdują się inne pomniki, między innymi osobny pomnik ofiar I i II wojny światowej przy bramie Boothroyd Lane oraz neoklasycystyczny monument kilkadziesiąt metrów od niej. Spacer po parku pozwala obejrzeć je wszystkie jednym ciągiem. Status zabytku Pomnik znajduje się w rejestrze Historic England jako obiekt klasy II (numer wpisu 1200743), wpisany w 1985 roku. Klasa II oznacza budowlę o znaczeniu krajowym, wartą ochrony. Najczęstsze pytania Jakiej wojny dotyczy pomnik? Wojny południowoafrykańskiej (burskiej) z lat 1899–1902. Z czego jest wykonany? Figura jest z brązu, cokół z czerwonego granitu, a tablice z nazwiskami także z brązu. Czy wstęp jest płatny? Pomnik stoi w publicznym parku miejskim, w którym można swobodnie spacerować po alejach. Kogo upamiętnia? Ochotników z Dewsbury i okolic, w tym członków sił pomocniczych i Brygady Św. Jana, którzy służyli w tym konflikcie. Czy w pobliżu są inne pomniki? Tak, w parku znajdują się m.in. pomnik poległych w obu wojnach światowych oraz neoklasycystyczny monument. Dla kogo to miejsce? Pomnik zainteresuje miłośników historii wojskowości, rzeźby i lokalnych dziejów Yorkshire. Dla osób zwiedzających Dewsbury to spokojny punkt na spacerze po Crow Nest Park, gdzie można zatrzymać się na chwilę refleksji nad losami zwykłych ochotników sprzed ponad wieku.
-
Statue of Queen Victoria in Memorial Gardens
Nottingham
Statue of Queen Victoria in Memorial Gardens (pomnik królowej Wiktorii) to kamienna rzeźba wpisana do rejestru zabytków w stopniu II (Grade II), stojąca w Victoria Embankment Memorial Gardens w Nottingham w Anglii, nad północnym brzegiem rzeki Trent. To jeden z najbardziej znanych wiktoriańskich pomników miasta i wygodny przystanek na spacerze wzdłuż rzeki. Kto wykonał pomnik i kiedy go odsłonięto? Postać królowej Wiktorii wyszła spod ręki rzeźbiarza Alberta Tofta. Odsłonił ją 28 lipca 1905 roku książę Portland, kilka lat po śmierci monarchini w 1901 roku. Nottingham dołączyło wtedy do wielu brytyjskich miast, które uczciły długo panującą władczynię publicznym pomnikiem. Dlaczego stoi w Memorial Gardens? Pomnik nie powstał z myślą o obecnym miejscu. Pierwotnie ustawiono go w centrum miasta, a w 1953 roku przeniesiono na Victoria Embankment. Dziś tworzy zespół zabytkowy razem z Memorial Arch, czyli łukiem pamięci, również objętym ochroną w stopniu II. Ogrody powstały na terenie przekazanym mieszkańcom Nottingham przez przedsiębiorcę Jessego Boota, aby nabrzeże pozostało otwartą przestrzenią i miejscem pamięci. Pomnik, łuk i otaczająca zieleń mają być odbierane jako jedna, pełna godności całość. Co można zobaczyć? Królowa jest przedstawiona w kamieniu, na granitowym cokole z brązowymi tablicami. Warto przyjrzeć się rzeźbionym detalom postaci, w tym berłu, które trzyma w dłoni, oraz napisom na postumencie. Ponieważ pomnik stoi blisko Memorial Arch, łatwo obejrzeć oba obiekty podczas jednej krótkiej wizyty, a otwarte trawniki i alejki zachęcają do chwili odpoczynku. Czy pomnik był odnawiany? Tak. Podczas niedawnej przebudowy Memorial Gardens specjaliści od kamienia oczyścili rzeźbę, granitowy cokół i brązowe tablice. Naprawili też berło oraz uzupełnili lub poprawili uszkodzone palce. Marmur potrzebny do berła sprowadzono z Włoch, a wyrzeźbił go kamieniarz z Newark. Odnowiony pomnik oficjalnie odsłonięto ponownie w ramach szerszego projektu renowacji ogrodów. Doniesienia podają