Zamek Valeč

Zamek Valeč to barokowy zespół pałacowo-parkowy w zachodnich Czechach, w powiecie Karlowe Wary, około 30 km na wschód od miasta Karlowe Wary, na skraju Gór Doupovskich. Miejsce łączy dwie rzeczy rzadko spotykane razem: dobrze zachowany, przekształcony z barokowego w angielski, park krajobrazowy oraz jedną z najważniejszych w Czechach kolekcji rzeźb Matyáša Bernarda Brauna.

Gdzie leży zamek i jak się zmieniał?

Na miejscu dzisiejszego zamku stał wcześniej gotycki dwór, którego pozostałości do dziś kryje park. Pod koniec XVI wieku ród Štampachów przebudował ten gotycki obiekt na renesansową rezydencję. Właściwy, barokowy kształt zespół zyskał na przełomie XVII i XVIII wieku, kiedy rozbudowano go o taras, pawilon ogrodowy, plenerowy teatr w stylu greckim (tzw. theatron) oraz kaskady wodne.

Co zobaczyć w zamkowym parku?

Park pierwotnie założono w stylu francusko-włoskim po 1700 roku, a następnie rozbudowano w latach 30. XVIII wieku. Pod koniec XVIII i na początku XIX wieku ród Korbe von Weidenheim przekształcił go w rozległy angielski park krajobrazowy w duchu romantyzmu, dodając takie elementy jak obelisk, domek letni czy wspomniany teatr plenerowy. To właśnie na tarasach i alejach tego parku stały niegdyś dziesiątki barokowych rzeźb.

Kim był Matyáš Bernard Braun i dlaczego jego rzeźby są tu tak ważne?

Rzeźby zdobiące taras i ogrody Valeč wyszły z pracowni Matyáša Bernarda Brauna oraz jego bratanka Antonína. Przedstawiają alegorie ludzkich cech i wartości, sztuki i nauki, a także postacie z mitologii greckiej. Zbiór ten uznawany jest za drugą, po Kuksie we wschodnich Czechach, najcenniejszą kolekcję prac Brauna w kraju.

Co stało się z zamkiem w 1976 roku?

Po drugiej wojnie światowej w zamku mieścił się dom dziecka. W 1976 roku poważny pożar strawił dachy i większość wnętrz aż do fundamentów, a obiektowi groziła nawet rozbiórka. Oryginalne rzeźby Brauna przewieziono wcześniej do lapidarium klasztoru w Kladrubach, gdzie przetrwały kolejne dekady z dala od zniszczonego zamku.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Ratunkiem dla zabytku zajął się Narodowy Instytut Zabytków (Národní památkový ústav), który od lat 90. XX wieku prowadzi jego stopniową odbudowę - zamek otrzymał nowy dach, elewacje i okna. W 2020 roku w dawnej zamkowej kuźni otworzono nowe lapidarium, do którego wróciło 28 oryginalnych rzeźb Brauna - ekspozycja dostępna jest przez cały rok. Dziś zamek Valeč jest obiektem państwowym, udostępnionym zwiedzającym w ramach oprowadzanych tras.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Valeč? W miejscowości Valeč w powiecie Karlowe Wary, w zachodnich Czechach, na obrzeżach Gór Doupovskich.

Czy to ten sam Valeč, co inne miejscowości o tej nazwie w Czechach? Nie - w Czechach jest kilka miejscowości o nazwie Valeč. Ten zamek znajduje się w Valči w powiecie Karlowe Wary, około 30 km od miasta Karlowe Wary.

Czym zamek Valeč wyróżnia się na tle innych czeskich rezydencji? Przede wszystkim drugą co do wielkości w Czechach kolekcją rzeźb Matyáša Bernarda Brauna oraz historią niemal całkowitego zniszczenia i odbudowy po pożarze z 1976 roku.

Czy można dziś zwiedzać zamek i park? Tak, obiekt zarządza Narodowy Instytut Zabytków i jest udostępniony zwiedzającym, a lapidarium z oryginalnymi rzeźbami Brauna działa przez cały rok.