Zbiroh Castle

Zámek Zbiroh to jedna z najstarszych rezydencji szlacheckich w Czechach i miejsce, w którym Alfons Mucha spędził szesnaście lat, malując cykl „Slovanská epopej" (Epopeja słowiańska). Zamek leży w powiecie Rokycany, w kraju pilzneńskim, na terenie miasteczka Zbiroh, i od wieków wznosi się nad dawnym szlakiem norymberskim, którym kupcy podróżowali z Pragi na zachód Europy.

Skąd wzięła się twierdza w Zbirohu?

Historia miejsca sięga schyłku XII wieku — za założyciela pierwotnego grodu uznaje się Břetislava ze Zbirohu, przedstawiciela rodu Sulisławiców. W XIII stuleciu powstała tu murowana warownia, którą część historyków uznaje za najstarszy hrad szlachecki na ziemiach czeskich. Ze względu na strategiczne położenie przy trasie handlowej twierdza szybko trafiła w ręce królewskie i możnowładcze, zmieniając właścicieli wraz z kolejnymi pokoleniami czeskich władców.

Dlaczego mówi się o nim „zamek trzech cesarzy"?

Wśród dawnych właścicieli Zbirohu wymienia się Przemysła Otakara II, a później samego Karola IV, zwanego Ojcem Ojczyzny, twórcę nowożytnych Czech. Po nim posiadłość przeszła w ręce jego syna, Zygmunta Luksemburskiego, a wśród ostatnich cesarzy związanych z zamkiem wymienia się Rudolfa II. Ta seria koronowanych właścicieli sprawiła, że rezydencja bywa dziś przywoływana jako miejsce związane z trzema cesarzami — echo czasów, gdy Zbiroh był ważnym punktem na mapie władzy w Koronie Czeskiej.

Co łączy Zbiroh z Alfonsem Muchą?

W 1912 roku artysta wprowadził się wraz z żoną i dwójką dzieci do wschodniego skrzydła zamku i mieszkał tam do 1928 roku. Wybrał na swoją pracownię wielką salę ze szklanym dachem — przestrzeń wystarczająco dużą i dobrze doświetloną, by pomieścić monumentalne płótna. To właśnie tutaj, na zlecenie amerykańskiego przemysłowca Charlesa R. Crane'a, powstawał przez kolejne lata cykl dwudziestu wielkoformatowych obrazów przedstawiających dzieje narodów słowiańskich. Gotowe płótna Mucha sukcesywnie przekazywał miastu Praga, choć sam proces ich powstawania rozciągnął się na blisko dwie dekady, od 1910 do 1928 roku.

Co jeszcze wyróżnia zamek pod względem technicznym?

Zbiroh może pochwalić się studnią głębokości 163 metrów, uznawaną za najgłębszą studnię zamkową w Europie — wykutą w skale jeszcze w czasach, gdy twierdza pełniła funkcje obronne. Na terenie zespołu zachowała się też wolnostojąca wieża strażnicza, wskazywana jako jedna z najstarszych tego typu budowli w Czechach.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Zamek jest otwarty dla zwiedzających przez cały rok, a trasy prowadzą przewodnicy. Trasa zamkowa pokazuje historyczne wnętrza, w tym salę Muchy oraz tzw. salę masońską, natomiast trasa hradowa prowadzi przez najstarszą część założenia — do studni i na wieżę strażniczą (hlásná věž).

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Zbiroh? W powiecie Rokycany, w kraju pilzneńskim, w zachodnich Czechach, w miejscowości Zbiroh.

Dlaczego zamek jest znany na całym świecie? Bo to tutaj Alfons Mucha stworzył swoje najsłynniejsze dzieło, cykl „Epopeja słowiańska", mieszkając na miejscu przez szesnaście lat.

Czy da się zwiedzić pracownię Muchy? Tak, wielka sala ze szklanym dachem, w której powstawał cykl, jest częścią trasy zamkowej.

Co jest technicznym unikatem zamku? 163-metrowa studnia, określana jako najgłębsza studnia zamkowa w Europie.

Czy zamek był siedzibą władców Czech? Tak, wśród dawnych właścicieli wymienia się Przemysła Otakara II, Karola IV oraz Zygmunta Luksemburskiego.