różne kwoty kosztów przedsięwzięcia, dlatego lepiej nie opierać się na jednej liczbie. Jak zwiedzać? Pomnik stoi w otwartym parku publicznym, więc nie ma biletów ani stałych godzin wstępu do samego monumentu. Leży przy Victoria Embankment, popularnej trasie nad rzeką w Nottingham, i dobrze wpisuje się w spacer wzdłuż Trentu. Najczęstsze pytania Kto wyrzeźbił pomnik królowej Wiktorii w Nottingham? Albert Toft, któremu przypisuje się dzieło odsłonięte w 1905 roku. Czy pomnik jest chroniony? Tak, ma status Grade II, podobnie jak pobliski Memorial Arch. Czy zawsze stał w Memorial Gardens? Nie. W 1953 roku przeniesiono go na Victoria Embankment z wcześniejszego miejsca w centrum miasta. Kto podarował ziemię pod ogrody? Jesse Boot przekazał teren mieszkańcom Nottingham, by pozostał otwartą przestrzenią i miejscem pamięci. Czy wstęp jest bezpłatny? Tak. Pomnik stoi w parku publicznym i można go oglądać, gdy ogrody są dostępne. Co naprawiono podczas renowacji? Oczyszczono kamień, naprawiono berło z nowo wyrzeźbionym marmurem, uzupełniono brakujące palce, a także zadbano o cokół i brązowe tablice. Dlaczego warto Na krótki przystanek miejsce oferuje połączenie rzeźby, lokalnej historii i nadrzecznego krajobrazu: królewski portret autorstwa cenionego rzeźbiarza, pomnik, który w swoim życiu zmienił lokalizację, oraz ogrody ukształtowane dzięki lokalnemu dobroczyńcy. Osoby zainteresowane dziedzictwem Nottingham znajdą tu zwięzłe, darmowe wprowadzenie do tego, jak miasto upamiętniało epokę wiktoriańską.
-
Earl of Stair's Monument, Newhailes
Musselburgh
Pomnik hrabiego Stair (Earl of Stair's Monument) to osiemnastowieczny kamienny obelisk stojący w lesie na północ od Newhailes House, na skraju Musselburgh w hrabstwie East Lothian w Szkocji. To cichy, rzadko wspominany zakątek posiadłości Newhailes i jeden z niewielu elementów parku, które da się pewnie datować. Czym jest pomnik hrabiego Stair? Pomnik to wysoki obelisk z ciosanego kamienia, smukły czterościenny trzon na pedestale z inskrypcją i wystającym gzymsem. Pedestał spoczywa na surowo obrobionej, chropowatej podstawie, więc gładkie partie górne kontrastują z bardziej naturalnym fundamentem. XIX-wieczne zapisy opisują go jako kamienną kolumnę o wysokości około 20 stóp, stojącą w pobliżu rezydencji. Obiekt jest chroniony jako zabytek kategorii B. Komu go poświęcono? Łacińska inskrypcja upamiętnia Johna Dalrymple'a, 2. hrabiego Stair. Był on zastępcą dowódcy króla Jerzego II w bitwie pod Dettingen w 1743 roku, jednym ze znanych epizodów wojny o sukcesję austriacką. Pomnik datowany jest na 1746 rok, czyli zaledwie kilka lat po bitwie, co czyni go dość bezpośrednim hołdem dla żołnierza i dyplomaty z rodu Dalrymple'ów. Związek z Newhailes Posiadłość nazywała się dawniej Whitehill. Około 1686 roku kupił ją architekt James Smith. W 1709 roku przeszła na Sir Davida Dalrymple'a, który zmienił nazwę na Newhailes, aby odróżnić ją od swojej drugiej własności, zamku Hailes w East Lothian. Sir David należał do tego samego rodu Dalrymple'ów co hrabia Stair, co tłumaczy obecność pomnika wybitnej postaci wojskowej akurat tutaj. Obelisk był częścią projektowanego krajobrazu. Według opisu zabytku stał niegdyś pośród zadbanych terenów rekreacyjnych, a w tym samym zalesionym rejonie znajduje się grota ozdobiona muszlami. Renowacja w 1907 roku Pedestał został na nowo wykuty w 1907 roku na zlecenie