Zamek Okoř

Zamek Okoř to jedna z najbardziej malowniczych ruin średniowiecznych w Czechach Środkowych, położona na skraju wsi o tej samej nazwie, około 15 km na północny zachód od centrum Pragi – to zaledwie kilkanaście minut jazdy samochodem z czeskiej stolicy.

Gdzie leży zamek i co wyróżnia jego położenie?

Okoř wzniesiono w dolinie, pomiędzy polami a niewielką skałą, którą opływa Zákolanský potok. To rozwiązanie wyjątkowe na tle innych czeskich zamków – większość budowano na wzniesieniach dominujących nad okolicą, tymczasem Okoř leży poniżej poziomu otaczających go wzgórz. Taka lokalizacja sprawia, że ruiny odsłaniają się przed turystą stopniowo, dopiero z bliska, co dodaje miejscu charakteru.

Jaka jest historia zamku?

Zamek powstał w drugiej połowie XIII wieku jako drewniana warownia. Przed 1359 rokiem przeszedł pierwszą poważną przebudowę i rozbudowę – dokonał jej zamożny mieszczanin Starego Miasta Pragi, František Rokycanský, którego bliskie relacje z cesarzem Karolem IV pozwoliły mu na niezwykły awans społeczny. Zwieńczeniem tego awansu była budowa okazałej rezydencji, dorównującej siedzibom najznamienitszych rodów. W kolejnych stuleciach zamek rozbudowywano dalej: w stylu późnogotyckim pod koniec XV wieku, a później renesansowym – prace w tym duchu prowadził na przełomie XVI i XVII wieku ród Martiniców. W pierwszej połowie XVII wieku majątkiem zarządzano ze Smečna, a podczas wojny trzydziestoletniej zarówno zamek, jak i sąsiadująca z nim wieś, zostały zamienione w ruinę. W 1649 roku Jaroslav Bořita z Martinic zapisał Okoř jezuitom od św. Wacława w Pradze, z zastrzeżeniem, że zakon przeznaczy dochody z majątku na kształcenie trzech młodzieńców wskazanych przez włodarzy Smečna, którzy po ukończeniu nauki mieli objąć opiekę duchową nad dobrami rodu Bořitów. Zakon zachował posiadłość jako letnią rezydencję aż do kasaty jezuitów w 1773 roku. Od 1965 roku ruiny są chronione jako zabytek kultury.

Co można zobaczyć na miejscu?

Na terenie ruin zachowały się pozostałości wczesnogotyckiej kaplicy, fragmenty wieży, pierwsza brama oraz relikty starszego, górnego zamku. Widoczne są też późnogotyckie umocnienia obronne, wzniesione zwłaszcza od strony wschodniego zbocza, skąd zamek był najbardziej narażony na atak.

Jakie legendy wiążą się z Okoř?

Wokół zamku krąży opowieść o Białej Damie – duchu zmarłej pani zamku, która według legendy strzeże skarbu ukrytego w podziemiach. Tajemnica ta od lat przyciąga poszukiwaczy przygód, choć jak dotąd nikomu nie udało się jej rozwikłać ani odnaleźć rzekomego skarbu.

Kiedy najlepiej wybrać się do Okoř?

Latem teren zamku zamienia się w miejsce festiwali i koncertów plenerowych, co dla części turystów jest dodatkową atrakcją, dla innych – powodem, by wybrać spokojniejszy termin wizyty poza sezonem koncertowym.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest z Pragi do zamku Okoř? Ruiny leżą około 15 km na północny zachód od centrum Pragi, czyli około pół godziny jazdy samochodem.

Czy zamek Okoř jest zabytkiem chronionym? Tak, od 1965 roku ruiny mają status zabytku kultury.

Kto zbudował zamek Okoř? Pierwszą warownię wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku, a jej poważną rozbudowę przed 1359 rokiem przeprowadził František Rokycanský, mieszczanin Starego Miasta Pragi.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Okoř został zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej w pierwszej połowie XVII wieku i od tego czasu pozostaje w stanie ruiny.