Monument to RAF Czechoslovak squadrons Prague - Ruzyně

Pomnik Czechosłowackich Eskadr RAF stoi w niewielkim skwerze przy starym terminalu (Terminal 3) lotniska Praga-Ruzyně, zaledwie kilkaset metrów od pasów startowych, z których w czasie II wojny światowej i po niej startowały i lądowały maszyny czechosłowackiego lotnictwa. To miejsce pamięci upamiętniające blisko 2500 czechosłowackich lotników, którzy walczyli z niemieckim najeźdźcą w szeregach brytyjskiego Royal Air Force.

Co przedstawia pomnik?

Konstrukcja, zaprojektowana przez architekta Martina Zajíčka ze Slanego, ma formę żelbetowego łuku przypominającego łuk triumfalny. Elewację pokrywa polerowany granit, na którym umieszczono odznaki (insygnia) czterech czechosłowackich dywizjonów wchodzących w skład RAF – trzech myśliwskich i jednego bombowego. Prosta, monumentalna bryła nawiązuje formą do tradycyjnych pomników wojskowych, jednocześnie pozostając czytelna i współczesna w wyrazie.

Dlaczego powstał w tym miejscu?

Pomnik odsłonięto 24 sierpnia 2015 roku z okazji 70. rocznicy powrotu czechosłowackich dywizjonów RAF z Wielkiej Brytanii do wyzwolonej ojczyzny. Lokalizacja przy dawnym terminalu ruzyńskiego lotniska nie jest przypadkowa – to właśnie tutaj po zakończeniu wojny lądowały samoloty wracających eskadr, co czyni to miejsce symbolicznym punktem zamknięcia ich frontowej służby w barwach RAF.

Jak wyglądała uroczystość odsłonięcia?

W ceremonii odsłonięcia wzięli udział weterani wojenni, żołnierze Armii Czeskiej oraz kardynał Dominik Duka. Uroczystość rozpoczął przelot dwóch myśliwców Gripen JAS-39, a oprawę muzyczną zapewniły szkockie kobzy (dudy), nawiązujące do brytyjskiego kontekstu służby czechosłowackich lotników.

Kim byli lotnicy, których upamiętnia pomnik?

Blisko 2500 czechosłowackich pilotów, mechaników i personelu naziemnego trafiło po klęsce wrześniowej i upadku Czechosłowacji do Wielkiej Brytanii, gdzie w ramach RAF utworzono odrębne dywizjony złożone z czechosłowackich ochotników – trzy myśliwskie i jeden bombowy. Brali oni udział m.in. w bitwie o Anglię oraz w dalszych działaniach bojowych RAF nad Europą aż do 1945 roku. Po wojnie część z nich wróciła do ojczyzny właśnie przez lotnisko w Ruzyni, jednak dla wielu weteranów powojenny okres komunistyczny oznaczał represje – stąd szczególne znaczenie tego typu upamiętnień powstałych już po 1989 roku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pomnik znajduje się na terenie lotniska Praga-Ruzyně (Letiště Václava Havla Praha), w skwerze przy starym Terminalu 3, dostępnym z poziomu ogólnodostępnych dróg dojazdowych do portu lotniczego. Współrzędne miejsca to 50.0984389, 14.2884019. Ze względu na lokalizację przy czynnym lotnisku warto sprawdzić aktualne zasady wjazdu i parkowania w tej strefie przed wizytą.

Najczęstsze pytania

Kiedy odsłonięto pomnik? 24 sierpnia 2015 roku, w 70. rocznicę powrotu czechosłowackich dywizjonów RAF do ojczyzny.

Kto zaprojektował pomnik? Architekt Martin Zajíček ze Slanego.

Jakie dywizjony upamiętnia pomnik? Cztery czechosłowackie dywizjony RAF – trzy myśliwskie i jeden bombowy, oznaczone insygniami na granitowej okładzinie.

Dlaczego pomnik stoi akurat przy lotnisku w Ruzyni? Ponieważ to tu po wojnie lądowały samoloty powracających czechosłowackich eskadr RAF, co czyni to miejsce symbolicznie związane z ich historią.

Czy pomnik jest ogólnodostępny? Znajduje się w otwartej przestrzeni skweru przy starym terminalu lotniska, dostępnej dla odwiedzających w ramach ogólnodostępnej strefy portu lotniczego.