Sir Charlesa Dalrymple'a, co potwierdza brązowa tablica. Dlatego o pomniku mówi się, że pochodzi z 1746 roku i był odnawiany w 1907. Informacje praktyczne Lokalizacja: las na północ od Newhailes House, Musselburgh, East Lothian (ok. 55,9424, -3,0808). Typ: pomnik w formie obelisku, zabytek kategorii B. Dla kogo: miłośnicy historii Szkocji, krajobrazów rezydencjonalnych i osiemnastowiecznej architektury ogrodowej. W pobliżu: Newhailes House z parkiem, grota z muszli i okolice Musselburgh, niedaleko na wschód od Edynburga. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano pomnik? Datowany jest na 1746 rok, odnawiano go w 1907. Kogo upamiętnia? Johna Dalrymple'a, 2. hrabiego Stair, zastępcę dowódcy Jerzego II pod Dettingen w 1743 roku. Z czego jest zrobiony? Z ciosanego kamienia, na chropowatej podstawie. Gdzie dokładnie stoi? W lesie na północ od Newhailes House w Musselburgh, East Lothian. Czy jest chroniony? Tak, to zabytek kategorii B.
-
Statue of George Canning
City of Westminster
Pomnik George'a Canninga stoi na Parliament Square w londyńskiej dzielnicy City of Westminster, tuż obok Pałacu Westminsterskiego. To brązowa rzeźba z 1832 roku, dzieło Sir Richarda Westmacotta, jednego z najbardziej cenionych brytyjskich rzeźbiarzy swojej epoki. Kim był George Canning? George Canning był brytyjskim politykiem, ministrem spraw zagranicznych i krótko premierem. Zmarł w 1827 roku, w tym samym roku, w którym objął urząd premiera. Dla współczesnych był jedną z najważniejszych postaci polityki Wielkiej Brytanii początku XIX wieku, a jego śmierć wywołała potrzebę upamiętnienia go w stolicy. Pomnik odsłonięto 2 maja 1832 roku, kilka lat po jego śmierci. Jak wygląda pomnik? Rzeźba jest odlana z brązu i ustawiona na granitowym cokole. Canning ukazany jest w pozie mówcy: ma na sobie klasyczne, antyczne szaty i trzyma zwój. Figura jest większa od naturalnej wielkości, co nadaje jej monumentalny charakter. Według przekazów wzorowano ją na popiersiu autorstwa Francisa Chantreya, przygotowanym do pomnika polityka w Opactwie Westminsterskim, a współcześni uznawali podobieństwo za dobre. Antyczny strój był w tamtych czasach typowym sposobem przedstawiania mężów stanu: miał podkreślać powagę urzędu i nawiązywać do rzymskich oraz greckich mówców. Dla zwiedzających to ciekawy przykład tego, jak w Londynie epoki regencji i wczesnych rządów wiktoriańskich wyobrażano sobie publiczne pomniki. Historia lokalizacji Pomnik nie zawsze stał tam, gdzie dziś. Początkowo ustawiono go w pobliżu kościoła św. Małgorzaty (St Margaret's), z widokiem na Old Palace Yard. W 1867 roku przeniesiono go na Parliament Square, gdzie stał się pierwszą rzeźbą na nowo urządzonym placu. Dziś plac słynie z szeregu pomników brytyjskich polityków i mężów stanu, a figura Canninga należy do jego najstarszych elementów. Fragment trawnika, na którym stoi, bywa nazywany Canning Green. Status zabytku Pomnik jest wpisany na listę zabytków Historic England jako obiekt klasy II (Grade II), po raz pierwszy wpisany w 1970 roku. Oznacza to, że jest chroniony jako obiekt o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Jak zwiedzać? Pomnik stoi na otwartym placu, więc można go oglądać o każdej porze i bez biletu. Najlepiej połączyć wizytę z zobaczeniem pobliskich atrakcji: Pałacu Westminsterskiego z Big Benem, Opactwa Westminsterskiego, kościoła św. Małgorzaty oraz Sądu Najwyższego Zjednoczonego Królestwa. Wszystko znajduje się w odległości kilku minut spacerem. Najbliższa stacja metra to Westminster, obsługiwana przez linie Jubilee, District i Circle. Plac otaczają ruchliwe ulice, dlatego do pomnika warto podejść przejściami dla pieszych. Najczęstsze pytania Kto wykonał pomnik George'a Canninga? Autorem jest Sir Richard Westmacott, brytyjski rzeźbiarz, a odlew powstał w 1832 roku. Gdzie dokładnie stoi? Na Parliament Square w Westminsterze, w Londynie, naprzeciw Pałacu Westminsterskiego i w sąsiedztwie Opactwa Westminsterskiego. Czy wstęp jest płatny? Nie. Pomnik stoi na publicznym placu i można go oglądać bezpłatnie o każdej porze. Czy pomnik zawsze stał na Parliament Square? Nie. Początkowo stał w pobliżu kościoła św. Małgorzaty, a na Parliament Square przeniesiono go w 1867 roku. Czy jest chroniony jako zabytek? Tak, jako obiekt klasy II na liście Historic England.
-
Equestrian statue of Edward VII
Liverpool
Pomnik konny Edwarda VII stoi na Pier Head, nad nabrzeżem rzeki Mersey w Liverpoolu (Merseyside, Anglia). To spiżowy monument ku czci króla Edwarda VII, zmarłego w 1910 roku, i jedna z większych rzeźb pomnikowych na nadrzecznym bulwarze miasta. Kto jest autorem pomnika? Autorem jest walijski rzeźbiarz sir William Goscombe John, jeden z najbardziej znanych brytyjskich twórców pomników początku XX wieku. Dzieło zamówiono po śmierci króla w 1910 roku jako publiczny memoriał w Liverpoolu, mieście portowym, które wzbogaciło się za panowania jego matki i za jego własnego. Dlaczego odsłonięcie trwało tak długo? Rzeźbę ukończono w 1916 roku, ale ustawiono ją i odsłonięto dopiero w 1921. Pomiędzy tymi datami przypada pierwsza wojna światowa, co jest oczywistym tłem opóźnienia. Doszedł do tego spór o lokalizację. Pomnik miał pierwotnie stanąć przed południowym wejściem do St George's Hall, okazałego neoklasycystycznego gmachu w sercu miasta. Po długich targach miejsce zmieniono i monument trafił na Pier Head. Co zobaczysz? Zgodnie z nazwą król został przedstawiony na koniu, w tradycyjnej pozie władcy i wodza. Spiżowa figura stoi na kamiennym cokole, dzięki czemu widać ją zarówno z daleka, jak i z bliska. Największym atutem jest otoczenie. Pier Head to otwarty plac nad rzeką Mersey, przy którym stoją najbardziej rozpoznawalne budynki liverpoolskiego nabrzeża, a pomnik jest naturalnym przystankiem podczas spaceru wzdłuż rzeki. Monument odnowiono w 2008 roku, więc spiż i postument są w zadbanym stanie. Jak zwiedzać Pomnik stoi na zewnątrz, w przestrzeni publicznej, i można go oglądać o każdej porze dnia bez biletu. Współrzędne to około 53,4047 N, 2,9967 W. Na Pier Head łatwo dojść pieszo z centrum miasta oraz z pobliskiego terminala promowego, a wizytę dobrze połączyć z innymi atrakcjami nabrzeża. Najczęstsze pytania Kto wykonał pomnik? Sir William Goscombe John. Kiedy został odsłonięty? W 1921 roku, choć sama rzeźba była gotowa już w 1916. Gdzie pierwotnie miał stanąć? Przed południowym wejściem do St George's Hall, zanim zmieniono lokalizację na Pier Head. Czy wstęp jest płatny? Nie. To pomnik na świeżym powietrzu w przestrzeni publicznej. Czy pomnik był odnawiany? Tak, renowację przeprowadzono w 2008 roku. Czy warto jechać specjalnie? Sam w sobie to krótki przystanek, ale w ramach spaceru po Pier Head i nabrzeżu Mersey pokazuje, jak Liverpool uczcił monarchę w latach po 1910 roku.
-
Statue of Robert Peel
City of Westminster
Pomnik Roberta Peela to brązowa rzeźba na Parliament Square w londyńskiej dzielnicy City of Westminster, upamiętniająca sir Roberta Peela, byłego premiera Wielkiej Brytanii. Stoi w południowo-zachodnim narożniku placu, zwrócony w stronę Great George Street, kilka kroków od budynku parlamentu. Kim był Robert Peel? Peel był premierem, a w pamięci Brytyjczyków zapisał się przede wszystkim jako twórca londyńskiej policji (Metropolitan Police). Stąd potoczne określenia policjantów: „bobbies" i „peelers". Na pomniku przedstawiono go w całej postaci, w formalnym stroju wiktoriańskiego męża stanu, na wysokim cokole z czerwonego granitu. Kto i kiedy wykonał pomnik? Autorem jest Matthew Noble, jeden z najbardziej zapracowanych rzeźbiarzy portretowych wiktoriańskiej Anglii. Monument pochodzi z lat 70. XIX wieku. W 1871 roku zaproponowano ustawienie na placu posągów trzech polityków: Peela, hrabiego Derby i wicehrabiego Palmerstona. Pomnik Peela należał do pierwszych trzech, które tam stanęły, a plac zaplanowano tak, by z czasem pomieścił znacznie więcej postaci. Noble zmarł w 1876 roku, mniej więcej w czasie ukończenia pracy, a posąg ustawiono bez publicznej ceremonii odsłonięcia. Źródła różnią się co do dokładnej daty, więc bezpiecznie mówić o roku 1876 lub 1877. Figurę odlano w odlewni w Thames Ditton. Wcześniejszy pomnik Peela, dzieło Carla Marochettiego, stał na New Palace Yard, jednak usunięto go w 1868 roku, a potem przetopiono. Dlatego dziś oglądamy wersję Noble'a. Czy pomnik jest chroniony? Tak. Rzeźba ma status zabytku Grade II nadany przez Historic England, który podkreśla jej wartość historyczną i artystyczną w zespole Parliament Square. Kontrowersje Podobnie jak kilka innych monumentów na placu, pomnik stał się przedmiotem publicznej debaty. W czerwcu 2020 roku został zniszczony podczas protestów, a petycja domagała się jego usunięcia ze względu na rolę Peela w powstaniu policji. Pomnika nie usunięto i nadal stoi na swoim miejscu. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie się znajduje? Na Parliament Square, w południowo-zachodnim narożniku, przodem do Great George Street. Najbliższa stacja metra to Westminster. Czy można go zwiedzać? Tak. To pomnik w plenerze, na publicznym placu, dostępny bezpłatnie o każdej porze. Co jest w pobliżu? Opactwo Westminsterskie, Pałac Westminsterski z Big Benem, budynek Sądu Najwyższego oraz inne pomniki placu, więc łatwo włączyć go w spacer po historycznym Londynie. Ile czasu zarezerwować? Na sam pomnik wystarczy kilka minut. Większość turystów łączy go z dłuższym spacerem po okolicy Westminsteru. Wskazówki dla odwiedzających Warto przyjść wcześnie rano, by zrobić zdjęcia bez tłumów. Plac otaczają ruchliwe ulice, więc do centralnego skweru dochodzi się po przejściach dla pieszych. Z bliska można porównać pozostałe posągi, wśród nich innych premierów i postaci z zagranicy. Przeczytanie inskrypcji na cokole to szybki sposób, by powiązać pomnik z historią polityczną, która rozgrywała się tuż po drugiej stronie ulicy.
-
Statue of Nelson Mandela
City of Westminster
Pomnik Nelsona Mandeli stoi na trawniku Parliament Square w londyńskiej dzielnicy City of Westminster, w samym centrum politycznym Wielkiej Brytanii. To brązowa rzeźba południowoafrykańskiego przywódcy walki z apartheidem i byłego prezydenta, jeden z najbardziej znanych w Londynie pomników zagranicznych mężów stanu. Kto wykonał pomnik i kiedy go odsłonięto? Autorem był Ian Walters, brytyjski rzeźbiarz znany z portretów. Zmarł w 2006 roku, zanim praca została ukończona w brązie. Odsłonięcie odbyło się 29 sierpnia 2007 roku. W uroczystości osobiście wziął udział Nelson Mandela wraz z żoną Graçą Machel. W oficjalnej części uczestniczył premier Gordon Brown, obecny był też ówczesny burmistrz Londynu Ken Livingstone. Dlaczego pomnik stoi na Parliament Square? Pomysł uhonorowania Mandeli w Londynie rozwijano przez lata, a wśród inicjatorów był m.in. Donald Woods. Pierwotny plan ustawienia rzeźby na Trafalgar Square upadł po sprzeciwie rady miasta Westminster, więc pomnik trafił na Parliament Square. Miejsce ma wymowę symboliczną: plac leży naprzeciw Pałacu Westminsterskiego, obok Opactwa Westminsterskiego, i stoją na nim pomniki innych postaci kojarzonych z polityką i wolnością. Co przedstawia rzeźba? Mandela stoi w swobodnej, otwartej pozie, z uniesioną ręką, ubrany w luźną koszulę, z której słynął, a nie w oficjalny garnitur. Taki wybór oddaje obraz, w jakim znano go w późnych latach życia. Pomnik nie stoi na wysokim cokole, więc można do niego podejść blisko i zrobić zdjęcie z Big Benem i budynkami parlamentu w tle. Jak zwiedzać? Pomnik można oglądać bezpłatnie o każdej porze, bo stoi na publicznym placu. Z najbliższej stacji metra Westminster dojdziesz tam pieszo w kilka minut. W pobliżu są Westminster Bridge, Whitehall i Sąd Najwyższy. To dobry przystanek na pieszej trasie po centrum Londynu, obejmującej także Opactwo, Pałac Westminsterski i Downing Street. Najczęstsze pytania Kto wyrzeźbił pomnik Nelsona Mandeli w Londynie? Ian Walters, który zmarł przed odsłonięciem brązu. Kiedy go odsłonięto? 29 sierpnia 2007 roku, w obecności samego Mandeli. Gdzie dokładnie stoi? Na Parliament Square w City of Westminster, naprzeciw Pałacu Westminsterskiego. Czy wstęp jest płatny? Nie. To pomnik na świeżym powietrzu, dostępny przez cały czas. Czy są inne pomniki Mandeli? Tak. Stoją m.in. w Kapsztadzie, Johannesburgu i przy Union Buildings w Pretorii, ale ten londyński znajduje się na Parliament Square. Dlaczego warto go zobaczyć? Przypomina o światowym uznaniu dla roli Mandeli w zakończeniu apartheidu i wprowadza tę historię w serce brytyjskiej polityki. Dla wielu podróżnych to spokojny, refleksyjny punkt wśród bardziej zatłoczonych atrakcji Westminsteru.
-
Statue of Jan Smuts
City of Westminster
Pomnik Jana Smutsa to naturalnej wielkości brązowa rzeźba stojąca po północnej stronie Parliament Square w Londynie, w dzielnicy City of Westminster. Upamiętnia południowoafrykańskiego żołnierza i polityka, który odegrał też rolę w brytyjskiej polityce wojennej. To jedno z niewielu dzieł na tym placu wykonanych przez czołowego artystę nowoczesnego, a nie specjalistę od XIX-wiecznych pomników. Gdzie dokładnie stoi? Figura znajduje się po północnej stronie Parliament Square, pomiędzy pomnikiem lorda Palmerstona a pomnikiem Davida Lloyda George'a. Plac leży naprzeciwko budynku Parlamentu, więc pomnik łatwo połączyć ze spacerem obok Opactwa Westminsterskiego, Big Bena i innych charakterystycznych miejsc okolicy. To otwarta przestrzeń publiczna, dlatego rzeźbę można obejrzeć o każdej porze dnia. Kto i kiedy go wykonał? Autorem jest Jacob Epstein, brytyjski rzeźbiarz znany ze śmiałego, fakturowego modelowania postaci. Pomnik odsłonięto 7 listopada 1956 roku. Winston Churchill, wieloletni przyjaciel i wielbiciel Smutsa, popierał pomysł upamiętnienia generała, jednak rok wcześniej zakończył urzędowanie jako premier i był zbyt chory, by przybyć na uroczystość. Odsłonięcia dokonał w jego zastępstwie przewodniczący Izby Gmin, William Morrison. Co przedstawia? Smuts ma na sobie mundur feldmarszałka i jest lekko pochylony do przodu, w zdecydowanej, energicznej pozie, a nie w sztywnej, paradnej. Powierzchnia brązu jest szorstka i ekspresyjna, co typowe dla Epsteina, dzięki czemu twarz i płaszcz wyglądają żywo, niemal jak szkic. Rzeźba stoi na granitowym cokole wydobytym w Południowej Afryce, co wiąże pomnik z krajem, którym Smuts kierował. Kim był Jan Smuts? Jan Christian Smuts (1870-1950) był południowoafrykańskim mężem stanu i dowódcą wojskowym, premierem swojego kraju oraz feldmarszałkiem armii brytyjskiej. W czasie I wojny światowej zasiadał w Imperialnym Gabinecie Wojennym, a po obu wojnach był wpływowym głosem w dyskusjach o nowym porządku międzynarodowym. Jego dziedzictwo jest jednak sporne: popierał politykę segregacji w Południowej Afryce i ten fragment jego biografii stanowi ważny kontekst dla każdego, kto ogląda dziś pomnik. Ochrona zabytkowa W 1970 roku pomnik wpisano na listę obiektów chronionych Grade II, co potwierdza jego znaczenie historyczne i artystyczne oraz chroni go przed nieodpowiednimi zmianami. Wskazówki dla zwiedzających Pomnik można oglądać bezpłatnie, a mija go wielu turystów idących do Parlamentu i Opactwa. Parliament Square to ruchliwe rondo, więc korzystaj z oznaczonych przejść. Przyjrzyj się z bliska cokołowi i fakturze brązu; kontrast gładkiego kamienia i szorstkiego metalu łatwo przeoczyć z daleka. Zobacz też pozostałe pomniki na placu, które razem tworzą plenerową galerię postaci politycznych z Wielkiej Brytanii i świata. Najczęstsze pytania Kto wykonał pomnik Jana Smutsa? Jacob Epstein. Kiedy go odsłonięto? 7 listopada 1956 roku, a ceremonii dokonał przewodniczący Izby Gmin. Czy jest chroniony? Tak, od 1970 roku ma status Grade II. Czy wstęp jest płatny? Nie, pomnik stoi na publicznym placu i można go oglądać za darmo.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.